Strict Standards: Non-static method XoopsLoad::load() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/include/common.php on line 49 Strict Standards: Non-static method XoopsLoad::loadCore() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/xoopsload.php on line 71 Strict Standards: Non-static method XoopsLoad::loadCoreConfig() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/xoopsload.php on line 91 Strict Standards: Non-static method XoopsLoad::load() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/preload.php on line 28 Strict Standards: Non-static method XoopsLoad::loadCore() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/xoopsload.php on line 71 Strict Standards: Non-static method XoopsLoad::load() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/preload.php on line 29 Strict Standards: Non-static method XoopsLoad::loadCore() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/xoopsload.php on line 71 Strict Standards: Non-static method XoopsPreload::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/include/common.php on line 50 Strict Standards: Declaration of XoopsCacheFile::write() should be compatible with XoopsCacheEngine::write($key, &$value, $duration) in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/cache/file.php on line 308 Strict Standards: call_user_func() expects parameter 1 to be a valid callback, non-static method ProtectorCorePreload::eventCoreIncludeCommonStart() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/preload.php on line 140 Strict Standards: Non-static method Protector::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/xoops_lib/modules/protector/include/precheck_functions.php on line 12 Strict Standards: Non-static method XoopsLoad::load() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/include/common.php on line 60 Strict Standards: Non-static method XoopsLoad::loadCore() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/xoopsload.php on line 71 Strict Standards: Non-static method XoopsLoad::load() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/include/common.php on line 68 Strict Standards: Non-static method XoopsLoad::loadCore() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/xoopsload.php on line 71 Strict Standards: Non-static method XoopsLoad::load() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/include/common.php on line 75 Strict Standards: Non-static method XoopsLoad::loadCore() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/xoopsload.php on line 71 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/include/common.php on line 76 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 آزادی :: انجمن http://azadi.dk/ صلح - آزادى - رفاه همگانى :: ماژول انجمن های برنامه مدیریت محتوای زوپس Wed, 22 Nov 2017 20:23:31 http://backend.userland.com/rss/ CBB 3.08 مقالات آزادی najib.roashan@gmail.com najib.roashan@gmail.com fa آزادی :: انجمن http://azadi.dk/modules/newbb/images/xoopsbb_slogo.png http://azadi.dk/ 92 52 مارکسيسم و دولت! [توسط Najib Roashan] http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=158&forum=3 مسايل تئوريک، علمی و فلسفی::: مارکسيسم و دولت!<br /> <div style="text-align: center;"> <span style="font-family: Arial;"> <span style="color: #0000CC;"><span style="font-size: xx-large;"><br />مارکسيسم و دولت!</span></span> </span><br /></div><br /><span style="font-size: medium;"><span style="font-family: Arial;">آرمان پویان:<br /><br />یکی از موضوعات مهمی که اغلب در بحث با آنارشیست ها و البته فرصت طلب های جنبش مارکسیستی، ناگزیر مطرح می شود، مسألۀ دولت به طور اعم و دولت کارگری در دورۀ گذار به سوی سوسیالیسم به طور اخص است. برداشت نادرست از مسألۀ دولت، می تواند به نتیجه گیری های اشتباهی در زمینۀ مبارزاتی منجر شود. به همین دلیل این نیاز وجود دارد که به این موضوع بیشتر پرداخته شود. در این متن ابتدا نگاهی مختصر به مفهوم مارکسیستی دولت و سپس تئوری های رایج بورژوایی در این مورد می شود. بعد از این سعی می شود تا به مسألۀ دولت کارگری در دورۀ پسا انقلابی و در مسیر انتقال از جامعۀ سرمایه داری به سوسیالیسم پرداخته شود.<br /><br /><img src='http://www.azadi.dk/billeder/mel1.PNG' class='center' border='0' alt='تصویر اصلی' onload="JavaScript:if(this.width>350) this.width=350" /><br />دولت و تکامل تاریخی آن از منظر مارکسیسم:<br /><br />دولت، در واقع نهاد قهر و خشونت سازمان­یافته ای است که از سوی طبقۀ حاکم در یک جامعه به منظور حفظ شرایط حکومت آن اعمال می شود. بنابراین، دولت تنها در جامعه ای موجودیت دارد که به طبقات اجتماعی متخاصم تقسیم گردیده باشد. همان طور که لنین می نویسد:<br /><br />«دولت، محصول و مظهر آشتی­ناپذیری تضادهای طبقاتی است. دولت در آن جا، در آن موقع و به این دلیل که تضادهای طبقاتی به طور عینی نمی توانند آشتی­ پذیر باشند، پدید می آید؛ و برعکس، وجود دولت ثابت می کند که تضادهای طبقاتی آشتی­ ناپذیرند» (1) اما دولت همیشه در طول تاریخ وجود نداشته، و به بیان دیگر پدیده ای ازلی نبوده است.<br /><br />در جوامع قبیله­ای، تقسیم کار عموماً حول محورهای جنسیت، سن و پیوندهای خانوادگی سازمان می یافت، و هیچگونه شکل خاصی از قهر و خشونت سازمان­ یافته برای حفظ و تقویت این مناسبات وجود نداشت. مردم در جوامع قبیله­ای تنها به اندازه ای تولید می کردند که برای حفظ خود آنها و اجتماع شان کفایت می نمود. دقیقاً به دلیل نبود هرگونه مازاد تولید بود که فضای چندانی برای استثمار وجود نداشت.<br /><br />افزایش بهره وری کار به دنبال توسعۀ کشاورزی، زمینه را برای برده داری فراهم نمود. به دنبال هجوم گستردۀ بیگانگان به شهرهای باستانی، یا در نتیجۀ فتوحات و کشورگشایی های گسترده، شمار زیادی از بردگان در اختیار دولت های مهاجم قرار گرفتند. برای آنکه بتوان برده را به کار واداشت و مازادی را از کار او استخراج کرد، نخستین شکل خشونت سازمان یافته، یعنی یک دولت، ضروری می نمود. بنابراین جامعۀ برده داری برای نظارت و کنترل بر بردگان، ناگزیر دولتی را به وجود آورد؛ بردگان در بیرون از جامعه به سر می بردند و ضمن آنکه فاقد هرگونه حقوقی بودند، درست همانند دام، دارایی به شمار می رفتند. انگلس در این زمینه می نویسد:<br /><br />«افزایش تولید در همۀ رشته ها- دام پروری، کشاورزی، صنایع دستی خانگی- به نیروی کار انسانی، توانایی تولیدی بیش از نیاز ماندگاریش داد. همزمان، مقدار کار روزانه ای که به دوش هر عضو تیره یا جماعت خانوار یا خانوادۀ واحد می افتاد، افزایش یافت. افزایش نیروی کار، بیش تر مورد توجه قرار گرفت و این از راه جنگ فراهم می گردید؛ اسیران به برده بدل می شدند. نخستین تقسیم کار اجتماعی بزرگ، با افزایش بارآوری کار، یعنی افزایش ثروت، و توسعۀ پهنۀ تولید، در آن شرایط فراگیر تاریخی معین، ناگزیر برده داری را به دنبال خود آورد. از نخستین تقسیم کار اجتماعی بزرگ، نخستین تقسیم بزرگ جامعه به دو طبقه، زاده شد. اربابان و برده، استثمار کنندگان و استثمار شوندگان» (2)<br /><br />پس از سقوط جامعۀ برده داری، جامعۀ فئودالی در اروپا و برخی نقاط دیگر شکل گرفت. در این جا نیز برای مقابله با تهاجم بیگانگان- درست به همان صورت که اجتماعات قبیله ای می باید در مقابل مهاجمین از خود دفاع می کردند- به سازمان جهت اعمال قهر و خشونت نیاز بود. با این حال، این سازمان "دفاع از خود"، بر پایۀ کشاورزی و تقسیم کار طبقاتی تکامل یافته تری رشد یافت. خصلت بارز این جامعۀ فئودالی، ساختار طبقاتی بسیار تکامل یافته ای بود که به دور مناسبات خویشاوندی شکل گرفت. پادشاه، پرنس، بارون، اسقف، راهب، سِرف و یومَن، هر یک وظایف و حقوق خود- هرچند نابرابر- را داشتند؛ مثلاً حق مالکیت و حقوق تعریف شدۀ ارث.<br /><br />نکتۀ مهم در مورد جامعۀ فئودالی این است که دولت در آن به مثابۀ چیزی مافوق جامعه پدیدار نشد؛ جامعۀ فئودالی به یک معنا دولتی بزرگ و سلسله مراتبی بود که در آن هر کسی- چه پادشاه و چه سرف - جایگاه خود را داشت. پادشاه و یومن های او، یک بخش تمام و کمال از دولت بودند. رابطۀ هر کسی با دولت، درست مانند نقش آن ها در تقسیم کار اجتماعی، بر اساس مناسبات خویشاوندی تعریف می شد.<br /><br />با گسترش تجارت، طبقه ای از تجار شکل گرفت و بدین ترتیب مقادیر روزافزونی از ثروت و سرمایۀ اولیه در خارج از نظام فئودالی شروع به انباشت نمود. تبدیل بسیاری از اراضی به چراگاه های دام، میلیون ها نفر از دهقانان را از زمین های خود، جدا و در سراسر کشور آواره کرد. به دنبال یک چنین فرایندی بود که «جامعۀ بورژوایی»، به عنوان یک قلمرو فعالیت اقتصادیِ خارج از نظام فئودالی و مناسبات سنتی و اخلاقیات آن، از میانۀ جامعۀ فئودالی سر بیرون آورد و زمینۀ مادی لازم برای انقلاب صنعتی را آماده کرد.<br /><br />شبکۀ وسیع مناسبات خویشاوندیِ مختص جامعۀ فئودالی، از هم گسیخت؛ در این فرایند، رکن خانواده به حیات خود ادامه داد که امروزه به شکل خانوادۀ هسته­ای وجود دارد؛ اما بالاترین رکن سیاسی جامعۀ فئودالی، یعنی دولت پادشاهی (سلطنتی) آن، پی در پی همراه با رشد جامعۀ بورژوازی دچار فروریزی و تضعیف شد.<br /><br />بورژوازی برای تکامل و توسعۀ تجارت و صنعت، و همچنین حفاظت از منافع طبقاتی خود، به ناچار باید قدرت دولت فئودالی را درهم می شکست. انقلاب انگلستان در سال 1640 به رهبری اولیور کرامول و بعدها انقلاب فرانسه در سال 1789، نمود همین امر بودند. در واقع به واسطۀ این انقلاب ها بود که شرایط برای انباشت سرمایه داری مهیا گشت.<br /><br />نظریه های بورژوایی دولت:<br /><br />توماس هابز از جمله کسانی بود که نظریۀ بورژوایی دولت را تکامل داد. برای هابز دولت از این رو ضروری بود که از سقوط جامعه به «جنگ همه بر ضد همه» جلوگیری کند. در فلسفۀ او، بر خلاف فلسفۀ ارسطو که انسان را «حیوانی سیاسی ـ اجتماعی» تعریف می‌کرد، «انسان» به منزلۀ «موجودی ستیزه‌گر» تعریف می‌شود. چنان که می‌گوید: «در نهاد آدمی سه علت اصلی برای کشمکش و منازعه وجود دارد. نخست رقابت، دوم ترس، سوم طلب عزت و افتخار...؛ <br /><br />از این جا آشکار می‌‌ گردد که در زمانی که آدمیان بدون قدرتی عمومی بسر برند ـ که همگان را در حال ترس نگه‌ دارد ـ در وضعی قرار دارند که جنگ خوانده می‌شود؛ و چنین جنگی، جنگ همه بر ضد همه است» (3) و بدین ترتیب است که به گفتۀ او فرمانبرداری از قدرتی عمومی آدمی را مشتاق تأسیس دولت و جامعه‌ ای امن می‌سازد:<br /><br />«... تنها راه تأسیس چنین قدرت عمومی که بتواند آدمیان را از هجوم بیگانگان و از آسیب‌های یکدیگر محفوظ بدارد و از ایشان چنان حراست کند که بتوانند از طریق کوشش خود و به واسطۀ ثمرات ارض خودشان را تغذیه نمایند و به خوبی و خوشی زندگی کنند، این است که تمامی قدرت و توان خود را به یک تن و یا به مجمعی از کسان واگذار کنند تا آنکه از طریق شیوۀ اکثریت آرا، اراده‌های مختلف آن ها را به یک اراده تبدیل کند: و این بدان معنی است که آنها یک نفر یا جمعی از افراد را منصوب کنند که نمایندۀ ایشان باشد.<br /><br />دولت (در مقام تعریف) عبارت است از شخصی که جمع کثیری از آدمیان به موجب عهد و پیمان با یک دیگر، خودشان را یک به یک مرجع اعتبار و جواز اعمال او ساخته اند، تا اینکه او بتواند تمامی قوا و امکانات همۀ آنها را چنانکه خود مقتضی می‌ بیند، برای حفظ آرامش و امنیت و حراست عمومی به کار ببرد و حامل این نقش، حاکم خوانده می‌شود که صاحب قدرت حاکمه به شمار می‌رود و همگان اتباع او هستند...» (4)<br /><br />برای جان لاک، نقش دولت اساساً به حفظ مالکیت و آزادی فردی معطوف بود، در حالی که ژان ژاک روسو، دولت را پدیده ای می دید مبتنی بر «قرار داد اجتماعی» که تمامی اعضای جامعه را مقید می کند، بدون این که واقعاً مشخص باشد این «قرار داد»، چه زمانی، کجا و از سوی چه کسانی نوشته شده است!<br /><br />هگل نیز دولت را تجلی «ارادۀ عام» می دید و با دیدگاهی که دولت را به مثابۀ حافظ و نگهبان مالکیت درنظر داشت (موردی که او وظیفه و نقش جامعۀ مدنی می دانست)، مخالفت می ورزید. هگل در «فلسفۀ حق» به این موضوع اشاره می کند که دولت، تجلی تضادهای موجود در «جامعۀ مدنی» است، و جدایی آن از خانواده و جامعۀ مدنی، ویژگی ظهور جامعۀ مدرن (یعنی بورژوایی) شمرده می شود. برای هگل، دولت، «رژۀ خدا بر روی زمین» بود، به این معنا که او اوج کمال است یا هر نوع دولتی پایدار است (5).<br /><br />مارکس جوان در «نقد فلسفۀ حق هگل» (فصل پنجم)، برداشت هگلی «جامعۀ مبتنی بر آشتی پذیری متقابل» را به انتقاد کشید؛ مارکس در این جا بر این موضوع انگشت می گذارد که تضاد میان کار و سرمایه نمی تواند آشتی پذیر باشد و بنابر این دولت ضرورتاً بیان و تجلی نیروهای مسلط در درون جامعۀ بورژوایی- یعنی سرمایه- است.<br /><br />دولت، به مثابۀ تجلی ارادۀ عام و چیزی که بر فراز جامعه قرار می گیرد، مفهومی است که مارکس و انگلس به شدت مورد برخورد قرار می دهند. در نظام سرمایه داری، برای حفظ شرایط دزدی و چپاول «قانونی» که شالودۀ این نظام را تشکیل می دهد، به خشونت سازمان­یافتۀ خاصی نیاز است. دولت در این جا باید در ظاهر امر خود را بر فراز تضادها و تخاصمات جامعۀ بورژوایی نشان دهد:<br /><br />«اکنون کار کنان بلند پایۀ اداری، به عنوان نهادهای جامعه، در تملک قدرت همگانی و حق مالیات­بندی، بر فراز جامعه داشتند. احترام آزادنه ای که داوطلبانه نسبت به نهادهای ساخت تیره­ای نشان داده می شد، آنها را- حتی اگر هم می توانستند آنرا به دست آوردند- خشنود نمی کرد؛ احترام به آنها- ارابه های قدرتی که در حال بیگانگی با جامعه است- باید بر پایۀ قانون های ویژه ای، که آنها را از تقدس و تجاوز ناپذیری ویژه ای برخوردار می کند، به دست آید.<br /><br />لعنتی ترین مأمور پلیس در دولت با تمدن، از مجموع نهاد های تیره ای، اقتدار بیشتری دارد؛ ولی توانمندی شاهزاده و بزرگترین سیاست مدار، یا جنرالِ روزگار تمدن باید به احترام راستین و بی چون و چرای مردم به کوچکترین رئیس تیره رشک برند. یکی میان جامعه می ایستد، آن دیگری ناچار باید بکوشد نمایانگر چیزی بیرون و بر فراز جامعه باشد». (6)<br /><br />بنابراین دولت به جایی می رسد که در ظاهر امر، تجلی ارادۀ کلّ مردم است:<br /><br />«با این همه این بازشناسی سیاسیِ ناهمگونی های مالکیت، به هیچ روی بنیادی نیست. برعکس، این پدیده، نسانل یک مرحلۀ پایینیِ تکامل دولت است. برترین شکل دولت، جمهوری دموکراتیک، که با شرایط نوین جامعه، بیش از پیش به گونۀ یک نیاز گریزناپذیر درمیآید، شکلی از دولت است که تنها با آن، مبارزۀ نهایی تعیین کننده می تواند میان پرولتاریا و بورژوازی انجام پذیرد، جمهوری دموکراتیک دیگر به طور رسمی از ناهمگونی مالکیت چیزی نمی فهمد. ثروت در آن به گونه ای پنهان، ولی بسیار استوارتر، قدرت خود را به کار می گیرد. از یک سو، در شکلِ فسادِ آشکار مأموران رسمی، که امریکا نمونۀ کلاسیک آن را به دست می دهد؛ از سوی دیگر در شکل اتحاد میان حکومت و مرکز بورس ]...[ و سرانجام اینکه طبقۀ دارا آشکارا از راه انتخابات همگانی، حکومت می کند. <br /><br />تا زمانی که طبقۀ زیر ستم- و بنابراین در مورد ما پرولتاریا- برای رهایی خود به خوبی آماده نیست، در اکثریت خود، نظام موجود جامعه را تنها نظام ممکن خواهد دانست، و از دید سیاسی دنبالۀ طبقۀ سرمایه دار را خواهد ساخت، یعنی جناخ چپ تند روی آن را» (7)<br /><br />اما زمانی که طبقۀ کارگر آمادۀ تسخیر قدرت است، آن وقت ویترین «پارلمانی» و «قانون سالاری» دولت به یک باره فرو می ریزد و کارگر با چهرۀ یک نهاد خشونت سازمان­یافته ای رو به رو می شود که از ابتدا ماهیت حقیقی خود دولت بوده است.<br /><br />و اما نظریه پردازان پُست مدرن هم از سوی دیگر اهمیت دولت را به حداقل می رسانند و عموماً بر آن هستند که پیچیدگی و آزادی سرمایه داری پسامدرن، قدرت را غیرمتمرکز کرده است، به طوری که وجود یک دولت سرکوبگر و اقتدارگرا ناممکن است. در عوض آنها روابط میان افراد را به عنوان مکانیسم ستم درنظر می گیرند (مثلاً از این منظر، یک دولت مردسالار و قوانین تبعیض آمیز، وجود تبعیض جنسی را چندان تقویت نمی کند؛ برعکس اعمال فشار از سوی مردان جامعه به زنان جامعه به عنوان یکی از خصایص روابط مابین افراد جامعۀ مردسالار است که چنین تبعیضی را مستحکم می سازد. بنابراین راه حل را باید در اصلاح همین روابط مابین مردم جستجو کرد). <br /><br />اما این مفهوم هیچ چیز به جز توهم نیست و این را وقایع تاریخی- از جمله همین بحران اخیر اقتصادی و اجتماعی سرمایه داری در سراسر جهان و سرکوب «غیرقابل باور» اعتراضات از سوی دولت های سرمایه داری- اثبات می کند. قدرت دولت، برای کارگرانی که در اعتراض به ابتدایی حقوق خود مورد ضرب و شتم پلیس و دستگاه سرکوبگر قرار می گیرند، یا برای مردمی که در فلسطین زیر بمباران های ارتش رژیم اسرائیل همه چیز خود را از دست می دهند، بسیار روشن است. این ها مواردی است که بی­ پایگی (و در عین حال ارتجاعی بودن) نظریات پسامدرن را به خوبی نشان می دهد./<br /><br />(ادامه دارد)<br /><br />منبع: نشريهء میلیتانت<br /><br />منابع و توضیحات:<br /><br />(1) و. ا. لنین، "دولت و انقلاب"، ترجمۀ محمد پورهرمزان و علی بیات، انتشارات حزب تودۀ ایران (چاپ سوم، 1387)، فصل اول، ص 12<br />(2) ف. انگلس، "منشأ خانواده، مالکیت خصوصی و دولت"، ترجمۀ خسرو پارسا، نشر دیگر، 1386، صص. 194-195<br />(3) توماس هابز، " لویاتان"، ترجمۀ حسین بشیریه، انتشارات نی، 1389، ص 157<br />(4) همان، صص 192ـ 193<br />(5) این اظهار نظر او را باید در پرتو ملاحظات زیر خواند:<br />الف) او اضافه می کند که «دولت یک اثر هنری نیست»، و دولت روی زمین و در سپهر خودسرانگی، اتفاق و خظا قرار دارد» (فلسفۀ حق، بند 258 الف).<br />ب) بیان این که دولت رژۀ خداوند روی زمین است، این ینست که دولت خداست، به این معنا که او اوج کمال است یا هر نوع دولتی پایدار است. به نظر هگل، روح مطلق بالاتر از هر روح عینی از جمله دولت است، و دولت های منفرد در مقابل تاریخ تسلیم می شوند.<br />ج) هگل تقابل حاد بین دولت و فرد را رد می کند. رابطۀ بین دولت و فرد با وساطت انواعی از نهادها مانند خانواده و غیره برقرار می شود. هیچ کدام از یان ها به فرد اسیب نمی رساند. این نهادها از او فرد معینی می سازند. دولت فرد را به شهروند (citoyen و نه صرفاً Burger) تبدیل می کند که با اندیشیدن به دولتی در پیش رو عمل می کند.<br />به نقل از: م. اینوود، "فرهنگ فلسفی هگل"، ترجمۀ حسن مرتضوی، ص 585<br />(6) "منشأ خانواده، مالکیت خصوصی و دولت"، صص 205-206<br />(7) ص 207</span><br /></span> Tue, 25 Dec 2012 17:55:02 http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=158&forum=3 از بحران سرمايداری تا احيای مارکسيسم (مصاحبه با مازيار رازی) [توسط Najib Roashan] http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=105&forum=3 مسايل تئوريک، علمی و فلسفی::: از بحران سرمايداری تا احيای مارکسيسم (مصاحبه با مازيار رازی)<br /> <div style="text-align: center;"> <span style="font-family: Arial;"><span style="font-size: xx-large;"> <span style="color: #0000CC;"><br />از بحران سرمايداری تا احيای مارکسيسم</span> </span><br /><br /><span style="font-size: large;">مصاحبه با مازيار رازی</span></span> </div><br /><br /><span style="font-size: medium;"><span style="font-family: Arial;">برای مطالعهء اين مصاحبه، لينک پائين را باز کنيد:</span><br /></span><br /><div style="text-align: center;"><br /><a href="http://militaant.cloudaccess.net/2011-06-13-14-54-34/187-2011-08-07-13-47-28.html" title="http://militaant.cloudaccess.net/2011-06-13-14-54-34/187-2011-08-07-13-47-28.html" rel="external">http://militaant.cloudaccess.net/2011 ... -2011-08-07-13-47-28.html</a><br /></div><br /> Thu, 23 Aug 2012 14:48:34 http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=105&forum=3 کارل مارکس و بازگشت او (يک نمايشنامه)!(5) [توسط Najib Roashan] http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=63&forum=3 مسايل تئوريک، علمی و فلسفی::: کارل مارکس و بازگشت او (يک نمايشنامه)!(5)<br /> <div style="text-align: center;"><span style="color: #0000CC;"><span style="font-family: Arial;"><br /><span style="font-size: x-large;">کارل مارکس و بازگشت او</span><br /><span style="font-size: large;">يک نمايشنامهء تاريخی<br />قسمت چهارم</span></span></span><br /></div><br /><span style="font-size: medium;"><span style="font-family: Arial;">باری، يک هفته پيش ما ماند. يکشب بيدار مانديم و نوشيديم و باهم دعوا کرديم و باز حسابی نوشيديم تا زمانيکه هيچ يک از ما ديگر توانايی راه رفتن را نداشت. در واقع من، در وسط يکی از موعظه هايش خوابم بُرد. او مرا آنقدر تکان داده بود تا بيدار شدم و گفت: «هنوز حرفم را تمام نکرده ام.»<br /><br />زمستان با شکوه 1871 بود، زمانيکه کمون قدرت را بدست گرفته بود، در پاريس... بله کمون پاريس. باکونين دوپايی به وسط اين انقلاب پريده بود. فرانسوی ها او را خوب درک کرده بودند. آنها ضرب المثلی داشتند که «روز اول انقلاب، باکونين يک گنج است، روز دوم بايد او را از پا درآورد.» <br /><br />آيا اين دورهء عالی و شگفت انگيز تاريخ بشريت، يعنی کمون پاريس را می شناسيد؟ اين از داستان احمقانه ای شروع می شود. منظورم داستان ناپلئون سوم است، آره، همان برادر زادهء بوناپارت. او يک لوده بود، يک دلقک، که می خواست دل مردم را با لبخند بدست آورد. در حاليکه 16 مليون دهقان در زاغه های فلاکتبار به سر می بُردند و بچه هايشان از گرسنگی می مُردند. اما چون مجلس را همچنان حفظ کرده بود و مردم رأی می دادند. فرض همه بر اين بود که دموکراسی برقرار است... اشتباهی که همه جا رواج دارد.<br /><br />ناپلئون سوم می خواست افتخارات نصيب خود کند. اين بود که به ارتش بيسمارک حمله کرد. چه خطای بزرگی؟! به زودی شکست خورد و در پی آن سربازان آلمان وارد پاريس شدند و با چيزی کشنده تر از سلاح روبرو گشتند: سکوت. آنها با مجسمه های پاريس که با پارچه های سياه پيچيده شده بود، روبرو شدند و با مقاومت عظيم، نامرئی و صامت. لذا تنها کاری را که از عهده ای شان بر ميآمد، انجام دادند. زير طاق نصرت رژه رفتند و با شتاب به کشور شان باز گشتند.<br /><br />نظام قديمی فرانسه، يعنی جمهوری دوباره برقرار شد. ليبرالها بنابر تعبير خودشان، نيز باز گشتند. آنها جرأت نکردند وارد پاريس شوند. آنها بخود می لرزيدند، چون آلمانها رفته بودند و پاريس در دست کارگران، خدمتکاران زن، کارکنان دفتری، روشنفکران، يعنی شهروندان مسلح بود. توده های پاريس دولت تشکيل نداده بودند، بلکه چيزی باشکوه تر، چيزی که همهء دولتها از آن بيم دارند، يعنی يک کمون، يک قدرت جمعی توده ها را بوجود آورده بودند. اين بود کمون پاريس!<br /><br />مردم در تمام ساعات شبانه روز، همه جای شهر در گروه های سه نفره، چهار نفره تجمع داشتند، باهم تصميم می گرفتند، در حاليکه ارتش فرانسه پاريس را در محاصره گرفته بود و تهديد می کرد که هر لحظه ممکن است آنرا اشغال کند. پاريس نخستين شهر آزاد جهان شد. نخستين قلمرو آزادی در دنيای استبداد و سرکوب.<br /><br />من برای باکونين توضيح می دادم که: «تو ميخواهی بدانی که منظور من از ديکتاتوری پرولتاريا چيست؟ به کمون پاريس نگاه کن. اينست دموکراسی حقيقی» <span style="color: #0000CC;">نه دموکراسی های انگليسی و امريکايی که انتخابات شان چيزیی جز سيرک (سرکس- شعبده بازی «آزادی»)، جائيکه مردم به اين يا آن پاسدار نظم حاکم، رأی می دهند و هر کانديدائيکه برنده شود، اين ثروتمندان اند که به رهبری و ادارهء کشور ادامه خواهند داد.</span><br /><br />کمون پاريس جز چند ماهی نپائيد، ولی نخستين مجلس قانونگذاری تاريخ بود که فقرا را نمايندگی می کرد. قوانين اش به نفع آنان وضع می شد. کمون بديهی های آنان را لغو کرد، پرداخت اجاره ها را عقب انداخت، مراکز گروپ پذيری را مجبور نمود اشيايی را که بيش از همه مورد نياز بود، به صاحبانش برگردانند. اعضای کمون نپذيرفتند که بيش از کارگران حقوق بگيرند. ساعات کار نانوايان را کاهش دادند و در فکر آن بودند که به چه وسيله ای، تياتر را را برای همگان مجانی سازند.<br /><br />گوستاو کوربه، نقاش بزرگ که تابلو هايش حيرت سراسر اروپا را بر انگيخته بود، خود در رأس اتحاديهء هنرمندان قرار داشت. آنان موزه ها را بازگشايی کردند. کميسيونی برای آموزش زنان برپا کردند که بی سابقه بود: آموزش ويژهء زنان، آخرين اکتشافات علمی را به خدمت گرفتند. برای مثال از يک بالون «مونگولفی ير» استفاده کردند تا بر فراز مناطق اطراف پاريس پرواز کنند و تراکت هايی را خطاب به دهقانان پائين بريزند، حامل اين پيام ساده و نيرومند که: «ما منافع واحدی داريم.»، پيامی که بايد به همهء زحمتکشان جهان فرستاد.<br /><br />کمون وظيفهء خود شُمرد که در مدارس به کودکان بيآموزد که همنوعان خويش را دوست بدارند و به آنان احترام بگذارند. من آخرين بحث های شما را در بارهء آموزش و پرورش خوانده ام. چه حرفهای بی معنايی! شما هرچه را که برای کسب مؤفقيت در دنيای سرمايداری لازم است، به فرزندان می آموزيد، ولی آيا به جوانان ياد می دهيد که برای عدالت مبارزه کنند؟<br /><br />کمونارد ها، اهميت اين نکته را درک کرده بودند. آنها نه تنها با گفتار، بلکه با کردار درس می دادند. آنها گيوتين، اين ابزار استبداد از جمله استبداد انقلابی را درهم شکستند. سپس با شال گردن سرخ و در حاليکه پرچم سرخ عظيمی را حمل می کردند و ساختمان ها با ابريشم سرخ مزين بودند، دور ستون ميدان واندوم، نماد قدرت نظامی گرد آمدند، ستون عظيم که مجسمهء بُرنزی ناپلئون بوناپارت بران قرار داشت.<br /><br />با مته، قلابی را به مجسمه فرو بُردند، زنجير قرقره ای به آن وصل کردند و بيک چرخش، ستون بر زمين افتاد و متلاشی شد. مردم از تکه پاره های مجسمه بالا رفتند. پرچم سرخی بر پايهء مجسمه نصب گرديد، پايه ای که ديگر متعلق به يک کشور نبود، بلکه به بشريت تعلق داشت. نگاه ها، از مرد و زن که به آن افتاد، اشک شادی در چشمها حلقه زد.<br /><br />بله، چنين بود کمون پاريس. خيابانها هميشه پُر بود و همه جا بحث برپا بود. انسانها هرچه داشتند با يکديگر قسمت می کردند. به نظر می رسيد که مردم بيش از گذشته لبخند بر لب دارند. مهربانی حاکم بود. خيابانها امن بودند بی هيچ پليسی. بله، اين بود سوسياليسم!<br /><br />صد البته که چنين سرمشقی، سرمشق کمون، غير قابل تحمل بود. اين بود که ارتش جمهوری وارد پاريس شد و دست به قتل عام زد. گرداننده گان کمون را به پرلاشز آوردند، آنها را کنار ديوار گذاشتند و اعدام کردند. در جمع، سيهزار نفر کشته شدند. کمون را شغالان و خوکان با خاک يکسان کردند، اما کمون درخشانترين دستآورد عصر ما بود... (قدم می زند و باز آبجو می نوشد)<br /><br />باکونين و من، هی نوشيديم و هی بحث و جدل کرديم. به او گفتم: <br /><br />- ميخائيل، تو از مفهوم دولت کارگری هيچ نمی فهمی. نمی توان گذشته را با افسون تنها يک لحظهء پُرشور پشت سر گذارد. بايد با در نظر داشتن آثار بازمانده از نظم کهنه، جامعهء نوينی بسازيم و اين زمان لازم دارد.<br />- نه همين که نظم کهن فرو ريزد، توده يا بلافاصله در آزادی خواهد زيست، يا ديگر هرگز آنرا بدست نخواهد آورد.<br /><br />سپس بحث جنبهء شخصی بخود گرفت. من که صبرم را از دست داده بودم، گفتم: تو احمق تر از آنی که بفهمی. کنياک کار خودش را کرده بود و او جواب داد:<br /><br />- مارکس، تو چيزی جز يک مغرور مادر قحبه نيستی، مثل هميشه. اين تويی که هيچ نمی فهمی. تو فکر می کنی کارگران بر اساس تئوری تو انقلاب خواهند کرد؟ تئوری تو برای شان ارزشی ندارد. خشم آنها خود به خود افزايش می يابد و بدون کمک به اصطلاح علم تو، انقلاب به پا خواهند کرد. غريزهء انقلابی در رگ و پوست شان است.<br /><br />خيلی هيجانی شده بود. <br />- من به تئوری هايت تف می کنم.<br />با اين حرف بر روی زمين تف کرد. عجب خوکی! ديگر هيچ حد و مرزی را نمی شناخت. بر سرش فرياد زدم: ميخائيل، تو می توانی روی تئوری من تف کنی، اما نه روی پارکت، زود پاکش کن!<br />- بيا، من هميشه گفته ام که تو يک ديکتاتوری.<br />- و من هميشه گفته ام که تو يک اخته ای.<br /><br />سرخ شد، درست مانند يک حيوان ما قبل تاريخ. جست زد روی من. صحنه را تصور کنيد. خيلی درشت هيکل بود. روی زمين کشتی گرفتيم، ولی مست تر از آن بوديم که بهم آسيبی وارد آوريم. لحظه ای بعد چنان خسته شديم که هيچ کاری نمی توانستيم بکنيم، جز اينکه درازکش روی زمين نفس مانرا جا بيآوريم. بعد باکونين بلند شد مثل يک کرگدن که از رود خانه ای سر بر می آورد. دکمهء شلوارش را باز کرد و از پنجره شروع کرد به ادرار کردن! می ديدم و باور نمی کردم.<br /><br />- چه کار احمقانه ای می کنی ميخائيل؟<br />- تو فکر می کنی چه کار می کنم؟ دارم از پنجره ات به بيرون می شاشم.<br />- حالم را بهم زدی، ميخائيل.<br />- من روی لندن می شاشم، به سر تا پای امپراتوری انگليس می شاشم.<br />- نه، تو روی پياده رو، جلوی خانه می شاشی.<br /><br />جواب نداد. شلوارش را دوباره بست. روی زمين دراز کشيد و شروع کرد به خرخر کردن. منهم روی زمين دراز کشيدم و بزودی خوابم بُرد. جنی چند ساعت بعد که با طلوع آفتاب بيدار شده بود، ما را در چنين حالی ديده بود. (توقف می کند تا جرعهء آبجو بنوشد.)<br /><br />نه، نمی توانستند بگذارند کمون زنده بماند. کمون خطرناک بود. ممکن بود برای بقيهء جهان سرمشق شود. پس آنرا غرقه بخون کردند. اين امر هنوز هم رخ می دهد، مگر نه؟ هروقت در گوشهء از جهان، نظم کهن سرنگون شود و مردم فارغ از هر ايديولوژی و صرفاً بخاطر آنکه بر موجوديت کنونی خود بشورند، نحوهء نوينی از زندگی را تجربه کنند، وضع همين است. اينرا ديگر آنها تحمل نمی کنند، لذا دست به کار می شوند- شما می دانيد منظورم از آنها چه کسانی هستند- گاه حيله گرانه و مخفيانه، گاه صريح و خشن در نابودی چنين تلاشی می کوشند.<br /><br />(روزنامهء را می خواند.) با وجود اين، همچنان می گويند «سرمايداری پيروز شده است.» پيروز شده است؟! در چه چيزی؟ چون بازار سهام، تا عرش بالا رفته؟ و سهمداران بيش از پيش ثروتمند شده اند؟ آيا وقتی يک چهارم از کودکان امريکا دچار فقر اند، بازهم می توان از پيروزی سرمايداری حرف زد؟ آيا وقتی چهل هزار شان قبل از رسيدن به يکسالگی می ميرند، باز هم پيروز شده است؟<br /><br />(روزنامهء را می خواند.) «در نيويارک، صد هزار نفر، خيلی پيش از طلوع آفتاب برای يافتن کاری صف می کشند، در حاليکه تنها برای دوهزار نفر کار هست.» 98 هزار نفر ديگر که کاری پيدا نمی کنند، چه بر سر شان می آيد؟ آيا برای اينهاست که زندانهای بيشتری می سازيد؟ آره، سرمايداری برنده شده، اما از چه کسی؟<br /><br />در تکنولوژی از دست شما معجزاتی سر زده است. انسان را به فضا فرستاده ايد، اما کسانی را که روی زمين رها کرده ايد، چه بر سر شان خواهد آمد؟ چرا آنها اينقدر وحشت زده هستند؟ چرا به مواد مخدر و الکول روی می آورند؟ چرا به شدت ديوانه می شوند و به آدمکشان تبديل می گردند؟ (روزنامهء را سر دست می گيرد.) آری، اينها همه در روزنامه ها نوشته شده است. سياستمداران تانرا، باد غرور گرفته است. آنها می گويند از اين پس، دنيا به سمت «نظام کار آزاد و بازار آزاد» سير می کند. <br /><br />آيا همه کودن شده اند؟ آيا تاريخ نظام های کار آزاد و بازار آزاد ياد شان رفته است؟ عصری که دولت هيچ کاری برای مردم نمی کرد و صرفاً در خدمت ثروتمندان بود؟ زمانيکه دولت امريکا پنجاه مليون هکتار زمين آزاد برای راه آهن می بخشيد، ولی وقتی مهاجرين چينی و ايرلندی روز بيست ساعت برای کشيدن راه آهن کار می کردند و گرما يا سرما می مُردند، به روی مبارکش نمی آورد؟ و وقتی هم که کارگران سر به شورش بر می داشتند و دست به اعتصاب می زدند، دولت ارتش می فرستاد تا آنها را به زور به اطاعت وا دارد؟<br /><br />اگر فلاکت ناشی از سرمايداری و «نظام کار آزاد و بازار آزاد» را به چشم نمی ديدم، من چه مرگم بود که «کاپيتال» بنويسم؟ در انگلستان بچه های خُرد سال را در ريسندگی به کار می کشيدند، زيرا انگشتان ظريف شان می توانست دوک را بچرخاند. در امريکا، در ماساچوست، دختر بچه ها را که از ده سالگی در کارخانهء آرد سازی به کار می گرفتند در 26 سالگی می مُردند. شهر ها چاه فاضلاب هرزگی و فقر بود. اين است سرمايداری، چه ديروز و چه امروز.<br /><br />بله، تبليغات لوکس را در مجلات و صفحهء تلويزيون های تان ديده ام. (آه می کشد.) آری، همهء اين صفحه ها و همهء اين تصوير ها را. چه تصوير ها که می بينيد و چقدر کم از آنها می فهميد!<br /><br />آيا کسی اينجا تاريخ نمی خواند؟ (خشمگين است.) چه مزخرفاتی را در مدارس در اين دوره به شاگردان ياد می دهند؟ (چراغ ها روشن و خاموش می شوند. تهديد کنان. او به بالا چشم می دوزد.) آنها حسابی حساس اند.<br /><br />دلم برای جنی تنگ شده. او در بارهء همهء اينها حتماً حرفهايی داشت که بزند. پيش چشم خودم، از بيماری و غم سر انجام شمع وجودش خاموش شد، ولی مسلماً سالهای شادی و لذت مانرا نيز بخاطر داشت، لحظات شيفتگی و سرور مان در پاريس و حتی در سوهو. دلم برای دختر ها تنگ شده. (از نو روزنامهء بر می دارد و می خواند.)<br /><br />«سالگرد جنگ خليج. يک پيروزی سريع و شيرين.» آری، من اين جنگهای سريع و شيرين را که هزاران جسد در ميدان نبرد بر جای می گذارند و کودکانی که از نبود مواد غذائی و دارو می ميرند، به خوبی می شناسم. (روزنامه را ورق می زند.) در اروپا، در افريقا، در فلسطين، ملتی يک ملت ديگر را در آنسوی مرزهای شان به قتل می رساند. (نگران است.)<br /><br />آيا نشنيده ايد که 150 سال پيش چه می گفتم؟ اين مرز های ملی مسخره را محو کنيد! ديگر نه پاسپورت، نه ويزا، نه نگهبانان مرزی، نه تعداد معين مهاجرين. ديگر نه پرچمی، نه سوگند تعلق به اين هويت های ساختگی موسوم به ملت ها. کارگران جهان متحد شويد! (دستهايش را بر کمر می گذارد و دور می زند.) خدايا، اين کمر مرا می کشد...<br /><br />من اعتراف می کنم، که حساب نمی کردم سرمايداری چه ظرفيت حيرت انگيزی برای ادامهء حيات دارد. تصور نمی کردم که برای برپا نگهداشتن يک نظام بيمار، دارو هايی وجود داشته باشد. جنگ برای حمايت از صنايع و برای آنکه اشخاص را چنان ديوانهء ميهن پرستی کند که فلاکت خود را از ياد ببرند، اينکه متعصبين مذهبی به توده های مردم وعده دهند که عيسی دوباره ظهور خواهد کرد. (سرش را تکان می دهد.) من عيسی را می شناسم، به اين زودی ها بر نمی گردد...<br /><br />من در 1848 به اشتباه فکر می کردم که سرمايداری در حال انحطاط است. حساب من کمی زود رس بود. شايد دو صد سال. (تبسم بر لب دارد.) ولی تحول خواهد يافت. تمام نظام های کنونی تغيير خواهند کرد. انسانها ابله نيستند. من رئيس جمهور تان لينکلن را بياد دارم که می گفت: همهء مردم را نمی توان، برای هميشه گول زد. عقل سليم آنان، عطش آنان برای احترام انسانی و عدالت باعث تجمع و همبستگی آنان می شود.<br /><br />شوخی نگيريد! پيش از اين رخ داده و می تواند در مقياسی بزرگتر دوباره رخ دهد. آنوقت، همه کسانيکه ادارهء جامعه را در دست دارند، با همهء ثروت شان، با همهء ارتش شان، از وقوع هيچ چيزی نمی توانند جلوگيری کنند. نوکران آنها از خدمت به آنها امتناع خواهند کرد و سربازان شان از اطاعت سرپيچی خواهند نمود.<br /><br />درست است که سرمايداری معجزات بی نظيری در تاريخ انجام داده، اعجاز های دانش و فن، اما گور خويش را بدست خود خواهد کند. اشتهای سيرناپذير او به سود- هرچه بيشتر و بيشتر سود- باعث ايجاد دنيای آشوب زده می شود. سرمايداری همه چيز را از هنر تا ادبيات، موسيقی و حتی خود زيبايی را به کالا بدل می کند. نه تنها کارگران که به صورت زنجيره ای کار می کنند، بلکه فزيکدانان، دانشمندان، حقوق دانان، شاعران، هنرمندان، همه بايد برای ادامهء حيات خود را بفروشند.<br /><br />خُب، چه خواهد شد، وقتی که اين اشخاص درک کنند که همگی کارگر اند؟ که همگی يک دشمن مشترک دارند؟ آنها برای محقق کردن خويش و از قوه به فعل درآمدن، به راستی متحد خواهند شد، نه تنها در درون کشور خويش، زيرا سرمايداری به يک بازار جهانی نياز دارد. شعار «بازار آزاد» است زيرا برای گردش آزادانه در سراسر کرهء خاکی و سود بيشتر بُردن، هرچه بيشتر و بيشتر، به چنين بازاری نياز دارد! اما با چنان کاری، ناخواسته فرهنگی جهانی پديد می آورد. انسانها مرزها را زيرپا می گذارند، به نحوی که در تاريخ سابقه نداشته است. انديشه ها از مرز ها فراتر می روند. از اينها امر نوينی به اجبار زاده خواهد شد. (توقفی کوتاه می کند و به فکر فرو می رود.)<br /><br />وقتی در 1843 با جنی در پاريس بودم، 25 سال داشتم و می نوشتم که در نظام نوين صنعتی، انسانها از خود بيگانه اند، زيرا از آن بد شان می آيد. وقتی ماشين، دود، بو، سر و صدا، حواس پنجگانهء آنان را مورد حمله قرار می دهد- و اين را پيشرفت می نامند- از طبعيت هم بيگانه می شوند، چون هريک را (به رقابت) در برابر ديگری علم کرده اند، تا برای بقای خود، پا را بر جسد ديگری بگذارد. آنها از خويشتن نيز بيگانه اند. زندگی ای دارند که متعلق به خودشان نيست و آنگونه که زندگی می کنند، به راستی خواستارش نيستند، به نحوئيکه زندگی حقيقی جز در رؤيا و خيال ميسر نيست.<br /><br />اما اينها اجتناب ناپذير نيست. هميشه اختيار و گزينشی در کار هست. اينرا می پذيرم که اين تنها يک احتمال است. هيچ يقينی در کار نيست. اکنون قضيه روشن است. من بد جوری به خود مطمئن بودم، ولی از اين به بعد می دانم که هر احتمالی وارد است. اما آدمها بايد تکان بخورند. اين به نظر تان خيلی راديکال است؟ بياد داشته باشيد که راديکال بودن چيزی نيست مگر دست به ريشهء مسايل بردن، و ريشه ما هستيم. <br /><br />حالا يک پيشنهاد دارم. تصور کنيد کورک و دمل داريد و نشستن برای تان آنقدر دردآور است، که ناگزيريد برخيزيد، بايد بجنبيد و کاری بکنيد.<br /><br />ديگر از سرمايداری، از سوسياليسم حرفی نزنيم. تنها از بکار گرفتن ثروتهای هنگفت و باور نکردنی زمين توسط انسانها سخن بگوئيم. تأمين نياز های انسان: غذا، دارو، هوای پاک، درخت و گياه، خانهء قابل زيست، چند ساعت کار و ساعات بيشتری برای استراحت و سرگرمی، نپرسيد چه کسی شايستهء اين چيزهاست؟ هر انسانی شايستهء آنست.<br /><br />خُب، ديگر وقت آنستکه بروم. (اسبابش را جمع می کند، راه می افتد که برود، رو به جمعيت می کند.)<br /><br />آيا از بازگشت من ناراحت شديد؟ آيا دلخوريد؟ فرض کنيد بازگشت مسيحاست. مسيح نمی توانست بيايد، اما مارکس آمد...<br /><br />پايان</span></span> Thu, 31 May 2012 01:02:48 http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=63&forum=3 کارل مارکس و بازگشت او (يک نمايشنامه)!(4) [توسط Najib Roashan] http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=61&forum=3 مسايل تئوريک، علمی و فلسفی::: کارل مارکس و بازگشت او (يک نمايشنامه)!(4)<br /> <div style="text-align: center;"><span style="color: #0000CC;"><span style="font-family: Arial;"><span style="font-size: x-large;"><br />کارل مارکس و بازگشت او</span><br /><span style="font-size: large;">يک نمايشنامهء تاريخی<br />قسمت سوم</span></span></span><br /></div><br /><span style="font-size: medium;"><span style="font-family: Arial;">وقتی که من از دست و پا زدن در گل و لای کوچه و خيابان شکوه می کردم، جنی به هيچ رو با خوشرويی و دلسوزی برخورد نمی کرد. می گفت: «اين درست همان چيزی است که وقتی کاپيتال را می خوانم، حس می کنم.» او هميشه جدی ترين منتقد من بود. بيرحم، می توان گفت درست کار. اما آيا چيزی تحقير کننده تر از يک منتقد درستکار وجود دارد؟<br /><br />کتاب برايش مشکل آفرين بود. بله، «کاپيتال» (کتاب را در دست می گيرد.) او می ترسيد که از همان ابتدا، با شرحی که از کالا، از ارزش مصرف و ارزش مبادله ارائه داده بودم، حوصلهء مردم سر برود. او می گفت که کتاب بيش از حد طولانيست و بيش از حد به جزئيات پرداخته. او تعبير «ثقيل و دشوار» را در اين باره بکار می برد. فکرش را بکنيد!<br /><br />او بيادم می آورد که دوستمان پيتر فوکس، سنديکاليست، وقتی کتاب را به او هديه کرده بودم گفته بود: «احساسم اين است که تقريباً مثل کسی هستم که به او فيلی هديه داده باشند.» واقعاً برای جنی حکم يک فيل را داشت. می کوشيدم برايش توضيح دهم که اين چيزی ديگريست غير از مانيفست کمونيست که عامه را مخاطب قرار داده و اينکه اين يک تحليل است.<br /><br />- تحليل باشد، خيلی خُب، بايد فرياد بزند «شبحی در اروپا در گشت و گذار است، شبح کمونيسم!» اينطور به دل خواننده می چسپد. «شبحی در اروپا در گشت و گذار است، شبح کمونيسم!» سپس نخستين واژهء کاپيتال را برايم خواند، طبعاً برای آنکه مرا تکان دهد. (کتاب را از روی ميز برميدارد و می خواند): «ثروت اجتماعاتی که در آنها توليد سرمايداری حکمفرماست، به شکل تودهء عظيمی از کالا جلوه گر می شود.» (7)<br /><br />جنی می گفت، اين، خواننده را به خواب می اندازد. من از شما می پُرسم: «آيا واقعاً تا اين حد خسته کننده است؟» (به فکر فرو می رود.) شايد کمی خسته کننده باشد. مايل بودم حرف جنی را بپذيرم، اما او جواب می داد: چيزی که فقط يک کمی خسته کننده باشد، وجود ندارد.<br /><br />اشتباه نکنيد. جنی به راستی کاپيتال را تحليلی ژرف ارزيابی می کرد. اين کتاب نشان می داد که پيدايش نظام سرمايداری در يک مرحلهء از تاريخ، فرايندی ضروری بوده که می بائيست باعث رشد عظيم نيروهای مؤلده می شد و ثروت را در جهان به نحوی بی سابقه بالا می بُرد. و بعد اينکه چگونه بنابر طبعيت خويش، جز اين نمی توانسته کاری بکند، که ثروت را به نحوی توزيع نمايد که انسانيت را نابود کند، يعنی نه تنها کارگر، بلکه سرمايدار را نيز، و چگونه باز بنابر طبعيت خويش، گور خود را بکند و راه را برای سيستمی انسانی تر بگشايد.<br /><br />اما جنی هميشه می پُرسيد:<br /><br />- می دانی چرا سانسورچی ها، اجازهء چاپ کتاب را داده اند؟ چون خود شان هيچ از آن نفهميده اند و مطمئن بوده اند که هيچکس هم از آن چيزی نخواهد فهميد.<br /><br />من به او ياد آوری کردم که جرايد، نقد و بررسی های خوبی از آن منتشر کرده اند و او ياد آوری کرده که اغلب نقد و بررسی ها را انگلس نوشته است. جواب دادم، اينکه تو اينقدر از کار من انتقاد می کنی، لابد به اين دليل است که در زندگی با من خود را خوشبخت احساس نمی کنی. و او گفت:<br /><br />- آه، از دست اين مرد ها! شما نمی توانيد اين را بفهميد که کار تان شايستهء انتقاد است، لذا آنرا به امری شخصی نسبت می دهيد. بله، مور، من احساسات شخصی دارم، ولی اين چيزی ديگريست.<br /><br />احساسات شخصی اش... جنی در آنزمان، مرحلهء سختی را می گذراند و گمان می کنم تقصير از من بود. اما نمی دانستم چطور نگرانی اش را برطرف کنم. بايد بدانيد که ما دوتا وقتی عاشق هم شديم، من هفده ساله بودم و او نوزده ساله. فوق العاده زيبا بود، با مو های شرابی رنگ و چشمان سياه. خانواده اش نمی دانم به چه دليلی به من محبت داشتند. آنها از اشراف بودند. اشراف هميشه شيفتگی خاصی به روشنفکران از خود نشان می دهند.<br /><br />پدر جنی و من، گفتگو های زيادی در بارهء فلسفهء يونان داشتيمو من تز دوکتورايم را در بارهء دموکريت و هراکليت نوشته بودم و تازه درک می کردم که فيلسوفان تا کنون به تفسير جهان بسنده کرده اند، حال آنکه بحث بر سر تغيير آنست!<br /><br />وقتی از آلمان اخراج شديم، جنی همرای من به پاريس آمد که در آنجا ازدواج کرديم و جنی شن و لورا بدنيا آمدند. در پاريس خوشبخت بوديم. زندگی فقيرانه ای داشتيم و دوستان مانرا در کافه ها می ديديم. آنها نيز زندگی شان فقيرانه بود. جمع مان جمع بود! باکونين تنومند و انارشيست ژوليده، انگلس بی خدا و فرهيخته، هاينه شاعر پرهيزگار، آهان و اشترنز، که به هيچ رو در محيط جا نمی افتاد و پرودن که می گفت:«مالکيت يعنی دزدی»، اما دنبال سهم خودش بود!<br /><br />فقير بودن در پاريس يک چيز است و در لندن يک چيزی ديگر. دو فرزندمان را به لندن برده بوديم و طولی نکشيد که جنی از نو حامله شد. گاه احساس می کردم که مرا سرزنش می کند که ما مجبوريم بچه های مانرا در اين اپارتمان سرد و مرطوب بزرگ کنيم که هميشه هم يکی مريض است. جنی، آبله مرغان گرفت، خوب شد ولی آثارش در صورتش ماند. می کوشيدم به او بگويم که باز هم زيباست، ولی کافی نبود. <br /><br />دلم می خواست می توانستيد جنی را بشناسيد. کاری که او برای من کرد، ارزشی دارد غير قابل تخمين. علاوه بر اين، او اين حقيقت را پذيرفته بود که من هرگز نمی توانستم مثل ديگران کاری داشته باشم. يکبار در عمل آزمايش کردم: نامه ای برای راه آهن نوشتم تا به عنوان کارمند دفتری، کاری برايم پيدا شود و آنها اينطور جوابم را دادند: «داکتر مارکس، تقاضای شما برای کار در مؤسسهء ما، برای مان افتخار آميز است. در بين کارمندان دفتری مان، ما هرگز داکتر فلسفه نداشته ايم، ولی از آنجا که برای اين شغل بايد خط خوانا داشت، متأسفيم که ناگزير هستيم تقاضای شما را رد کنيم.» (شانه اش را بالا می اندازد.)<br /><br />جنی به ايده های من باور داشت، اما چيزی را که خودش غرور اکادميک می ناميد، تحمل نمی کرد. به من هی می زد: «آقای داکتر، برگرد روی زمين.» او می خواست من نظريهء ارزش اضافی را طوری شرح دهم، که کارگران بتوانند بفهمند و من به او می گفتم:<br /><br />- هيچکس نمی تواند بفهمد، مگر آنکه قبلاً نظريهء ارزش- کار را فهميده باشد و اينکه نيروی کار، يک کالای ويژه است که ارزش آن توسط هزينهء وسايل تأمين معاش تعيين می شود و خود در عين حال، منشأ ارزش کليهء کالا های ديگر است، ارزشی که هميشه بالاتر از ارزش نيروی کار است.<br /><br />آنوقت سرش را تکان می داد: نه اينطور نمی شود. تو می خواهی بگويی «کارفرما به شما تنها حد اقل مُزد را می پردازد، در آنحد که بتوانيد به زندگی ادامه دهيد و کار کنيد، ولی او از قبل کار تان بسيار بيش از آنچه به شما می پردازد، بدست ميآورد و بدين ترتيب است که او هرچه ثروتمندتر می شود و شما فقير باقی می مانيد.»<br /><br />قبول، می پذيرم که در تاريخ بشريت بيش از صد نفر نباشند که تئوری مرا در بارهء ارزش اضافی فهميده باشند. (جوش می آورد.) ولی در درستی اش که ترديدی نيست! همين يکهفته پيش بود که گزارش وزارت کار امريکا را می خواندم. همه چيز را گفته. کارگران شما، کالاهای هرچه بيشتری توليد می کنند و مُزد هرچه کمتری دريافت می دارند. نتيجه؟ درست همانکه پيش بينی کرده بودم، يعنی از اين پس، يک در صد امريکايی ها که ثروتمندتر از همه اند، چهل در صد ثروت کشور را در تصاحب خويش دارند. اين وضع در کشوری جريان دارد که نماد بزرگ دنيای سرمايداريست: کشوريکه نه تنها مردمان خود را غارت می کنند، بلکه ثروت بقيهء جهان را نيز می مکد...<br /><br />جنی هميشه می کوشيد انديشه های را که ذاتاً پيچيده اند، ساده کند. او مرا متهم می کرد که من قبل از هر چيز يک دانشمند هستم و بعد از آن يک انقلابی. او می گفت، خواننده های روشنفکرت را فراموش کن، خطابت به کارگران باشد. او مرا به غرور و عدم تحمل ديگران متهم می کرد.<br /><br />- برای چه به انقلابيون ديگر با خشونت بيشتر انتقاد می کنی، تا به بورژوازی؟ مثلاً پرودن، اين آدم نمی فهميد که بايد از سرمايداری ممنون بود که صنايع بزرگ را توسعه داده، صنايع که ما امروز بايد کنترول آنها را در دست بگيريم. پرودن فکر می کرد که بايد به جامعه ای ساده تر باز گرديم. وقتی کتابش «فلسفهء فقر» را نوشت، من با نوشتن کتاب «فقر فلسفه» جوابش را دادم. اين به نظرم زيرکانه می آمد، ولی قضاوت جنی اين بود که توهين آميز است. (آه می کشد.) گمان می کنم جنی آدم خوش طينتی بود، بسيار بهتر از آنچه من بوده ام.<br /><br />او مرا تشويق می کرد تا طفره نروم و در امور کارگران لندن مستقيماً دخالت کنم. وقتی دعوت داشتم که در نخستين جلسهء انترناسيونال اول سخنرانی کنم، مرا همراهی کرد. پائيز 1864 بود. دوهزار نفر در سنت مارتين هال جمع شده بودند. (قدم جلو می گذارد. آغوشش را باز می کند، تو گويی با جمعيت کثيری روبروست و سپس متين و با قدرت سخن می گويد.)<br /><br />- کارگران همهء کشور ها بايد عليه سياستهای خارجی که جنايتکارانه اند، متحد شوند، سياستهائيکه پيشداوری های ملی را ملعبهء دست خويش می سازند و در جنگها، خون خلقها و ثروتهای جهان را تلف می کنند. ما بايد بدون دغدغهء مرزهای ملی، بهم بپيونديم تا قانون سادهء اخلاق و عدالت را در امور بين المللی حاکم کنيم. کارگران همهء کشور ها، متحد شويد! (کمی نفس تازه می کند.)<br /><br />جنی، خيلی از اين سخنان خوشش می آمد... (يک ليوان آبجو می نوشد.) او برغم آب قطع شده، گاز قطع شده، به خانه داری می پرداخت، ولی هرگز مسأله رهايی زنان را فراموش نمی کرد. می گفت: تحرک و فعاليت زنان بخاطر ماندن در خانه و وصله زدن به جوراب و کار آشپزی، بسيار آسيب ديده است. لذا حاضر نبود در خانه بماند.<br /><br />او مرا متهم می کرد، که در تئوری طرفدار رهايی زنان هستم، ولی در عمل به کلی از مسائل آنان غافلم. می گفت: «انگلس و تو، در بارهء برابری دو جنس زن و مرد می نويسيد، ولی آنرا در عمل چندان رعايت نمی کنيد.»<br /><br />خُب، من در اين مورد نظری ندارم.<br /><br />او صميمانه از مبارزهء ايرلند با انگلستان پشتيبانی می کرد. وقتی که ملکه ويکتوريا اعلام کرد: «اين ايرلندی ها مردم نفرت انگيزی هستند و هيچ وجه مشترکی با ديگر ملت های متمدن ندارد.» جنی در نامه ای به روزنامه های انگلستان نوشت: «انگلستان شورشيان ايرلندی را که خواستار جز آزادی نيستند، به دار می آويزد، آيا انگلستان يک ملت متمدن است؟»<br /><br />جنی و من، ديوانه وار عاشق يکديگر بوديم. اينرا چطور می توانم به شما بفهمانم؟ اما لحظات بسيار سختی را در لندن گذرانديم. عشق پايداری می کرد. ولی از يک مرحله به بعد، اوضاع تغيير کرد. نمی دانم چرا. جنی می گفت علت اينست که او ديگر زيبايی ممتازی را که مرا به سوی او می کشيد، دارا نيست. اين نکته مرا عصبانی می کرد. می گفت علتش لنشن است و اين مرا بيشتر عصبانی می کرد. آنوقت می گفت، علت عصبی شدنت اين است که اين حقيقت دارد و اين مرا از خشم ديوانه می کرد.<br /><br />(آه می کشد. جرعهء آبجو می نوشد. نگاهی به روزنامه می اندازد و يکی را بر ميدارد.) ادعا می کنند که با فروپاشی اتحاد شوروی، کمونيسم مرده است. (سرش را تکان می دهد) اين احمقها آيا معنی کمونيسم را می فهمند؟ آيا اينها می پندارند، نظاميکه در رأس آن يک ابلهء وحشی قرار گرفته و کسانيرا که در دورهء انقلاب همرزم او بودند به قتل می رساند، کمونيست است؟ چقدر اينها احمق اند!<br /><br />اين چرت و پرت را روزنامه نگاران و سياست بازان بهم می بافند! معلوم نيست تحصيلات شان چه بوده؟ آيا هرگز «مانيفست» را خوانده اند که من و انگلس نوشتيم، وقتی او 27 سال داشت و من سی سال؟ (کتابی را از روی ميز بر می دارد و می خواند.) «به جای جامعهء کهن بورژوازی با طبقات و تناقضات طبقاتی اش، اجتماعی انجمنی از افراد پديد می آيد که در آن تکامل آزادانهء هر فرد، شرط تکامل آزادانهء همگان است.»<br /><br />می شنويد، انجمنی! آيا هدف کمونيسم را درک می کنند، آزادی فردی! که هرکس بتواند موجودی انسانی بشود سرشار از رحم و همدردی. آيا تصور می کنيد کسيکه مدعی است کمونيست يا سوسياليست است، اما در عمل کار کانگستر ها را می کند، چيزی ولو اندک از کمونيسم می فهمد؟<br /><br /><span style="color: #0000CC;">از پا درآوردن هر کسيکه با شما موافق نيست- آيا ممکن است چنين چيزی همان کمونيستی باشد که من زندگی ام را در راه آن صرف کردم؟ آن ديوی که تمام قدرت را در روسيه به انحصار خود درآورد و هرچه توانست کرد، تا انديشه های مرا همچون تعصب مذهبی تفسير و تعبير کنند- زمانيکه هموطنانش را به جوخه های اعدام می سپُرد، آيا به آنان اجازه داد تا نامهء را که من به «نيويارک تايمز» نوشته بودم، بخوانند که در آن گفته بودم، مجازات اعدام در هيچ جامعهء متمدنی توجيه پذير نيست؟ (با خشم) از سوسياليسم پذيرفته نيست که خطا های سرمايداری را تکرار کند!</span><br /><br />اينجا در امريکا، زندانها مملو از زندانيان است. اينها چه کسانی هستند؟ فقرا، برخی از آنها جرايم خشونت آميز مرتکب شده اند، جرائم وحشتناک، اما اغلب آنها سارق اند، دزد اند، تبهکار اند، خرده فروشنده گان مواد مخدر اند. آنها همه به کار آزاد و بازار آزاد معتقد اند! آنها همان کاری را می کنند، که سرمايداران، اما در مقياس کوچکتر!<br /><br />(کتاب ديگری را بر می دارد.) آيا می دانيد انگلس و من در بارهء زندانها چی نوشتيم؟ به جای مجازات بخاطر جرم شان، بايد آن شرايط اجتماعی را که باعث پيدايش اين جرائم می شود، از بين بُرد و برای هر فرد همهء نياز هايی را که برای تکامل زندگی اش در جامعه لازم دارد، فراهم کرد!<br /><br />درست است که ما از «ديکتاتوری پرولتاريا» سخن گفته ايم، اما نه از ديکتاتوری حزب، نه از ديکتاتوری کميتهء مرکزی، نه ديکتاتوری يکنفر. خير. ما از ديکتاتوری مؤقتی طبقهء کارگر صحبت کرده ايم. تودهء مردم می تواند در رأس دولت قرار گيرد و آنطور که به سود همگان است حکومت کند، تا زمانيکه دولت خود بی فايده شود و تدريجاً زايل گردد.<br /><br />باکونين البته که موافق نبود. او می گفت که يک دولت، حتی يک دولت کارگری، اگر پليس، ارتش و زندان داشته باشد، مستبد و ستمگر می شود. او دوست داشت که با من بگو و مگو کند. در مورد او چيزی شنيده ايد؟ باکونين انارشيست؟ اگر نويسنده ای چنين شخصيتی را می آفريد، به او می گفتند واقع گرا نيست. اينکه بگويند باکونين و من تفاهم نداشتيم، فقط يک حسن تعبير است.<br /><br />ببينيد، او در بارهء من و انگلس، زمانيکه ما در بروکسل مشغول نوشتن مانيفست بوديم، چه حرفهايی می زد. (سندی را از روی ميز بر می دارد و می خواند.) «مارکس و انگلس، بخصوص مارکس، بورژوا های اصلاح ناپذير هستند.»<br /><br />ما بورژوا های اصلاح ناپذير! مسلماً در مقايسه با باکونين همه بورژوا بودند، چون او زندگی مانند يک خوک را پيشه کرده بود. و اگر شما مانند يک خوک زندگی نمی کرديد، اگر سقفی بالای سر تان داشتيد، اگر يک پيانو در اتاق نشيمن تان بود، اگر نان تازه و شراب دوست داشتيد، قاعدتاً يک بورژوا بوديد.<br /><br />شک نيست که من شجاعت اين آدم را قبول داشتم. او زندانی شده بود، به سايبريا تبعيد گشته بود، از آنجا فرار کرده و همهء دنيا را زير پا گذاشته بود تا همه جا انقلاب برپا کند. او در پی جامعهء انارشيستی بود، ولی تنها انارشيسمی که توانسته بود در جايی مستقر کند، در کله اش بود. او تلاش کرد در بولونيا (ايتاليا) قيام به پا کند و چيزی نمانده بود که خود را با هفت تيرش بکُشد. انقلاب های او در همه جا به شکست انجاميد، ولی او همچنان عاشقی بود که هر شکست عشقی، او را به پيگيری هرچه بيشتر و بيشتر وا ميداشت.<br /><br />آيا تا حال عکسی از باکونين ديده ايد؟ يک غول، جمجمه ای تاس که آنرا با يک کاسکت خاکستری رنگ می پوشاند. ريش انبوه و بيان خشن. بخاطر بيماری اسکوربوت، ناشی از رژيم غذايی زندان، ديگر برايش دندان نمانده بود. به نظر می رسيد که او نه در اين دنيا، بلکه در دنيائيکه خودش تصور می کرد، زندگی می کرد. به پول بی اعتنا بود. زمانيکه داشت آنرا بين اين و آن پخش می کرد و وقتی نداشت قرض می گرفت بدون آنکه هرگز قصد باز پس دادن آنرا داشته باشد. خانه نداشت يا به عبارت ديگر تمام دنيا خانه اش بود. به خانهء رفيقی وارد می شد و می گفت: «من آمده ام. حالا کجا بخوابم؟ برای خوردن چه داريد؟» و يک ساعت نگذشته خود را از صاحب خانه محق تر می شمرد!<br /><br />يک شب به سوهو آمد. ما مشغول شام بوديم، مثل طوفان وارد شد. برای چه زحمت زنگ زدن بخود بدهد؟ عادتش اين بود که وقت شام سر می رسيد. غافلگير شده بوديم، چون فکر می کرديم که او در ايتالياست. هر بار که از او خبر دريافت می کرديم، از کشوری دور دست بود که در آنجا مشغول برپا کردن انقلاب است. چيزی نمانده بود در را از پاشنه درآورد. آمد داخل. می خنديد با آن خنده هايی بی دندانش و ندا داد: سلام رفقا، و سپس بدون آنکه منتظر جواب باشد، پشت ميز نشست و شروع کردن به بلعيدن سوسيس ها و گوشت در قطعات بزرگ، بعد افتاد به چان پنير و ريختن کنياک، گيلاس پشت گيلاس.<br /><br />به او گفتم: ميخائيل، شراب را مزه کن که زياد داريم، ولی کنياک خيلی گران است. کمی شراب خورد، ولی آنرا فوراً تف کرد و گفت: چقدر بی مزه است، برای آنکه بتوان به روشنی فکر کرد فقط بايد کنياک خورد. سپس شروع کرد به مسخره بازی هميشگی اش، موعظه، مشاجره، فرمان دادن، فرياد کردن، تشويق کردن. من خيلی عصبی شده بودم. جنی بود که مداخله کرد و گفت: «بس کن ميخائيل، ما را خسته کردی.» در پاسخ او به قهقه ای بسنده کرد و ادامه داد.<br /><br />کلهء باکونين، پُر بود از چرنديات انارشيستی، رمانتيسم و سخنان بی معنی اتوپيک. من می خواستم او را از انترناسيونال خارج کنم، ولی جنی اينکار را مضحک و احمقانه می دانست: «چرا هر گروه انقلابی که شمار اعضايش از شش نفر بگذرد، بايد يکی را تهديد به اخراج کند؟»<br /><br />چون پوليس در تمام کشور های اروپايی باکونين را تحت تعقيب داشت، او قيافه اش را صد جور کريم می کرد. وقتی به ديدار ما به لندن می آمد، در قيافهء کشيش بود. راستش مثل يک کشيش هم فکر می کرد. قيافهء مضحکی داشت!<br /><br />(ادامه دارد)</span> </span> Tue, 29 May 2012 18:46:33 http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=61&forum=3 کارل مارکس و بازگشت او (يک نمايشنامه)!(3) [توسط Najib Roashan] http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=60&forum=3 مسايل تئوريک، علمی و فلسفی::: کارل مارکس و بازگشت او (يک نمايشنامه)!(3)<br /> <div style="text-align: center;"><span style="color: #0000CC;"><span style="font-size: x-large;"><br /><span style="font-family: Arial;">کارل مارکس و بازگشت او</span><br /><span style="font-size: large;">نمايشنامهء تاريخی<br />قسمت دوم</span></span></span><br /></div><br /><span style="font-size: medium;"><span style="font-family: Arial;">نه، من نخواهم گذاشت «پيه په» کاپيتال را به انگليسی ترجمه کند. 15 سال صرف نوشتن آن شده، آنهم در شرايط زندگی در سوهو. هر روز از جلوی گدايانی که در لابلای آشغال ها خوابيده بودند رد می شدم تا به موزهء بريتانيا و کتابخانهء عظيم اش برسم و در آنجا آنقدر کار کنم تا شب بشود. بخوان، هی بخوان، هی بخوان... آيا چيزی کسل کننده تر از خواندن اقتصاد سياسی هست؟ (به فکر فرو می رود). آری، به بارهء اقتصاد سياسی نوشتن.<br /><br />سپس از خيابان های تاريک به خانه برگشتن با سر و صدا های فروشنده هايی که قيمت اجناس شانرا داد می کشند و گوش دادن به حرف های سربازان قديمی جنگ کريمه که برخی نابينا شده، برخی پاهای شان را بريده اند و برای بددست آوردن يک پنی (پنی واحد پول انگليس- آزادی) گدايی می کنند، در فضای مسموم... بوی فقر و فلاکت لندن ديگر.<br /><br />منتقدين من، برای کاستن از بُرد و تأثير «کاپيتال»، همان حرفی را می زنند که در بارهء نويسندگان راديکال هميشه می گويند: «حتماً در زندگی تجارب شخصی هولناکی داشته است». اگر به اين نکته اصرار داريد، حرفی نيست. اقامت من در سوهو (شمال لندن) به خشمی که در «کاپيتال» می بينيد، دامن زد.<br /><br />می گوئيد: «خوب، البته. اين وضعی بوده که در آنزمان وجود داشته، يک قرن پيش». فقط آنزمان اينطور بوده؟ امروز که به اينجا می آمدم، از کوچه های شهرتان گذشتم که آنها را آشغال و زباله فرا گرفته و بوی تعفن از آن بلند است. آدمهای را ديدم از مرد و زن که در پياده رو ها خوابيده بودند و برای آنکه از شدت سرما بر خود نلرزند، به يکديگر چسپيده بودند. به جای آهنگی که نو جوانی زير لب بخواند، صدايی شنيدم (شکوه آميز) که «... آقا کمی به من کمک کنيد، پول يک قهوه...»<br /><br />(و حالا با خشم می گويد). اين را پيشرفت می دانيد که اتوموبيل داريد و تلفن و هواپيما و هزار جور عطر که زير دماغتان بگيريد؟ پس، تکليف آدمهايی که در خيابان می خوابند چی می شود؟<br /><br />(دست می کند و روزنامه ای بر می دارد، بدان نگاهی می اندازد و می گويد) يگ گزارش رسمی: محصول ناخالص ملی ايالات متحده (که الحق ناخالص و وحشی ست)، سال گذشته به هفتصد ميليارد دالر بالغ شده است. خيلی جالب است. و اما آيا می توانيد به من بگوئيد، اين پولها کجاست؟ چه کسی از آنها سود می برد؟ و چه کسی از آنها بی بهره است؟ (دوباره به خواندن روزنامه می پردازد)<br /><br />«تعدادی کمتر از 500 نفر، بالغ بر دوهزار ميليارد دالر دارائی بازرگانی دارند.» آيا اين اشخاص از ديگران شرافتمندتر اند؟ آيا کار شان از ديگران بيشتر و سخت تر است؟ آيا آنها از مادری که سه فرزند را در زمستان سر پرستی می کند و نمی تواند هزينهء گرم کردن خانه اش را بپردازد، برای جامعه ارزشمندتر اند؟ آيا 150 سال پيش نگفتم که سرمايداری ثروت را در مقياس های عظيمی افزايش می دهد، اما ثروت در دست شمار هرچه کمتری از افراد متمرکز می گردد؟ (از روزنامه می خواند):<br /><br />«ادغام عظيم کيمکال بانک و بانک چيس منهاتان، دوازده هزار کارگر خود را از دست خواهند داد... و قيمت سهام بالا می رود». باز هم می گويند، انديشه های من مرده است! آيا شعر «دهکدهء متروک» (3) اثر اولويه گلد اسميت را خوانده ايد؟ (شعر را می خواند): «مملکت در وضعيت بسيار بدی بسر می برد و گرفتار بيماری های مزمن است/ چرا که ثروتها انباشته می شود و انسانها می پوسند».<br /><br />بلی، می پوسند. اين همان چيزيست که امروز صبح وقتی که از کوچه های شهر شما می گذشتم، به چشم ديدم. خانه هائيکه می پوسند، مدارسی که می پوسند و آدمهائيکه می پوسند. اما من کمی هم دورتر قدم زدم و ناگهان ديدم که دور و برم مردانی هستند آشکارا ثروتمند و زنانيکه پالتو خز به تن داشتند و به جواهر آراسته. ناگهان صدای سوت آژير شنيدم. آيا اقدام خشونت آميزی در محله رخ داده بود؟ آيا جنايتی واقع شده بود؟ آيا کسی کوشيده بود بخشی از محصول ناخالص ملی را به نحوی غير قانونی، از کسانيکه قانوناً آنرا ربوده بودند، کش برود؟<br /><br />آه، شگفتی های نظام بازار! موجودات انسانی به کالا تقليل می يابند و جانشان در کنترول کالای درجه اول يعنی پول قرار دارد. (چراغ چشمک می زند، تهديد کنان. مارکس به بالا نگاه می کند و به آهستگی به تماشاچيان می گويد): کميسيون از اين حرفها خوشش نمی آيد!<br /><br />(لحنش نرمتر می شود و خاطره ای را بياد می آورد) در اپارتمان کوچک سوهو، جنی داشت سوپ گرم می کرد و کچالو می پخت. نان تازه هم از نانوايی پائين کوچه که با ما دوست شده بود، روی ميز بود. دور ميز می نشستيم برای غذا خوردن و در بارهء حوادث روز حرف زدن- مبارزه برای آزادی ايرلند، آخرين جنگ جاری، حماقت رهبران، يک اپوزيسيون سياسی که به چيغ و ويغ و زوزه بسنده می کند، بُزدلی مطبوعات... فکر می کنم امروزه اوضاع با گذشته فرق دارد، هان؟<br /><br />پس از شام، ميز را تميز می کرديم و من مشغول کار می شدم. يک سيگار و ليوان آبجو دم دست. چون من تا ساعت 3 يا 4 صبح کار می کردم. کتابهايم در يکطرف در روی هم انباشته شده بود و گزارش های پارلمانی در طرف ديگر. جنی جانب ديگر ميز می نشست تا نوشته های مرا پاک نويس کند- من آنقدر بد خط بودم که او بايد هر کلمه را دوباره می نوشت. آيا می توانيد کاری قهرمانانه تر از اين تصور کنيد؟<br /><br />گاهگاهی بحرانی پيش می آمد. نخير نه بحران جهانی، کتابی را پيدا نمی کردم. يکروز هرچه گشتم کتاب ريکاردو پيدا نشد. از جنی پرسيدم: <br /><br />- ريکاردوی من کجاست؟<br />- منظورت اصول اقتصاد سياسی ست؟<br /><br />لابد فکر می کرده کار من با آن کتاب تمام شده و آنرا به گرو گذاشته است. اين دفعه خونسردی ام را از دست دادم.<br /><br />- ريکاردوی من! تو ريکاردوی مرا گرو گذاشتی؟<br />- آرام باش! مگر نه هفتهء گذشته حلقهء انگشتری را که مادرم به من داده بود، گرو گذاشتم؟<br /><br />درست می گفت. (آه می کشد) همه چيز به گروه می رفت. بخصوص هديه های خانوادهء جنی. وقتی ديگر چيزی باقی نمانده بود، لباسهای مانرا گروه می گذاشتيم. من يک زمستان را بدون پالتو گذراندم- آنهم زمستان لندن. يکبار ديگر در کوچه راه می رفتم و چون پاهايم روی برف شروع کرد به يخ زدن، متوجه شدم که کشف به پايم نيست. روز پيش آنرا گروه گذاشته بوديم.<br /><br />وقتی «کاپيتال» منتشر شد، جشن گرفتيم. اما انگلس بايد کمی پول به ما می داد تا ظرفها، سفره و حوله که پيش طلبکار گرو بود، از گرو درآوريم. انگلس... يک قديس بود. کلمهء ديگری پيدا نمی شود. وقتی آب و گاز قطع می شد و خانه در تاريکی فرو می رفت و روحيه های مان خراب بود، انگلس صورت حساب را می پرداخت. پدرش در مانچستر کارخانه داشت.<br /><br />آری!... (با خنده) سرمايداريست که ما را نجات داد، اما انگلس هميشه از نياز های ما خبر نداشت. در حاليکه ما پول غذا نداشتيم. او ممکن بود چندين صندوق شراب برايمان بفرستد! يک بار برای عيد کرسمس پول خريد کاج نداشتيم، انگلس با شش بوتل شامپاين وارد شد. لذا پيش خود فرض کرديم که دور يک کاج نشسته ايم و شامپاين نوشيديم و آواز کرسمس سر داديم. (مارکس می خواند- به آلمانی) «ای کاج کرسمس...!»<br /><br />می دانم که دوستان انقلابی من به چه چيزی فکر می کردند: مارکس بی خدا و کاج کرسمس! درست است، من مذهب را افيون توده ها دانسته ام، اما هيچکس به تمام پاراگرافی که اين جمله در آن بود، توجهی نکرده است. (کتابی بر می دارد و می خواند):<br /><br />«مذهب آه و نالهء مخلوق ستمديده است، قلب دنيائيکه قلب ندارد، روح اوضاع بی روح، اين است افيون توده ها». مسلماً افيون راه حل نيست، ولی می تواند برای تسکين رنج بکار رود. (سرش را تکان می دهد) من اين را به دليل کورک و دملهايم می فهمم و آيا دنيا خود دملهای وحشتناکی ندارد که سر باز کرده اند؟ <br /><br />دائم به فکر جنی هستم. (کمی توقف می کند و چشماهايش را می مالد) چطور همهء بار و بنهء مان را بست و همراه با دو دختر مان جنيشن و لورا و به مقصد لندن از دريای مانش گذشت و بعد، چطور سه بار در اپارتمان فقيرانه و يخزدهء مان در خيابان دين استريت، وضع حمل کرد. چطور گهوارهء بچه ها را بست، چطور کوشيد جای آنها را گرم کند و آخر سر ديد که يکی بعد از ديگری مردند...<br /><br />گيدو هنوز راه نيفتاده بود... و فرانچسکا يکساله بود... ناگزير شدم سه ليره استرلينگ برای تابوتش قرض کنم، اما مُش با اينکه هشت سال زندگی کرد از همان اول، يک چيزيش می شد. سرش عادی بود، اما بقيهء تنش هيچوقت بزرگ نشد. شبی که مُرد، همه روی زمين خوابيديم، دور او تا صبح.<br /><br />وقتی اله آنور به دنيا آمد، می ترسيديم، اما کوچولوی سرسختی بود. دلخوشی مان اين بود دوتا خواهری از خودش بزرگتر دارد. آنها هم زورکی جان سالم بدر برده بودند. جنی شن در پاريس بدنيا آمد. پاريس برای عشاق بهشت است، اما نه برای بچه ها. احتمالاً به حال و هوای شهر بستگی دارد. لورا دومين فرزند ما بود، در بروکسل بدنيا آمد. هيچکس نبايد در بروکسل به دنيا بيايد.<br /><br />در لندن پول و مول نداشتيم، ولی يکشتبه ها پيک نيک می رفتيم. يک ساعت و نيم در خارج شهر قدم می زديم. جنی و من، بچه ها و لنشن (اوه، در باره اش برای تان خواهم گفت) لنشن عادت داشت که روتی گوشت گوساله درست کند. چای داشتيم. نانی که با کشمش و غيره پخته شده، پنير و آبجو. اله آنور از همه کوچکتر بود، اما آبجو می خورد.<br /><br />پول نداشتيم، اما بچه ها نياز به تفريح داشتند. يکبار آنها را با پوليکه اجارهء خانه بود به فرانسه، ساحل اقيانوس اطلس فرستادم. يکبار ديگر، چون دختر ها خيلی موسيقی را دوست داشتند، برای شان يک پيانو خريدم با پول خرجی خانه. فرض بر اين نيست که پدر يکی از فرزندانش را بر ديگری ترجيح دهد، اما اله آنور!... يکبار به جنی گفتم: «اله آنور بچهء عجيب و غريبی ست» و جنی جواب داد: «مگر انتظار داشتی که بچه های کارل مارکس عادی باشند؟»<br /><br />اله آنور از همه کوچکتر بود و از همه درخشانتر. تصور کنيد يک انقلابی را که 8 سال بيشتر نداشته باشد. در 1863 سنش اينقدر بود. لهستان عليه حاکميت روس قيام کرده بود و «توسی» (به اين دليل شد که به او گفتند «توسی»(4)) نامه ای نوشت به انگلس در بارهء «اين همرزمان کوچولوی لهستانی». در 9 سالگی نامه ای به امريکا نوشت خطاب به پرزدنت لينکلن تا برای رئيس جمهور شرح دهد که چطور می تواند در جنگ با ايالت های درون اتحاديه پيروز شود.<br /><br />علاوه بر اينها، سيگار هم می کشيد. چنانکه شراب هم می نوشيد، اما با وجود اين کودکی بيش نبود. گاه می شد که عروسک هايش را لباس می پوشاند... در حاليکه خود شراب را مزه مزه می کرد، دهساله بود که با من شطرنج بازی می کرد و مغلوب کردنش هم کار ساده ای نبود. در 15 سالگی عليه قانونی که هرگونه فعاليتی را در روز های يکشنبه ممنوع می کرد، جنجالی براه انداخت. بدينترتيب که در سالن سنت مارتين «مراسم يکشنبه شبها به نفع مردم» را برپا کرد و نوازندگان را فرا خواند تا هندل، موزارت و بتهوون بنوازند. سالن از جمعيت پُر شد. دوهزار نفر. غير قانونی بود، ولی هيچکس را دستگير نکردند. اين درس را ياد بگيريد، اگر می خواهيد قانون را زيرپا بگذاريد، اينکار را با دو هزار نفر و موزارت بکنيد.<br /><br />من عادت داشتم که با صدای بلند برای او و خواهرانش شکسپير، اشيل و دانته می خواندم- که او آنرا خيلی دوست داشت. اتاقش موزهء خاص شکسپير بود. رومئو و ژوليت را از حفظ داشت و اصرار می کرد که من اين شعر های رومئو را وقتی نخستين بار ژوليت را می بيند، بارها و بارها بخوانم:<br /><br />«در آن صورت تلالؤ گونهء او آن ستارگان را خجل می ساخت<br />همانطور که نور آفتاب چراغ را شرمسار می کند<br />و همچنان او در آسمان، چنان به آن فضای وسيع پرتو می افگند<br />که پرندگان به تصور اينکه ديگر شب پايان يافته، نغمه سرائی آغاز می کردند.» (5)<br /><br />تحمل توسی آسان نبود، ابداً! می دانيد چقدر مايهء تشويش است، که ببينيد دختر تان نقطه ضعف هايی در استدلال شما می بيند. در مورد نوشته های خودم با من به جدل می پرداخت! برای مثال، نوشتهء من «در بارهء مسأله يهود» می پذيرم که فهمش ساده نيست، اما اله آنور آنرا خواند و بلا فاصله ايراد گرفت که «تو چرا يهوديان را نمايندهء سرمايداران قلمداد کرده ای؟ آنها تنها کسانی نيستند که به ويروس کاسبکاری و حرص مبتلا هستند.» <br /><br />من کوشيدم توضيح دهم که «من يهوديان را تجسم چيزی تلقی نکرده ام. تنها آنان را به عنوان يک نمونهء چشمگير مثال زده ام.» بجای پاسخ يک ستارهء داؤد به سينه اش زد و گفت من يهودی ام. چه واکنشی می توانستم داشته باشم؟ و وقتی شانه ام را بالا انداختم، گفت: «اين حرکتی ست کاملاً يهودی.» اوه، که چقدر می توانست آدم را آزار بدهد!<br /><br />توسی می دانست که پدرم به مسيحيت تغيير دين داده بود. چون يهودی بودن در آلمان آنقدر آسان نيست. آيا جايِی هست که در آن يهودی بودن آسان باشد؟ پدرم مرا در 8 سالگی غسل تعميد داده بود. اين امر برای اله آنور سوال برانگيز بود و به من گفت: ببين مور (خانواده اينگونه مرا می ناميد، زيرا رنگ پوست بدنم تيره بود. (6)) من می دانم که ترا تعميد داده اند، اما قبل از آن ختنه شده ای، نه؟» اين دختر واقعاً حيا نداشت!<br /><br />در چنين لحظاتی تحمل اش واقعاً ناممکن بود. تعجب نکنيد. در کنار ستارهء داؤد، صليب هم با خود داشت. نه از اين لحاظ که شيفتهء مسيحيت باشد، بلکه شيفتهء ايرلند و شورش آن عليه انگلستان بود. از ليزی برنز، معشوقهء انگلس، اطلاعات زيادی در بارهء مبارزات مردم ايرلند بدست ميآورد.<br /><br />ليزی، يک کارگر ريسندگی بود و سواد نداشت. انگلس به 9 زبان حرف می زد. شايد تصور کنيد برای ايندو دشوار بود باهم گفتگوی داشته باشند، اما يکديگر را دوست داشتند. ليزی به سود قضيهء ايرلند مبارزه می کرد و وقتی توسی پيش او می رفت، هردو روی زمين می نشستند، شراب می خوردند و آواز های ايرلندی می خواندند، تا وقتی خواب شان ببرد.<br /><br />شب ترسناکی بود، آنشب که دولت انگليس دو جوان ايرلندی را درست در آن محلهء ما، سوهو و در ميان جمعيت انبوه و مست که کف می زدند، به دار آويخت... بلی همين انگليس های ظريف و لطيف با آن چايشان و دار زدنهای شان در ملای عام! شنيده ام که شما ديگر کسی را دار نمی زنيد و به اين بسنده می کنيد که آنها را با گاز خفه کنيد يا با تزريق سم در رگ های شان بکُشيد، يا با اتصال برق چنان آنها را بسوزانيد، تا بلاخره بميرند. اين خيلی متمدنانه تر است، بله، آنها دو جوان ايرلندی را که می خواستند کشور شانرا از زير يوغ انگلستان آزاد کنند، به دار آويختند. اله آنور مدتها گريه می کرد.<br /><br />به او می گفتم: «توسی، تو نبايد به اين زودی ذهنت را مشغول فجايع اين دنيا کنی، پانزده سال بيشتر نداری.» و او جواب می داد: «درست به همين دليل که نه ديگر سيزده ساله ام، نه چهارده ساله، بلکه پانزده سال دارم.»<br /><br />درست است پانزده ساله بود و بهر بهانه ای عاشق جوانان خوش تيپی می شد که به اپارتمان ما قدم می گذاشتند. می توانم يک ليست طولانی بنويسم. اله آنور هر قدر در سياست هوشمند بود، در امور عشق و عاطفی ساده لوح بود. يکبار سخت عاشق يکی از قهرمانان کمون پاريس شد به نام ليسا گاری. باشد، دست کم، اين يکی فرانسوی بود.<br /><br />اما دوست جنيشن انگليسی بود. انگليسی ها درست مانند پخت و پز شان هستند. لازم است چيزی بيشتری بگويم؟ پل لافارک هم بود، نامزد لورا. نشان دادن احساساتش نسبت به لورا در ملای عام، کار بی معنايی بود. جلوی همه دست به کفل او می زد، تو گويی اين طبيعی ترين کار دنياست، و جنيفر هم از او دفاع می کرد و می گفت: «علت اين رفتارش اينست که اهل جزاير آنتيل است. می دانی که خانواده اش از کوبا به فرانسه رفته اند؟» تو گويی همهء مردم کوبا وقتی قدم می زنند، دستشان را روی کفل يکديگر می گذارند. <br /><br />(آه می کشد) جنی هميشه می کوشيد مرا آرام کند. خُب، او می توانست مرا آرام کند، اما دمل و کورکهايم را نه. (ابرو درهم می کشد) آيا هرگز دمل و کورک داشته ايد؟ هيچ مرضی نفرت انگيزتر از اين نيست. دملها، زندگی مرا تباه کردند و برخی آدمهای احمق را بران داشتند که هر چيزی را ناشی از آن بدانند و بگويند: «علت اينکه مارکس اينقدر عليه سرمايداری خشمگين بوده، همين دملهای اوست.» چه احمق هايی! چطوری می خواهند از دست انقلابيونی خلاص شوند که دمل ندارند؟<br /><br />البته، هميشه آنها يک چيزی پيدا می کنند. اين يکی از دست بابايش لت و کوب می خورده، آن يکی تا دهسالگی مادرش تر و خشکش می کرده و آن ديگری هرگز برايش ياد نداده اند چگونه دست و صورتش را بشويد. همه چيز می گويند، مگر آنچه از همه بديهی تر است و آن اينکه، سرمايداری بنابر طبيعت خودش و بنابر ضرباتيکه به روح انسانی وارد می آورد، آفريننده و برانگيزانندهء شورش است...<br /><br />می گويند سرمايداری امروز، انسانی تر از زمان من است. راستی؟ چند سال پيش- در روزنامه نوشته بود- کارفرمايان در های يک مرغداری را در کارولينای شمالی بر روی کارگران زن که در آنجا کار می کردند، قفل کردند تا همانجا بمانند و بيشتر کار کنند و خود سودی بيشتری ببرند. يک سانحهء آتش سوزی پيش آمد و 25 کارگر زن که در آنجا محبوس مانده بودند، همه سوختند و مُردند. <br /><br />شايد دمل ها آتش خشم مرا تند کرده باشد، سعی کنيد با داشتن دمل روی کفل های تان بنشينيد و چيزی بنويسيد! از داکتر حرف نزنيد. داکتر ها کمتر از من از اين دملها چيزی می فهمند، خيلی کمتر، چرا که اينها دملهای من بود. (يک ليوان ديگر آبجو بر می دارد.)<br /><br />نمی توانستم بخوابم، تا اينکه يک نسخهء معجزه آسا پيدا کردم: آب به همين سادگی. حولهء فرو برده در آب گرم. جنی ساعت به ساعت حوله عوض می کرد. وقتی فريادم بلند می شد، نصف شب هم بود، بلند می شد، حولهء مرطوب را می آورد و آرامم می کرد... گاه وقتی جنی نبود، لنشن اينکار را می کرد.<br /><br />(توقف می کند و به فکر فرو می رود.) بله، لنشن. ما بوديم و زندگی فقيرانهء مان در سوهو، که ناگهان مادر جنی تصميم می گيرد لنشن را پيش ما بفرستد، تا در نگهداری بچه ها به ما کمک کند. ما اثاثهء خانه را به گرو گذاشته ايم، ولی بيخبر برای مان خدمتگار می آيد. وقتی با اشراف ازدواج کنيد، اينطور می شود. خانوادهء زن برای تان پول، که بدان بد جوری احتياج داريد، نمی فرستد، لباس حرير می فرستد و اسباب سفرهء نقره ای و همينطور خدمتگار. اين البته چيزی بدی نيست. خدمتگار می تواند لباس حرير و اسباب سفرهء نقره ای را ببرد و به گرو بگذارد و با پول برگردد، و اين کاريست که لنشن غالباً انجام می داد.<br /><br />اما او هرگز يک نوکر نبود. بچه ها او را خيلی دوست داشتند و جنی مهر و عاطفه ای فراوانی به او داشت. وقتی جنی مريض بود، لنشن در کنارش بود و از او پرستاری می کرد. البته حضور او، بين جنی و من تنش ايجاد می کرد. صحنه ای يادم است که جنی به من گفت:<br /><br />- امروز صبح ديدم که به لنشن نگاه می کردی.<br />- منظورت از نگاه کردن چيست؟<br />- منظورم، نگاهی است که مرد به زن می کند.<br />- باز هم منظورت را نمی فهمم.<br /><br />(سرش را غمگينانه تکان می دهد.) اين يکی از گفتگو هايی بود که هيچوقت نمی توانست به جايی خوبی بيآنجامد. چنين بود وضع در اپارتمان ما در دين استريت و در ورای آن در گسترهء لندن بزرگ زندگی جريان داشت. خيابانهای لندن را در 1858 تصور کنيد: فروشنده گان دوره گرد در چهار فصل سال که می خواهند کاهوی شانرا در برابر چند پنی بفروشند، چاقو تيزکُن و عنترش، فاحشه ها، شعبده باز ها، معرکه گيرهائيکه آتش از دهان بيرون می دهند، دستفروش هائيکه در بوق می دمند، صدای ناقوس، جعبهء موسيقی، شيپورزن ها، ويلون زنها، نی انبانهای اسکاتلندی، و هميشه گدايی که ترانهء ايرلندی می خواند.<br /><br />اين بود آنچه هر روز وقتی از موزهء بريتانيا بر می گشتم، زير نور چراغهای گاز که تازه نصب شده بودند، می ديدم تا بعد به دين استريت می رسيدم و در گل و فاضلاب پا می گذاشتم، در حاليکه به کوشش هايی فکر می کردم که برای سنگ فرش کردن خيابانهای محلهء ثروتمندان انجام شده بود. (آه می کشد) خُب، گمان می کنم قاعده همين است که نويسندهء «کاپيتال» وقتی محکوميت نظام سرمايداری را به رشتهء تحرير می کشد، بايد خود در کثافت دست و پا بزند.<br /><br />(ادامه دارد)</span> </span> Sun, 27 May 2012 18:11:05 http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=60&forum=3 کارل مارکس و بازگشت او (يک نمايشنامه)!(2) [توسط Najib Roashan] http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=59&forum=3 مسايل تئوريک، علمی و فلسفی::: کارل مارکس و بازگشت او (يک نمايشنامه)!(2)<br /> <img src='http://www.azadi.dk/billeder/MAR.jpg' class='center' border='0' alt='تصویر اصلی' onload="JavaScript:if(this.width>200) this.width=200" /><br /><span style="font-size: x-large;"><div style="text-align: center;"><span style="color: #0000CC;"><br /><span style="font-family: Arial;">کارل مارکس و بازگشت او</span><br /><span style="font-size: large;"><br />نمايشنامهء تاريخی</span></span></div></span><br /><br /><span style="font-size: medium;"><span style="font-family: Arial;">(نور بر بخشی از صحنه می افتد. در صحنه جز يک ميز و چند چوکی چيزی ديگری نيست. لامپی وسط صحنه را روشن می کند. مارکس با ردنگ (1) جليقهء سياه، پيراهن سفيد و کراوات پهن وارد می شود. ريشو، قد کوتاه، تنومند، با سبيل سياه و موی جو گندمی، با عينک گرد و فلزی، ساکی ورزش به دوش دارد. می ايستد. از اين گوشهء صحنه، به گوشهء ديگر می رود. رو به جمعيت می کند و راضی، اما کمی غافلگير شده به نظر می رسد.)<br /><br />خدا را شکر که يکی در اينجا هست!<br /><br />خرت و پرتش را از درون ساک ورزشی بيرون می آورد: چند تا کتاب، چند تا روز نامه، يک شيشه آبجو، يک ليوان. بر می گردد و به طرف جلوی صحنه راه می افتد.)<br /><br />از اينکه به اينجا آمده ايد، متشکرم. اين نشان می دهد، همه احمق هائيکه ادعا می کنند «مارکس مرده است!»، نتوانسه اند شما را از آمدن باز دارند. اين درست است که من هم هستم...هم نيستم. اينرا به حساب ديالکتيک بگذاريد!<br /><br />(از اينکه به او و به افکارش بخندد، احساس ناراحتی نمی کند. شايد با گذشت اينهمه سال، آدم نرمخو شده است، اما وقتی فکر کنند که مارکس سست شده و کوتاه می آيد، خشم اش برانگيخته می شود.)<br /><br />لابد از خود می پرسيد، چطور تا اينجا آمده ام... (تبسم زيرکانه بر لبانش نقش می بندد) با وسايط نقليهء عمومی. <br /><br />(لهجهء انگليسی بريتانيايی دارد، اروپايی، اما نه آنقدر که جلب توجه کند، اما مسلماً امريکايی نيست.)<br /><br />انتظار نداشتم که دوباره از اينجا سر در بيآورم... ميخواستم به سوهو برگردم، محلهء که در لندن در آن اقامت داشتم، اما بخاطر دست و پا چلفتی اداری ای که رخ داد، می بينم که به سوهو برگشته ام، اما در نيويارک. (آه می کشد.) البته هميشه دلم ميخواست نيويارک را ببينم. (برای خودش آبجو می ريزد، جرعهء می نوشد و ليوان را سر جايش می گذارد. خُلق اش عوض می شود.)<br /><br />چرا برگشته ام؟ (کمی خشمگين است.) تا از نامم اعادهء حيثيت کنم! (صبر می کند، تا جمله تأثير خود را بگذارد.)<br /><br />روزنامه های تانرا خوانده ام. (روزنامهء را بر ميدارد.) اينها همه صريحاً اعلام می کنند، که انديشه های من مرده است! اما اين چيزی تازه نيست. اين دلقک ها بيش از يک قرن که همين را تکرار می کنند. شما هرگز از خود نپرسيده ايد که چرا لازم است مرگ مرا بارها و بارها اعلام کنند؟ <br /><br />خوب، ديگر حوصله ام سر رفت. خواستار شدم فقط لحظه ای حق داشته باشم برگردم، اما حساب و کتاب دارد. همانطور که گفتم بوروکراسی ست ديگر. می توان خواند و حتی نگاه کرد، اما سفر کردن نه. من البته اعتراض کردم و چند تايی هم طرفدار پيدا کردم... سقراط به آنها گفت: «زندگی بدون سفر مفت هم نمی ارزد!» گاندی روزه گرفت. مادر جونز تهديد کرد که يک تجمع اعتراضی براه خواهد انداخت. مارک تواين با همان سبک عجيب و غريبش از من دفاع کرد.(2) بودا با طنين «اوووم» واکنش نشان داد، اما بقيه سکوت کردند. خدايا، با وضعی که آنها دارند، می ترسند چه چيز را از دست بدهند؟<br /><br />آره ديگر، آنجا من به آشوبگری مشهورم. در آنجا هم بلاخره تظاهرات راه می افتد! سر انجام گفتند: «باشد، ميتوانی بروی. حدود يک ساعت وقت داری که هرچی ميخواهی بگويی، ولی يادت باشد «آشوبگری ممنوع!» آنها صميمانه به آزادی بيان اعتقاد دارند... با محدوديت هايی البته... (تبسم به لب دارد). آنها ليبرال اند.<br /><br />شما می توانيد، اين خبر را پخش کنيد که مارکس برگشته است! البته نه برای مدت طولانی، ولی اينرا هم بدانيد که من مارکسيست نيستم. (می خندد.) من اينرا يکبار به « پيه په» Pieper گفتم و او نزديک بود پس بيفتد. بايد بعد، در بارهء «پيه په» برای تان تعريف کنم. (يک ليوان آبجو می نوشد). <br /><br />ما در لندن زندگی می کرديم. جنی، من و بچه ها. به اضافه دو سگ، سه گربه و دو پرنده، همه تنگ هم. در اپارتمانی در Dean Street نه چندان دور از جائيکه فاضلاب شهر سر در ميآورد. به لندن رفته بوديم چون مرا از قارهء اروپا اخراج کرده بودند. از رنانی که زادگاهم بود، نيز مرا اخراج کرده بودند. علت اين بود که کار های خطرناک می کردم. روزنامهء رنانی را می گرداندم که راستش را بخواهيد انقلابی نبود، اما تصور من اينست که انقلابی ترين کاری که می توان انجام داد... گفتن حقيقت است. <br /><br />در منطقهء رنانی، پليس تهيدستانی را دستگير کرده بود، که از زمين و املاک ثروتمندان هيزم جمع کرده بودند. من سرمقالهء در اعتراض به اين امر نوشتم. لذا آنها کوشيدند ما را سانسور کنند و من سرمقالهء ديگری نوشتم که در مطبوعات آزادی مطبوعات وجود ندارد. آنها با ممنوع کردن روزنامه تصميم گرفتند ثابت کنند که من حق داشته ام. تنها از اينجا به بعد بود که ما راديکاليزه شديم. هميشه همين طور است، نه؟ آخرين شمارهء روزنامهء ما با اين تيتر بزرگ و با رنگ قرمز منتشر شد: «شورش!» و اين به حضرات برخورد. آنها مرا از رنانی اخراج کردند.<br /><br />لذا به پاريس رفتم. تبعيديان آيا جايی ديگری می روند؟ کجا می توانيد تمام شب در کافه ای بنشينيد و در بارهء انقلابيگری خود در کشور تان دروغ ببافيد؟... اگر بايد در تبعيد زندگی کنيد، در پاريس تبعيدی باشيد.<br /><br />پاريس ماه عسل مان بود. جنی اپارتمانی خيلی کوچک در محلهء لاتينی گير آورده بود. چند ماه عين زندگی در بهشت. اما پليس آلمان خبر را به پليس پاريس داده بود. به نظر می رسيد که پليس خيلی پيش از کارگران آگاهی انترناسيوناليستی را بسط داده بود... بنابر اين از پاريس هم اخراج شديم. به بلژيک رفتيم، از آنجا نيز اخراج شديم. سر انجام به لندن رسيديم که پناهنده های سراسر دنيا به آنجا می روند. انگليس ها از نظر مدارا شاخص اند... اما بخاطر فيس و افاده ای که از اين بابت دارند، غير قابل تحمل اند. (گاهگاه سرفه می کند و سرش را تکان می دهد). داکتر ها گفته اند که تا چند هفتهء ديگر سرفه قطع خواهد شد. اين در 1858 بود.<br /><br />اما می خواستم در بارهء پيه په برايتان تعريف کنم. می دانيد که در لندن پناهنده گان سياسی سراسر اروپا از هر طرف پيش ما می آمدند و می رفتند. يکی از آنان، «پيه په» بود. مثل پروانه دورم می چرخيد. متملق و چاپلوس بود. عادت داشت که در فاصلهء بيست سانتی متری من کيشک بدهد، تا مطمئن شود که از دستش فرار نمی کنم و دائم از نوشته های خودم برايم نقل قول می آورد. هربار مجبور بودم از او خواهش کنم: «پيه په، لطفاً از من نقل قول نکن.»<br /><br />آنقدر را داشت که اعلام می کرد می خواهد کاپيتال را به انگليسی ترجمه کند و فکر می کرد که اين برای من خوش آينده است. آه، اين آقا يک جملهء انگليسی بدون قصابی کردن آن نمی توانست تلفظ کند. انگليسی زبان بسيار زيباست، زبان شکسپير است. اگر شکسپير می شنيد که پيه په تنها يک جملهء انگليسی را چطور تلفظ می کند، سم می خورد!<br /><br />اما جنی دلش برای او می سوخت و دوست داشت که او را به شام خانوادگی مان دعوت کند. يک شب پيه په تا وارد شد گفت انجمن مارکسيست های لندن تشکيل شده است. <br />- يک انجمن مارکسيستی؟ اين ديگر چيست؟<br />- ما هر هفته جمع می شويم تا در بارهء يکی از نوشته های شما بحث کنيم. آنرا با صدای بلند می خوانيم. جمله به جمله تحليل می کنيم. به اين دليل است که خود را مارکسيست ناميده ايم و عميقاً و بدون قيد و شرط به هرچه شما می نويسيد، معتقديم.<br />- عميقاً و بدون قيد و شرط؟<br />- بله و اين باعث افتخار ماست، جناب داکتر مارکس. اگر شما در جلسهء آيندهء انجمن مارکسيست ها سخنرانی کنيد- او هميشه مرا داکتر مارکس خطاب می کرد.<br />- من نمی توانم چنين کاری بکنم.<br />پرسيد: چرا؟<br />- چون من مارکسيست نيستم. (از تهء دل می خندد).<br /><br />بگذريم از انگليسی بدش. مال من هم کامل نبود. منظور من طر فکرش بود. چه خلط مبحثی! ماهواره ای بود که دور مدار حرفهای من می چرخيد و آنرا به نحوی تحريف شده در دنيا پخش می کرد و سپس با تعجب تمام از همين تحريف ها دفاع می کرد و با هرکسی که به نحوی ديگر آنها را تفسير می کرد، مخالف می شد.<br /><br />روزی به جنی گفتم:<br /><br />- می دانی بيش از هر چيز، از چی می ترسم؟<br />- که انقلاب کارگری هرگز رخ ندهد، <br />- نه، که انقلاب رخ دهد و آدمهای مثل پيه په را بر سر کار آورد، که وقتی زير دست اند چاپلوس، و وقتی به قدرت می رسند مستبد و پهلوان پنبه اند. مشتی جزم گرا. آنها به نام پرولتاريا سخن می گويند و ايده های مرا برای دنيا تفسير می کنند. آنها روحانيت تازه ای برپا خواهند کرد و سلسلهء مراتب جديدی بوجود خواهند آورد، با چماق تکفير و يک ليست سياه، با تفتيش عقايد و چوبه های دار.<br /><br />همه ای اينها به نام کمونيسم صورت خواهد گرفت. سالها ايدهء آزادی را از آن خواهند زدود و دنيا را به امپراتوری های کمونيستی و امپراتوريهای سرمايداری تقسيم خواهند کرد. آنها رؤيای تابناک ما را داغان خواهند کرد و انقلاب نوين لازم است، شايد دو يا سه انقلاب، تا چنين وضعی ترميم گردد. از اين است که می ترسم.<br /><br />(ادامه دارد)</span></span> Sat, 26 May 2012 10:42:44 http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=59&forum=3 کارل مارکس و بازگشت او (يک نمايشنامه)!(1) [توسط Najib Roashan] http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=57&forum=3 مسايل تئوريک، علمی و فلسفی::: کارل مارکس و بازگشت او (يک نمايشنامه)!(1)<br /> <div style="text-align: center;"> <span style="color: #0000CC;"><span style="font-size: x-large;"><br /><span style="font-family: Arial;">کارل مارکس و بازگشت او</span></span><br /><span style="font-size: medium;"><span style="font-family: Arial;">نمايشنامهء تاريخی<br />از هوارد زين Howard Zinn</span></span></span></div><br /><br /><span style="font-family: Arial;"><span style="font-size: medium;"><span style="color: #0000CC;">مقدمهء نويسنده:</span><br /><br />من مانيفست کمونيست را وقتی 17 ساله بودم خواندم. تقريباً مطمئنم که آنرا جوانان کمونيست محلهء کارگری ما بدستم رسانده بودند. خواندن اين کتاب روی من تأثير قطعی گذاشت، زيرا زندگی آنروز من، وضعی که پدر و مادرم در آن می زيستند، وضعيت ايالات متحده در 1939، همه با خواندن اين کتاب، در پرتو يک تحليل نيرومند و در مضمونی تاريخی قرار می گرفت و بخوبی برايم روشن می شد.<br /><br />به چشم می ديدم که يک مهاجر يهودی اتريشی بود و فقط کارنامهء تحصيلی اش را در دست داشت، چطور واقعاً سخت کار می کرد تا نياز های اوليهء زن و چهار فرزندش را به زور تأمين کند. می ديدم که مادرم شب و روز رنج می برد تا مطمئن شود که ما گرسنه نمانيم، لباس بر تن مان باشد و اگر مريض شديم، بتواند خرج دارو و درمان مانرا بدهد. زندگی آنها غير از مبارزه ای مستمر برای ادامهء حيات نبود. همچنين اين را هم می دانستم که کسانيرا که در اينکشور هستند که ثروتهای هنگفت دارند، مسلماً آنقدر سخت مثل پدر و مادرم کار نمی کنند. نظام حاکم عادلانه نبود.<br /><br />من در آن اوضاع بحرانی، خانواده های دور و بر ما در فقر و فاقهء کامل بسر می بردند که البته تقصير خود شان نبود. آنها قادر به پرداخت اجارهء خانه ای شان نبودند و می ديدند که صاحب خانه وسايل زندگی شانرا به کوچه می ريزد و قانون هم از او حمايت می کند. همچنين از طريق روزنامه ها می دانستم که وضع در کل کشور همين طور است.<br /><br />بسيار به مطالعهء کتاب علاقه داشتم. از سن 13 سالگی چندين رمان چارلز ديکنز را خواندم که در برابر بی عدالتی، خشم و نفرت را در من بيدار کرد، و نيز همدردی با کسانيکه در معرض ستم کارفرمايان و قوانين قرار می گيرند. در 1939، خوشه های خشم اثر جان اشتاين بک را خواندم و خشم و نفرت من دوباره برانگيخته شد، اينبار عليه ثروتمندان و زورمندان کشور.<br /><br />در مانفيست مارکس و انگلس (مارکس 30 ساله بود و انگلس 28 ساله. بعد ها انگلس تصريح کرد، که نويسندهء اصلی مانيفست، مارکس بوده است.)، آنچه را که من هر روز در آن می زيستم، توضيح می دادند. <br /><br /><span style="color: #0000CC;">با خواندن آن متن، ديگر می فهميدم که چنان وضعيتی، نه ناهنجاری خاص قرن نزدهم انگلستان يا خاص بحران بزرگ ايالات متحده، بلکه حقيقت بنيادين از نظام سرمايداری است. اين نظام که چنين ژرف در دنيای مدرن ريشه دوانده، خارج زمان و مکان نيست، يعنی در يک لحظهء معين تاريخی پديد آمده و روزی از بين خواهد رفت و جای خود را به نظام سوسياليستی خواهد داد. اين انديشه برايم بسيار شورانگيز بود.</span><br /><br />آنها در همان نخستين صفحهء مانيفست اعلام می کردند که <span style="color: #0000CC;">«تاريخ هر جامعه ای تا زمان ما، چيزی جز تاريخ مبارزهء طبقاتی نبوده است.»</span> فقير و غنی نه به عنوان افراد، بلکه به عنوان طبقات رو در روی يکديگر قرار می گيرند و اين به مقابلهء آنها حالتی حماسی می بخشد و نشان می دهد که کارگران و فقرا صاحب چيزی هستند که می تواند آنرا در جستجوی عدالت متحد سازد و آن همانا تعلق مشترک آنان است به طبقهء زحمتکش.<br /><br />نقش دولت در اين مبارزهء طبقات چيست؟ همه جا می بينيم که بر سر در ساختمان های دولتی حک شده است: «عدالت يکسان بر همگان» Justice for all equal اما مارکس و انگلس در مانيفست نوشته بودند: «دولت مدرن چيزی نيست جز کميته ای که منافع مشترک کل بورژوازی را اداره می کند». آنها نظر جالب توجهی را پيش می کشيدند که ماشين دولتی به رغم ادعائی که می کند، خنثی و بی طرف نيست، بلکه در خدمت طبقهء سرمايدار است.<br /><br />در سن 17 سالگی، صحت اين نظر را به نحوی خشونتبار تجربه کردم: دوستان کمونيستم مرا به تظاهراتی در تايم سکوير Times square برده بودند. صد ها نفر پشت پلاکارد هايی که مخالفت با جنگ و فاشيسم را اعلام می کرد، در خيابانها رژه می رفتند. صدای آژير شنيدم. پليس سوار، به جمعيت حمله بُرد و يک پليس در لباس شخصی با باتون به سرم کوفت که بيهوش شدم. وقتی بخود آمدم و بر خود مسلط شدم، يک فکر در سرم بود و آن اينکه، پليس و دولت به فرمان کسانی که بيشترين ثروت را دارند، عمل می کنند و آزادی بيان و اجتماعات بر حسب اينکه به کدام طبقهء اجتماعی تعلق داشته باشد، فرق می کند.<br /><br />زمانيکه در سن 19 سالگی در کارگاه کشتی سازی بروکلين به عنوان شاگرد فلزکار شروع به کار کردم (کار ما نصب يا لحيم کردن پلاک های فولادی بدنهء ناو ها بود)، از نوعی «آگاهی طبقاتی» برخوردار بودم. روی اسکلهء محل کار با سه کارگر مثل خودم آشنا شدم. چهارتايی قرار گذاشتيم که رفقای کار آموز مان را که تحت پوشش سنديکا قرار نمی گرفتند، بسيج کنيم. همچنين تصميم گرفتيم هر هفته جلسه ای داشته باشيم و نوشته های مارکس و انگلس را بخوانيم.<br /><br />بدين نحو بود که مقالهء انگلس در بارهء فلسفهء مارکسيستی را که در کتاب «انتی دورينگ» او آمده خواندم (اين کتاب بحث و جدليست عليه نويسنده به نام دورينگ) و سپس با زحمت زياد شروع کردم به مطالعهء جلد اول کاپيتال. با اشتياق فراوان درک می کردم که چگونه نظام حاکم را عريان کرده است. در ورای پيچيدگی مبادلات اقتصادی حقايقی ژرف وجود داشت: اينکه کار منشأ هر ارزشی است. اينکه کار بسيار بيش از مزد اندکی که در برابرش پرداخت می شود، ارزش توليد می کند و مازاد اين ارزش به جيب طبقهء صاحب سرمايه سرازير می شود. سرمايداران به بيکاری نياز دارند- يک ارتش ذخيره - تا مزد ها را پائين نگهدارند. از آنجا که برای نظام (مناسبات بين) اشياه و بويژه پول بر (مناسبات بين) انسانها رجحان دارد «بتوارگی کالا» ارزش هر چيز بسته به ميزان ارزش مبادلهء آن است. <br /><br />تئوری مارکسيستی توضيح ميداد که استثمار و مبارزهء طبقات پديدهء جديدی در تاريخ بشريت نيست. اما اين نظام سرمايداری است که آنها را به اوج خود رسانده و بدان گسترش جهانی بخشيده است. سرمايداری در مرحلهء از تکامل انسانی، نيروی پيشرو بوده است. <br /><br />در مانيفست نوشته اند: <br /><br /><span style="color: #0000CC;">«بورژوازی در تاريخ، نقش آشکارا انقلابی بازی کرده است.» بورژوازی پيشرفت فن آوری و علمی عظيم را امکان پذير ساخته و ثروتهای هنگفت آفريده است، اما همه ای اينها در دست عده يی اندک و اندک تر متمرکز است. بين سازماندهی رشد يابندهء نيروهای مؤلده و آشفتگی نظام بازار، يک درگيری بنيادی وجود داشته است. زمانی خواهد رسيد که پرولتاريای استثمار شده به سازماندهی خود بپردازد، بشورد، قدرت را بدست گيرد و فن آوری پيشرفته را به خدمت گيرد، نه برای آنکه طبقهء سرمايدار را غنی سازد، بلکه تا نياز های بشريت را برآورد!</span><br /><br />چنين بود آموزش اوليه ای که از مارکس گرفتم. سالها بعد پس از خدمت در يک هواپيمای بم افگن متعلق به نيروی هوايی ايالات متحده در جريان جنگ جهانی دوم و رفتن به کالج و سپس به دانشگاه به لطف (1) GL. Bill و پشتيبانی همسر و دو فرزندم- به تدريس تاريخ و سياست در جنوب کشور در کالج اسپلمان مشغول شدم. پس از هفت سال، شغلی را در دانشگاه بوستون به عهده گرفتم و به شمال کشور نقل مکان کردم. من در کلاس های تئوری سياسی، جايگاه کاملاً ويژه ای به نوشته های مارکس و انگلس می دادم. <br /><br />در پايان سالهای 1960 به دلايل مختلف توجهم به سوی انارشيسم جلب شد. يکی از اين دلايل، ترس فزاينده از فجايع استالينيسم در اتحاد شوروی بود، لذا به نظر می رسيد لازم است در مفهوم کلاسيک مارکسيستی «ديکتاتوری پرولتاريا» تجديد نظر شود. دليل ديگر مربوط بود به تجربهء شخصی خودم در جنوب کشور و مبارزه با تبعيض نژادی که «کميتهء همآهنگی دانشجويی طرفدار عدم خشونت» (2) به پيش می بُرد. اين کميته بدون آنکه فعاليت خود را آشکارا تئوريزه کرده باشد، بر پايهء اصول انارشيسم عمل می کرد:هيچ اتوريتهء مرکزی نمی بائيست وجود داشته باشد و تصميم دموکراتيک را بايد اتخاذ می کرد. چپ جديد سال 1960، اين را «دموکراسی مشارکتی» می ناميد.<br /><br />به مطالعهء انارشيسم پرداختم و شروع کردم به مطالعهء آثار آنارکوفمينيست امريکايی اما گولدمن و دوستش الکساندر برکمن (3). سپس نوبت به آثار پی ير کروپوتکين و ميشل باکونين (4) رسيد، که اين دومی شديداً با مفهومی که مارکس از نحوهء فرا رسيدن انقلاب داشته، مخالف بود. اما گولدمن که در سال 1919 به دليل مخالفتش با جنگ جهانی اول، از ايالات متحده اخراج شده و به روسيه رفته بود، نظرش بر اين بود که دولت نوين شوروی، نه تنها مخالفان بورژوازی خودش، بلکه انقلابيون معترض را نيز به زندان می اندازند و به شدت آنچه را که خيانت به ايده آل های سوسياليسم می دانست، مورد انتقاد قرار داده بود.<br /><br />غور در انديشهء انارشيسم مرا بران داشت تا در دانشگاه بوستون سيميناری در بارهء «مارکسيسم و انارشيسم» برپا کنم. <br /><br />از 1965 (که جنگ ويتنام شدت خطيری بخود گرفت)، تا 1975 (که دولت سايگون تسليم شد)، شديداً در جنبش ضد جنگ فعاليت می کردم و نوشته هايم متمرکز به موضوعاتی بود، که به اين جنگ مربوط می شد. وقتی جنگ به پايان رسيد، دست خود را باز ديدم تا به کار ديگری بپردازم. نمايشنامهء در بارهء اما گولدمن تحت عنوان «اما» نوشتم که در بوستون و نيويارک روی صحنه آمد و چند سال بعد هم در لندن و توکيو. در يکی از صحنه های اين نمايش، برخی جوانان انقلابی نيويارک، انديشه های مارکس و باکونين را در يکی از کافه های «لوورايست سايد» Lower east side رو در روی يکديگر قرار داده به بحث می نشستند.<br /><br />من به زندگی خصوصی اين انديشمندان بسيار علاقه داشتم. زندگی نامهء اما گولدمن تحت عنوان «زندگی که من زيستم» روايت ساده انگارانه از زندگی پُر تلاطم يک شورشی بود، نه تنها در سياست، بلکه همچنين در عشق. مارکس هرگز زندگی نامه ای خود را ننوشت، ولی من می توانستم بر زندگی نامه های متعددی که از وی نوشته شده، استناد کنم. علاوه بر اين، زندگی نامه ای جالبی از دخترش «آله آ نور مارکس» وجود داشت که نويسندهء انگليسی خانم «يون کاپ»(5)، نگاشته است و در آن جزئيات زندگی خانوادهء مارکس را در لندن روايت می کند.<br /><br />کارل مارکس و همسرش جنی (جنيفر)، پس از آنکه از چند کشور اروپايی يکی پس از ديگری اخراج شدند، به لندن رسيدند. آنها در محلهء فقير نشين «سوهو» اقامت داشتند و انقلابيون اروپا، وقتی پايشان به لندن می رسيد، پيش آنها اتراق می کردند. من شيفتهء اين صحنهء فرضی بودم: مارکس در خانه، مارکس با همسرش جنی و دخترشان «اله آ نور».<br /><br />تجربهء مؤفق نمايشنامهء اما گولدمن مرا به دنيای تياتر کشانده بود و من شروع کردم به نوشتهء نمايشنامه ای در مورد کارل مارکس. می خواستم مارکس را آنطور که کمتر کسی او را می شناسد، نشان دهم: به عنوان پدر خانواده که برای تأمين نياز های زن و فرزندانش تلاش می کند (سه تا از فرزندانش در کوچکی مرده و سه دختر باقی مانده بودند).<br /><br />همچنين می خواستم ببينند، که مارکس در برابر منتقدين، چگونه از انديشه هايش دفاع می کند. من می دانستم که همسرش جنی خود زن فهميده ای بود و به تصور در ميآوردم که گاهگاه رو در روی مارکس می ايستاده است. اينرا نيز می دانستم که دخترش «اله آ نور» کودک استثنايی و درخشان بوده و به تصور در ميآوردم که با چند تا ظريف ترين تئوری های او در افتاده است. از آنجا که ميخواستم انديشه های مارکس را در برابر نقد انارشيستی محک بزنم، تصور کردم که باکونين به ديدار خانوادهء مارکس می رود (مسلم است که سندی در بارهء چنين ديداری وجود ندارد، با اينکه می دانيم آنها يکديگر را می شناخته اند و در انجمن بين المللی کارگران، يعنی انترناسيونال اول، شديداً مخالف يکديگر بوده اند.)<br /><br />نکتهء ديگری هم به نظرم می رسيد که در رهيافت عادی جهت شناخت مارکس جايش خاليست و آن اينکه، هميشه بر مارکس انديشمند، مارکس نظريه پرداز تکيه می کنند، ولی من می دانستم که مارکس يک انقلابی، آنهم فوق العاده فعال بوده است: ابتدا در آلمان همچو يک روزنامه نگار شورشی، سپس در انترناسيونال اول در پاريس و اتحاديهء کمونيستها در بروکسل. چنانکه در منطقهء رنانی (آلمان)، نيز در جريان انقلاب 1848 فعال بوده و در نتيجه محاکمه شده و در پی دفاع هيجان انگيزی تبرئه شده است. پس از تبعيدش به لندن، نقش فعالی در بين الملل اول داشته. همچنين در قضيهء ايرلند و در سال 1871 در حمايت از کمون پاريس.<br /><br />نوشته های اين سالهای وی، نه تنها متونی در تئوری اقتصاد سياسی نظير کاپيتال، بلکه واکنش های به موقع در بارهء حوادث سياسی مانند انقلاب 1848، کمون پاريس و مبارزات کارگری در سراسر قارهء اروپا نيز هست. به اين دليل بود که می خواستم اين ابعادی از شخصيت مارکس را نيز به صحنه بيآورم، يعنی مارکس پُرشور و انقلابی متعهد. <br /><br />باری، نمايشنامهء که نوشتم اين پرسوناژ را داشت: مارکس، همسرش جنی، دخترش اله آ نور، دوستش انگلس و رقيب سياسی اش باکونين. يکبار که نمايشنامه در بوستون خوانده شد، مورد استقبال قرار گرفت، برايم رضائيت بخش نبود. لذا تصميم گرفتم از آن نمايشنامهء تک نفره بسازم.<br /><br />همسرم روزلين، که همواره به نقد و ارزيابی هوشمندانهء نوشته های من می پردازد، مصرانه مرا واداشت تا نمايشنامه ای بنويسم که بيشتر ناظر به زمان حال باشد، تا نمايشنامه ای تاريخی در بارهء مارکس و اروپای قرن نوزدهم. می دانستم که حق با اوست و پس از يک مرحله بحث و گفتگو به نظرم رسيد، که مارکس را به زمان کنونی بيآورم، تقريباً آنطوريکه در يک حکايت رخ می دهد. علاوه بر اين، او می تواند به ايالات متحده سفر کند، به نحوی که بياد آوری زندگی اش در قرن نوزده بسنده نکند، بلکه به تفسير آنچه امروز در اينجا رخ می دهد، بپردازد. <br /><br />تصميم بر اين شد که مقامات مربوط به امر بازگشت به اين دنيا- هر که باشند- او را نه به سوهوی لندن که در آنجا می زيسته، بلکه در نتيجهء يک دست و پا چلفتی اداری، به سوهوی نيويارک بفرستند.<br /><br />با اينکه نمايشنامه تک نفره است، مارکس با تداعی خاطراتش اشخاصی ديگری را نيز که بر زندگی او اثر گذاشته اند، به صحنه می آورد. بويژه زنش جنی و دخترش اله آ نور. او باکونين انارشيست را نيز می آورد. هرکس به سبک خود ايده های مارکس را رو برو به نقد می کشد. اين جدلی خواهد بود که در آن خود مارکس ديدگاه های مختلف و استدلال های متضاد را مطرح می کند.<br /><br /><span style="color: #0000CC;">من اين نمايشنامه را در دوره ای نوشتم که فروپاشی اتحاد شوروی در رسانه های بزرگ گروهی و نيز در رهبران سياسی، نوعی شادمانی تقريباً همگانی برانگيخته بود: نه تنها «دشمن» مرده بود، بلکه ايده های مارکسيسم نيز بی اعتبار شده بود. سرمايداری و اقتصاد بازار پيروز شده بود. مارکسيسم باخته بود. مارکس به راستی مرده بود. لذا به نظرم رسيد، مهم است به روشنی نشان دهم که اتحاد شوروی و ديگر کشورهائيکه با «مارکسيست» ناميدن خود، رژيم های پليسی برپا کرده بودند، هيچکدام مظهر مفهوم سوسياليسم مارکس نبوده اند.</span><br /><br />می خواستم نشان دهم، که مارکس از اينکه ايده هايش چنان تحريف شده که آنها را با خشونتهای رژيم استالينی يکی می دانند، چقدر خشمگين است. فکر می کردم بايد مارکس را نه تنها از دست اين کمونيست های قلابی که در نقاط مختلف نيا رژيم های سرکوبگر برپا کرده بودند، نجات دهم، بلکه همچنين از دست اين مقاله نويسان و سياست بازان غربی که در برابر پيروزی سرمايه داری حالت نشئه به آنان دست داده است.<br /><br />من می خواستم نشان بدهم که نقد مارکسيستی از سرمايداری همچنان عميقاً زنده است. عناوين روزنامه ها هر روز تحليل او را تائيد می کنند. او سرعت و آشوب بی سابقهء فن آوری و تحولات عصر خود را ديده بود- امری که امروز بيش از پيش حقيقت دارد. در مانيفست آمده است:<br /><br />«تحولات مستمر در توليد، تزلزل مدام کل نظام اجتماعی، آشفتگی و نا امنی بی وقفه و عدم اطمينان دائمی- دوران بورژوازی را از کليه ادوار سابق متمايز می سازد. کليه مناسبات اجتماعی خشکيده و تقريباً منجمد، با همهء آن تصورات و نظريات مقدس و کهنسالی که در التزام خويش داشتند، روبيده می شوند و آنچه جانشين آن شده، پيش از آنکه بتواند قوام گيرد، به گذشتهء دور پيوسته است. آنچه مستحکم است، چون دود به هوا می رود. (نقل از مانيفست، ترجمهء فارسی چاپ پکن صفحه چهل با تغيير) <br /><br />مارکس، آنچه را که ما «جهانی شدن» می ناميم، به وضوح ديده بود. باز در مانيفست می خوانيم: «... نياز به بازار دائم التوسعه برای فروش کالا های خود، بوژوازی همه جای کرهء زمين را به زير سلطهء خود در ميآورد، همه جا بايد رسوخ کند، همه جا ساکن شود و با همه جا رابطه برقرار سازد...جای عزلت جويی ملی و محلی کهن و اکتفا به محصولات توليدی خودی را رفت و آمد و ارتباط همه جانبه و وابستگی همه جانبهء ملل به يکديگر می گيرد». هدف از «قرار داد های مبادلهء آزاد» که دولت ايالات متحده از سال های 1990 می کوشد منعقد سازد، لغو کليه محدوديت هائيست که بر سر راه گردش آزاد سرمايه ها در سراسر جهان وجود دارد تا سرمايداران حق داشته باشند هرکس را در هر جايی دنيا که باشد استثمار کنند.<br /><br />عناوين درشتی که مارکس طی اين نمايشنامه در مطبوعات می بيند، حيرت او را بر نمی انگيزد. پيش از اينها او ادغام شرکتهای بزرگ را که امروزه در سطح گسترده تر ادامه دارد، شاهد بود. او ديده بود که شگاف بين فقرا و اغنيا ژرفای هرچه بيشتر می گيرد. اين شگاف نه تنها در هر کشوری حقيقت دارد، بلکه بين مردم کشور های غنی و کشور های فقير، نيز به نحوی فاجعه آميزتر ديده می شود.<br /><br />در نمايشنامه، مارکس شرح می دهد که سوسياليسم نبايد خصلت های سرمايداری داشته باشد. با مشاهدهء اين امر که مخالفان رژيم در کشور های به اصطلاح کمونيستی چگونه نابود شده اند. وی مقالهء را که خود در نيويارک ديلی تريبون در سال 1863 در بارهء نظام جرائم و جزا نوشته بود، دوباره می خواند: « آيا لازم نيست بيشتر و به طور جدی به ابزار های تغيير سيستمی بينديشيم که اين جنايات را پديد می آورد، تا به تشويق جلادی بپردازيم که جنايتکاران متعدد را اعدام می کند، صرفاً بدين هدف که جا برای جنايتکاران ديگر باز شود؟»<br /><br />ما در جامعهء بسر می بريم که فورمول مارکس: «بتوارگی کالا» کاملاً در مورد آن صدق می کند. همانطور که رالف والدو امرسون، تقريباً در همان زمان با مشاهدهء مراحل آغازين نظام صنعتی امريکا گفته بود: «کالا زمام انسانيت را در دست دارد». حفظ مالکيت صنعتی مهمتر از حفظ جان آدمی شده است. شاهد آن اينکه، ديوان عالی کشور در پايان قرن نوزدهم رأی داد که يک شرکت به مثابهء «يک شخص» است و بدين عنوان تحت حمايت تبصرهء اصلاحی چهاردهم قانون قرار می گيرد- و در واقعيت امر، بهتر از سياهان که اين تبصره را در اصل برای حمايت از آنان وضع شده بود.<br /><br />زمانيکه مارکس تقريباً 25 سال داشت و با جنی در پاريس زندگی می کرد، سند قابل توجهی نوشت که سالها بعد تحت عنوان « دست نوشته های اقتصادی و فلسفی» انتشار يافت. وی در اين سند به شرح از خود بيگانگی در دنيای مدرن می پردازد که در عصر سرمايداری به اوج خود رسيده است. انسانها از کار خود، از طبعيت، از يکديگر و از خود شان بيگانه شده اند. اين پديده ايست که امروزه در پيرامون خود می بينيم که چه فلاکت مادی و معنوی به دنبال می آورد.<br /><br />مارکس اصل کار خود را بر نقد سرمايداری متمرکز کرد و خيلی اندک به اين نکته پرداخت که يک جامعهء سوسياليستی به چه چيز می تواند شبيه باشد. اما ممکن است بر پايهء آنچه او در بارهء سرمايداری می گويد، تصور کنيم که يک جامعهء بدون استثمار که در آن انسانها خود را با طبعيت، با کار شان، با ديگران و با خويشتن همساز و همآهنگ احساس می کنند، چگونه است. مارکس زمانيکه با شور هرچه تمام تر، جامعهء برآمده از کمون پاريس 1871 را که چند ماه بيشتر نپائيد، تشريح می کند، کليد اين آينده را بدست می دهد، چنين بينشی ست، که من کوشيده ام در اين نمايشنامه معرفی کنم.<br /><br />کسانيکه اين نمايشنامه «کارل مارکس و بازگشت او» را می خوانند، ممکن است از خود بپرسند اينها به لحاظ تاريخی چقدر صحيح است. قسمت اعظم وقايع زندگی مارکس و تاريخ اين دوره اساساً درست است: ازدواج او با جنی، تبعيدش به لندن، مرگ سه تا از فرزندانش و مشاجرات سياسی زمانه اش- مانند مبارزهء ايرلند با انگلستان، انقلاب های 1848 اروپا، جنبش کمونيستی، کمون پاريس. غالب اشخاصی که از آنان سخن به ميان می آورد، وجود داشته اند. مانند اعضای خانواده اش، دوستش انگلس، رقيبش باکونين. گفتگو ها، زادهء تخيل من است. اما کوشيده ام به شخصيت و انديشهء اشخاص وفادار باشم، هرچند در تخيل مشاجرات ايديولوژيک بين جنی و اله آ نور، از يکطرف، و مارکس از طرف ديگر برای خود نوعی آزادی قائل شده ام. در موارد متعدد، مانند شرحی که از ناپليون سوم داده، از سخنان خود مارکس استفاده کرده ام.<br /><br />اميدوارم اين نمايشنامه، پرتوی بيفگند نه تنها بر مارکس و زمانه اش، بلکه همچنين بر زمانه ای ما و جايگاه و وظايفی که در آن داريم. (6)<br /><br /><span style="color: #000099;">پانويس ها:<br /></span><br />(1): طبق اين قانون که در پايان جنگ جهانی دوم به تصويب رسيد، به هر کسيکه در ارتش خدمت کرده بود، يک بورس برای تحصيلات دانشگاهی تعلق گرفت. اين قانون بدين نحو سهم قطعی در رشد طبقهء متوسط ايفا کرد. (توضيح ناشر فرانسوی)<br /><br />: Student Nonviolent Coordination Committee (SNCC)(2)<br />: Emma Goldman, Alexander Berkman(3)<br />: Pierre Kropotkin, Michel Bakunin(4)<br />: Yonne Kapp(5)<br /><br />(6): اين نمايشنامه تحت عنوان «مارکس در سوهو» نخستين بار در 1995 در تياتر چرچ استريت در واشنگتن دی. سی روی صحنه آمد. در 1996 در کالج کارلتون در دانشگاه دولتی مانکاتو (در مينه سوتا). سپس در 1997 مرکز هنری برودوی در آشويل (کارولينای شمالی)، آنرا به نمايش گذاشت. نمايشنامه را در دانشگاه بوستون (ماسا چوست) نيز خوانده اند. <br /><br />(ادامه دارد) </span><br /></span> Thu, 24 May 2012 20:16:52 http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=57&forum=3 فریبی بنام سرمایه داری اخلاقی؟! [توسط Najib Roashan] http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=55&forum=3 مسايل تئوريک، علمی و فلسفی::: فریبی بنام سرمایه داری اخلاقی؟!<br /> <div style="text-align: center;"><br /><span style="font-family: Arial;"><span style="color: #0000CC;"><span style="font-size: medium;">اقتصاد را مجددا به امری سیاسی تبدیل کنیم!</span><br /><br /><span style="font-size: x-large;">فریبی بنام سرمایه داری اخلاقی؟!</span><br /><br /><span style="font-size: large;">... اخلاقی کردن جدی و عمیق سرمایه داری، غیر ممکن است، چرا که این نظام بشکل نهادین غیر اخلاقی است و در خدمت اقلیتی ثروتمند که توده های کارگر را، با نادیده گرفتن استقلالشان، ابزار دست خویش قرار می دهند. در واقع خواست اخلاقی کردن سرمایه داری در عمل، به تلاش در جهت نابودی آن منجر می شود...</span></span></span><br /><br />***</div><br /><span style="font-size: medium;"><span style="font-family: Arial;">در بحبوحه بحران مالی، در برابر گستاخی بانکهای بزرگ، سران کشورهای سرمایه داری خودی نشان دادند. بلند پرواز ترین شان از ترس زیر سوال رفتن عمیقتر سیستم، خواستار اخلاقی کردن سرمایه داری شدند. از آن زمان، تعهدها فراموش شده و تنها فریب ها باقی مانده اند.<br /><br />آیا زمان آن فرا نرسیده که سرمایه داری را اخلاقی کنیم؟ <br /><br />در بحبوحه بحران، این پرسش از طرف رهبران ما و پیش از همه آقای نیکولا سرکوزی مطرح شد. یعنی همان کسانی که خود پیش از این به ستایش بی محابای لیبرالیسمی می پرداختند که قرار بود نماد « پایان (سعادتمند) تاریخ» باشد. مطرح کردن مسئله، بدین شکل ریا کارانه است: <br /><br />اگر سرمایه داری باید اخلاقی شود، این بدان معنی است که تا به حال غیر اخلاقی بوده، اگر بتوانیم اخلاقیش کنیم، پس سرمایه داری طبیعتا، ساختاری غیر اخلاقی ندارد و فقط زیاده روی ها و افراط هایش باید زیر سوال رود. حال آنکه بر عکس نظر کسانی که معتقدند اقتصاد واقعیتی است خارج از حوزه اخلاق، سرمایه داری بر پایه بی اخلاقی بنا شده.<br /><br />فردریک هایک، اقتصاد دان لیبرالیسم- افراطی، قبلا در قرن بیستم این نقص را مطرح کرده بود (1): تنها رفتارهای فردی ارادی می توانند درست یا نادرست ارزیابی شوند و این امر شامل یک سیستم اجتماعی در تمامیت آن، که زاده خواست هیچکس نیست، نمی شود. همین نظر، هایک را بر آن میدارد، که حتی مفهوم « عدالت اجتماعی » را نفی کرده و حکم بر بی معنی بودن آن بدهد، چرا که در مورد چیزی داوری می کند که به ذات داوری پذیر نیست. <br /><br />برای نمونه او چنین نگاشته است: « هیچ معیاری برای دستیابی به آنچه « از لحاظ اجتماعی ناعادلانه» است وجود ندارد، زیرا موضوعی که این بی عدالتی در مورد آن انجام گرفته مشخص نیست. (2)» او حتی در مفهوم « عدالت اجتماعی » رد پائی از آنتروپومورفیسم می بیند..... که گویا برای واقعیتی غیر انسانی ( به معنی غیر شخصی آن) خاصیت هائی انسانی قائل می شود؛ همین آنتروپومورفیسم است که بنظر او جریان سوسیالیستی ای را تغذیه کرده که ادعای تقسیم عادلانه ثروت و وسائل تولید را دارد. <br /><br />بنابر این سیستم فکری ها یک سازماندهی اقتصادی جامعه را کاملا خارج از حوزه اخلاق در نظر می گیرد و حتی به شکلی وقیحانه از قبل، امکان سرپوش گذاردن بر ناهنجاری های منتج از این امر را فراهم می آورد. چرا که از لحاظ نظری امکان هر گونه عملکرد روشن اندیشانه در این چارچوب منکر میشود. (3)<br /><br />اخیرا این نظریه به واسطه آندره کنت- سپونویل، و در کتابش « آیا سرمایه داری اخلاقی است؟ » (4) جوانی تازه ای یافته است. موفقیت رسانه ای این کتاب خود باز گوی آنست که ایدئولوژی لیبرالی نیروی خود را از دست نداده، هرچند جوهرنظری آن توسط بحران کنونی به چالش گرفته شده است. او با تمایز قائل شدن در بطن زندگی اجتماعی، بین نظام علمی - تکنولوژی، نظام قضائی- سیاسی، نظام اخلاقی و نظام اتیک ( که توسط عشق آنرا تعریف می کند)، اقتصاد را در نظام علمی - تکنولوژی، جای می دهد:«مسائل اخلاقی و معنوی هیچگونه رابطه ای با مسائل علمی- فنی ندارند. به ویژه اقتصاد که بخشی از آن است»(5)<br /><br />نگاهی بی شرمانه به امر سیاسی<br /> <br />بدین ترتیب مسائل معنوی و اخلاقی خارج از حوزه اقتصاد قرار می گیرد: آنها نه اخلاقی هستند و نه غیر اخلاقی. نه اینکه اخلاق نمی تواند در این حوزه وارد شود - کسی پیدا نمی شود که چنین عقیده ای را ابراز کند- بلکه فقط می تواند بطور حاشیه ای از طریق سیاست و قانون برای کاستن نتایج ناهنجار آن و به خصوص، بدون حذف علل آن، دخالت نماید. علاوه بر این چون هیچ کس آفریننده روند های اقتصادی نیست، نمی توان در مورد آنها با معیارهائی که فقط در امور ذهنی کاربرد دارند، قضاوت کرد: بدین ترتیب یک بار دیگر تفکری طرد می شود که بر پایه تعریفی اخلاقی معتقد به مفهوم عدالت و یا بی عدالتی اجتماعی است و وظیفه مند در تجدید نظر در سیاستهای اقتصادی ای که جوابگوی معیارهای عدالت نباشند. هایک قبول دارد که سرمایه داری می تواند غیر عادلانه باشد، همچون طبیعت در توزیع مهارت و شایستگی بین افراد، ولی بی شک غیر اخلاقی نیست و بدین جهت نباید آنرا اساسا تغییر داد.(6)<br /><br />چنین گفتمانی نه تنها حکم بر بی گناهی سرمایه داری با تمام فجایع روشن آن میدهد- و بنابراین ازلحاظ ایدئولوژیکی آنرا توجیه می کند- بلکه با خارج کردن اخلاق از حوزه سیاست، نگاهی گستاخانه و بی شرم به آنرا پرورش می دهد. این نظرات بر پایه یک اشتباه بزرگ توجیه می شوند که هم نزد کونت- سپونویل کاملا نمایان است و هم نزد دیگر طرفداران سرمایه داری: قرار دادن اقتصاد در حوزه علوم و صنعت، و در نتیجه از لحاظ اخلاقی خنثی. یعنی فراموش کردن آن چیزی که اقتصاد وعلم و صنعت را بصورتی بنیادین از هم جدا می کند.<br /><br />علم و صنعت ( که آشکارا، اقتصاد با آن ها در ارتباط است) ابزارهائی هستند که تنها کاربرد اجتماعی آنها می تواند مورد قضاوت قرار گیرد. بدین ترتیب یک تکنیک جدید تولید که بار آوری کار را افزایش میدهد، بخودی خود علت بی کاری و از اینرو ناپسند نیست، بلکه بر عکس می تواند ساعات کار را کاهش داده و موجب کاهش زحمت انسانها شود: در زمان کمتر و با همان تعداد کارگر میتوان به اندازه سابق تولید کرد؛ ویا امکان میدهد که به علت افزایش بازدهی، مزد کارکنان را اضافه کرد. بدین ترتیب ارزش یک تکنیک جدید در استفاده ای است که از آن می شود.<br /><br />برعکس- و این آموزش مهم مارکس است که تا همین بحران اخیر، در تئوری های اقتصادی رسمی به فراموشی سپرده شده بود - اقتصاد متشکل از عملکردهائی است که گروهی از انسانها (سرمایه داران) براساس آنها رفتارهای خود را نسبت به دیگران (کارگران و مزد بگیران مختلف) تنظیم می کنند: با استثمار آنها، با تحمیل ریتم کاری غیر قابل تحمل، با اخراجشان به بهانه رقابت اقتصادی، یا با به جان هم انداختن شان به واسطه ایجاد فرهنگ مسابقه ای که اکنون می دانیم تا چه اندازه منجر به رنج و محنت غیر قابل تحمل در محیط کار می شود. (7)<br /><br />همه این مسائل ربطی به صنعت و علم ندارد و در چارچوب رفتار اجتماعی ای است که آگاهانه بر پایه منفعت جوئی بنا شده و بنابر این در حوزه قضاوت اخلاقی قرار می گیرد. مارکس کاملا متوجه این موضوع شده بود. وقتی تاکید می کرد که « اقتصاد سیاسی تکنولوژی نیست» (8)<br /><br />از این مهمتر- زیرا در اینجا قدرت سیاسی در نظر است- آن واقعیتهائی است که عموماً به اقتصاد منسوب میشوند و می بایست با آنها مبارزه و طردشان کرد: واقعیتی عینی و مطلق، وضع شده مستقل از انسانها ( در حالی که آنها آنرا می آفرینند) و مطیع قوانینی بی رحم، شبیه قوانین طبیعت، و بنابر این قضاوت ناپذیر. قانون جاذبه زمین قضاوت ناپذیر است...حتی اگر گاهی آزار برساند! چنین برداشتی چیزی نیست جز یک انحراف روشنفکری که اقتصاد گرائی نام دارد. نه تنها فعالیتهای اقتصادی بمثابه ارزشهائی اساسی ای معرفی می شود که همه فعالیتها دیگر تابع آن هستند، بلکه روند این فعالیتها را کلا خارج از حوزه دخالت سیاست می انگارند.<br /><br />با این وجود باید توجه کرد که قوانین اقتصاد سرمایه داری دقیقاً در محدوده سیستم تولیدی، و بر پایه مالکیت خصوصی کاربرد دارند، این قوانین می توانند با تغییر سیستم تولیدی، تعدیل شوند و یا حتی زیر سوال روند. باید آنها را همچون مقررات عملی یک نوع اقتصاد ( که پایان تاریخ نیست) و تنظیم کننده روابط بین انسانها در این چهارچوب انگاشت. دلیل وجودی آنها چیزی جز این نیست و علی رغم اینکه زین پس در سطح جهانی اعمال می شوند، قابل اصلاح و تغییر اند. به این مفهوم که « قوانین اقتصادی» چون دیگر فعالیتهای عملی، مستقیماً در حیطه قانون گذاری و اخلاق قرار می گیرند. به این دلیل است که «علم اقتصاد» نمی تواند یک علم خالص و مستقل از قضاوت ارزشی انگاشته شود: هم چون دیگر علوم اجتماعی و عموماً به دلیل طبیعت موضوع بررسی - که امر انسانی در آن دخالت دارد-، لااقل بصورتی ضمنی آفریننده ارزشهاست؛ خواه ناخواه با بررسی فعالیت انسانی، تحلیل واقعیت را به این و یا آن سو جهت می دهد.<br /><br />اقتصاد دان آمریکائی آلبرت اوتو هیرشمن، بدرستی با تاکید بر در آمیختن اکثرا غیر عمد علم اقتصاد و اخلاق به این مطلب اشاره می کند. او توجه را به این مسئله جلب می کند که« اخلاق...در مرکز فعالیتهای ما جای خود را دارد، بشرط اینکه محققین علوم اجتماعی از لحاظ اخلاقی زنده باشند»، او برآنست که توجه به اخلاق بصورتی آگاهانه و به روشنی باید در زمره تعهدات علوم اجتماعی در نظر گرفته شود. او بدین ترتیب به مارکس در نوشته ۱۸۴۴ اش می پیوندد که تاکید میکند اقتصاد» یک علم اخلاقی واقعی و اخلاقی ترین علوم است.(10)<br /><br />حال ببینیم این اخلاق چیست، که به ما امر می کند تا اقتصاد را تحت نظرگرفته و آنرا واقعیتی نیانگاریم که سیاست با خونسردی تمام میبایست در مقابلش سر فرود آورد. در ابتدا مناسب است، این دید اخلاقی نسبت به انسان را کنار بگذاریم که همه چیز در آن در محدوده پرهیزکاری و یا گناه تعریف می شود. بر عکس میبایست بین اخلاق و «اتیک» (10) تفاوت قائل شد و در نتیجه آنرا در حوزه روابط با «دیگری» تعریف کرد، بدین ترتیب اخلاق باید در مورد مجموعه این روابط و در وحله نخست روابط اجتماعی بطور کلی بکار گرفته شود، یعنی در زندگی سیاسی (با مفهوم دقیق آن بواسطه نهاد ها)، اجتماعی (بازهم به مفهوم دقیق آن بواسطه قوانین اجتماعی) و اقتصاد.<br /><br />با وجود اینکه چنین کاربردی از اخلاق به خوبی از زمان اعلام بیانیه حقوق بشر در سال۱۷۸۹ تا بیانیه سال ۱۹۴۸، آغاز گشته اما تلاش برآنست که وارد میدان اقتصاد نشود. درست همین ممانعت است که باید از جلوی پا برداشت و سیاستی اخلاقی را خلق نمود که در ضمن اقتصادی اخلاقی را دنبال کند، یعنی سیاستی که ارزشهای اخلاقی را در همه جا و از جمله در میدان اقتصاد تحمیل کند.<br /><br />اما چه ارزشها و چه سیاستی را باید دنبال کرد؟<br /><br />شاید جواب به این سوال را بتوان از فرمولبندی امانوئل کانت بدست آورد، در جائی که وی مفهوم اخلاق عمومی ( مشترک) را مطرح می کند: اصلی جهان شمول که فرمان به احترام به دیگری می دهد و وسیله قرار ندادن وی، اصلی که خواهان احترام به استقلال دیگری است. بری از هر گونه پیش داوری ماورا طبیعی ویا مذهبی، این اصل خواهان طرد تسلط سیاسی ( که از جمله به واسطه نهاد های دمکراتیک انجام میگیرد)، طرد ستم اجتماعی (که تا حدودی با حقوق بدست آمده توسط جنبشهای کارگری ازقرن ۱۹ تا بحال انجام شده) و به همان اندازه طرد استثمار اقتصادی است: امری که البته میبایست هنوز وسیعاً برای آن تلاش کرد. تنها بدین ترتیب است که می توان دستآوردهای اخلاقی در دیگر حوزه ها را به واسطه سیاست حفاظت نمود و تعمیق بخشید.<br /><br />در واقع اخلاقی کردن جدی و عمیق سرمایه داری، غیر ممکن است، چرا که این نظام بشکل نهادین غیر اخلاقی است و در خدمت اقلیتی ثروتمند که توده های کارگر را، با نادیده گرفتن استقلالشان، ابزار دست خویش قرار می دهند. در واقع خواست اخلاقی کردن سرمایه داری در عمل، به تلاش در جهت نابودی آن منجر می شود، هرچند هم که این کار مشکل به نظر رسد./<br /><br />نوشتهء Yvon QUINIOU<br /><br />از نشرات لوموند ديپلوماتيک<br /><br />پانويس ها:<br /><br />1 - به ویژه مراجعه به، فردریک آیک، در سه جلد Droit, legislation et liberté, presses universitaires de France (PUF), 1980-83 <br />2 - مراجعه به (۱) جلد ۲ صفحه ۹۴<br />3 - در جواب به سوالی در مورد قربانیان لیبرالیسم، هایک چنین می گوید : « خوب، به درک»<br />4- Albin Michel, Paris 2004 et 2009 - <br />5 - مراجعه به(۴) چاپ ۲۰۰۹ صفحه ۷۸<br />6 – مراجعه به (۵) صفحه ۲۳۸-۲۳۹<br />7 - از جمله به مقالات کریستف دوژور وژان پیر دوران مراجعه کنید: Actuel marx N° 39 « Nouvelle aliénations » paris mai 2006 ۸ – کارل مارکس: Contribution à la critique de l’économie politique, Editions Sociales, Paris 1966 P. 151 <br />9 Albert.O.Hirchman, L’économie comme science morale et politique, Galimard-Seuil, Paris 1984 P. 109<br />10- مارکس غیر از این مطلب که در دوره جوانی مطرح کرده، دیگر به این تئوری نپرداخته واین کمبود احساس می شود.<br />11 - به نظر من اتیک فقط شامل زندگی شخصی میشود ومی تواند نماد خردمندی باشد وباید شکل توصیه هائی به خود بگیرد که انجام آن اختیاری باشد.</span><br /><br /></span> Wed, 23 May 2012 08:41:02 http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=55&forum=3 جهانی سازی چيست؟ [توسط Najib Roashan] http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=48&forum=3 مسايل تئوريک، علمی و فلسفی::: جهانی سازی چيست؟<br /> <br /><span style="font-size: x-large;"><div style="text-align: center;"><span style="color: #0000CC;">جهانی سازی چيست؟</span></div></span><br /><br />جهانی سازی چيست؟ رو در رويی اصلی دوران ما. قدعلم کردن بازار برعليه دولت، بخش خصوصی برعليه خدمات عمومی، فرد برعليه جمع، خود خواهی برعليه همبستگی.<br /><br />بازار از هر راهی تلاش در گسترش حيطه مداخله اش برعليه عملکرد دولت دارد. به اين دليل است که خصوصي سازی در همه جا گسترش می يابد. خصوصی سازی در واقع، چيزی جز انتقال تکه های دارائی عمومي (شرکت ها و خدمات) به سوی بخش خصوصی نيست. آنچه که تا کنون به رايگان (و يا به قيمت نازل) بی هر گونه تبعيضی در دسترس همه شهروندان بود، حالا يا پولی و يا گران تر شده است. اين عقبگرد عظيم اجتماعي بيشتر گريبانگير اقشار تهی دست شده است. زيرا که خدمات عمومی، سرمايه آنهايی است که سرمايه ای ندارند. ( از همين سياست بازار آزاد در افغانستان ناکام است چونکه به فقر عمومی انجاميده است- «آزادی»)<br /><br />از سويی ديگر، جهانی سازی با مکانيسم مبادلات تجاری اش، به هم وابستگی بيش از پيش تنگاتنگ اقتصادهای بسياری از کشور ها دامن می زند و حجم صادرات و واردات همواره در حال افزايش است. اما جهانی سازی به ويژه شامل مبادلات مالی می شود، زيرا که آزادی گردش جريان پول در آن تمام و کمال است. و بنابر اين، بخش مالی بر طيف اقتصاد مسلط می شود.<br /><br />افراد دارا و توانمند برای سود دهی هر چه بيشتر سرمايهء خود، دو راه دارند : يا در بورس سرمايه گذاری کنند (در هر بورسی در جهان، زيرا که سرمايه ها بی هر گونه مانعی جريان دارند) و يا در يک پروژه صنعتی (ايجاد يک کارخانه محصولات مصرفی). راه حل دوم ميزان متوسط سودی در اروپا حدود ٦ تا ٨ در صد به همراه می آورد. در حاليکه با سرمايه گذاری در بورس، سودآوری ميتواند به سطح بالاتری برسد (درسال ٢٠٠٦ در فرانسه، بازارهای بورسی افزايش سودی بالغ بر ٥١٧ درصد، در آلمان ٢٢ درصد و در اسپانيا ٦٣٣ درصد داشته اند).<br /><br />با چنين تفاوت فاحشی، سرمايه داران ديگر حاضر به سرمايه گذاری در بخش صنعتی (همانجايی که محل آفرينش اشتغال است) نيستند. مگر آنکه اين سرمايه گذاری برايشان حدود ١٥ در صد سود سالانه به ارمغان بياورد. و اين در حاليکه ديديم که ميزان متوسط سود آوری برای اين نوع سرمايه گذاری در اروپا بين ٦ تا ٨ در صد می باشد.<br /><br /> چه بايد کرد؟ مثلأ سرمايه گذاری در چين و يا در تايلند، کشور هايی که به واسطه دستمزد بسيار نازل شان امکان سود سرمايه گذاری ای تا ميزان ١٥ در صد و يا حتی بيشتر را ميسر می سازند. به همين علت است که امروزه اين همه سرمايه گذاری در چين صورت می گيرد.<br /><br />و از آنجايی که هدف اين کنش ها، توليد با قيمت نازل در کشورهای فقير برای فروش با قيمتي بسيار گران در کشورهای ثروتمند است، سيلی از توليدات وارداتی برای فروش از « کشور ـ کارخانه » ها به سوی مثلأ اروپا سرازير می شود. در اينجاست که اين فرآورده ها رقابتی نابرابر را با محصولات همگون که در قاره پير با هزينه سنگين تری به دليل حقوق اجتماعی کارگران (خوشبختانه) توليد شده اند، آغاز می کنند. نتيجه آن است که شرکت های اروپايی ورشکست و بسياری از توليدی ها ناگزير تعطيل شده و مزد بگيران اخراج می شوند.<br /><br />برخی از کار فرمايان برای بقای خود، تصميم به « جابه جايی » مي گيرند يعنی مرکز توليد خود را به کشوری با دستمزد نازل انتقال می دهند. اين امر در کشور های غنی باعث بسته شدن کارخانجات و بيکاری می شود.<br /><br />به اين ترتيب، جهانی سازی همانند ساز و کاری برای تفکيک و رده بندی مداوم در زير فشار يک رقابت عمومی شده، عمل می کند. اين رقابت ما بين سرمايه و کار است. سرمايه ای که به آزادی جريان دارد و انسان ها که کمتر متحرک هستند، از اين روست که سرمايه برنده می شود.<br /><br />همانطور که بانک های بزرگ در قرن نوزدهم و يا شرکت های چند مليتی در سال هاي ١٩٦٠ تا ١٩٨٠ عملکرد خود را به بسياری از کشور ها تحميل نمودند، سرمايه های خصوصي بازارهای مالی هم اکنون سرنوشت بسياری از کشورها را در دست گرفته اند و به نحوی می توان گفت، سرنوشت اقتصادی جهان را.<br /><br />بازارهای مالی قادر به تحميل قوانين خود به دولت ها هستند. در اين صحنه نوين سياسی ـ اقتصادی، عنصر جهانی بر عنصر ملی و شرکت خصوصی بر دولت پيروز است. توزيع مجدد ديگر تقريبأ وجود ندارند و به ما گفته می شود که تنها عامل توسعه، شرکت های خصوصی است. در سطح بين المللی هم فقط اوست که در صحنه رقابت به رسميت شناخته می شود. به ما تأکيد می شود که به همين دليل همه چيز بايد حول شرکت های خصوصي سازماندهی شود.<br /><br />در يک اقتصاد جهانی شده، سرمايه، کار، مواد اوليه هيچ کدام خود به خود، عنصر اقتصادی تعيين کننده نيستند. امری که مهم شمرده می شود، ارتباط بهينه بين اين سه عنصر است. برای برقراری اين ارتباط ، يک شرکت نه به مرزها توجهی دارد و نه به قوانين و تنها سود آور ترين نوع استفاده از اطلاعات، سازماندهی کار و انقلاب مديريتی را مد نظر دارد. بيشتر اوقات اين امر باعث شکاف همبستگی در بطن يک کشور شده و کار به آنجا می کشد که منافع شرکت و منافع جامعه ملی از هم جدا می شوند و منطق بازار و دموکراسی نيزاز هم فاصله می گيرند.<br /><br />شرکت های جهانی شده به هيچ وجه خود را مشمول اين امر نمی دانند، آنها دست به پيمان کاری و فروش در سراسر دنيا می زنند. اين شرکت ها خود را دارای ويژگی فرامليتی مي دانند که به آنها اجازه عملکردی با آزادی بسيار می دهد. و اين ناشی از عدم وجود نهاد های بين المللی با ويژگی سياسی، اقتصادی و حقوقی، قادر به نظم دادن با کار آيی در رفتار اين شرکت ها می باشد.<br /><br />از اين رو، جهانی سازی، گسست عظيم اقتصادی، سياسی و فرهنگی به شمار می رود. جهانی سازی، شهروندان را تحت سلطه فرمانی واحد قرار مي دهد : « خود را تطبيق دادن». بدون هيچ اراده ای برای بهتر فرمانبرداری کردن از دستورات بی نام و نشان بازار . جهانی سازی نقطه عطف اقتصاد گرايی است : سرشتن انسان جهانی»، تهی شده از فرهنگ، معنا و بالاخره آگاهی از ديگری و تحميل ايدئولوژی نئوليبرا ليسم به همه کره خاک./<br /><br />Ignacio Ramonet<br /><br />از لوموند دپلوماتيک<br /> Sat, 19 May 2012 16:09:47 http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=48&forum=3 کمونيسم، آرزوی ذاتی بشر! (3) [توسط Najib Roashan] http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=27&forum=3 مسايل تئوريک، علمی و فلسفی::: کمونيسم، آرزوی ذاتی بشر! (3)<br /> <span style="font-size: x-large;"><div style="text-align: center;"><span style="color: #0000CC;">کمونيسم، آرزوی ذاتی بشر!(3)</span></div></span><br /><br />سوال:<br />ببخشيد برويم سر آزادى. من ميخواستم بدانم در دنياى مدرن، آزادى و برابرى که الآن از آن صحبت ميکنيد منشأ اين از کجا است؟ همانطور که شما توضيح داديد فرق دارد با آزادى که براى بَرده مطرح بود يا براى يک رعيت. الآن خيليها از آزادى و برابرى صحبت ميکنند الآن اين از کجا ميآيد؟<br /><br />جواب:<br />اين دو تا را از هم تفکيک کنيم چون آزادى و برابرى دو مقوله کاملا متفاوتند، ميشود راجع به هر کدامشان مستقيماً حرف زد. آزادى اساساً دو جنبه دارد يکى جنبه سلبى است. يعنى اينکه چه قيودى بر آدم نبايد باشد. چيزى که در مقابل اسارت مطرح ميشود. چى نبايد باشد. آزادى به اين معنى که کسى نميتواند آدم را محدود کند. آزادى به اين معنى که اجبارى بر شما نيست شما ميتوانيد خودتان محق هستيد، مجاز هستيد اينکه خودتان را ابراز کنيد. اين آزادى از نظر سياسى معنى دارد. از نظر حقوقى و فرهنگى معنى دارد. آزادى در روابط شخصى و در روابط اجتماعى معنى دارد. ميشود به آن پرداخت.<br /><br />يک جنبه ديگر آزادى جنبه اثباتى آن است. اينکه فرض کنيد من آزادم نظرم را بيان کنم ولى اگر براى بيان نظر در قرن ما رسانه‌ ها لازم است و من سر سوزنى امکانات مادى ندارم که رسانه‌ اى را کنترل کنم و در آن شرکت کنم و از آن استفاده کنم، خُب طبعاً آن آزادى من روى کاغذ است و آزادى بيان من وقتى هيچ فرجه‌ اى نيست براى اينکه من بتوانم حرفهايم را بزنم عملاً از نظر سلبى سر جايش هست. کسى نيامده جلوى دهانم را بگيرد ولى از نظر اثباتى وسيله‌ اى نيست من اين را پراتيک کنم. مثلاً در حالت تجريديش براى مثال کسى مزاحم شما نيست آزاد هستيد پرواز کنيد ولى از نظر فنى، از نظر جسمى امکانش را نداريد. در نتيجه نحوه‌ اى که بشر اين آزادى خودش را مبنى بر پرواز را پراتيک ميکند اين است که ميرود سعى ميکند يک ابزارهايى را بسازد، امکاناتى را ايجاد بکند که به او اجازه ميدهد عملاً هم پرواز کند. پرواز بشر ممنوع نيست ولى مقدور نيست بخاطر نبود امکانات.<br /><br />آن جنبه سلبى که خيلى مهم است، فوراً مقوله دولت و طبقات حاکم را پيش ميکشد و سنتها و ايدئولوژى و نهادهاى سياسى و نهاد هاى فرهنگيى که بشر را مجبور ميکند خودش را ابراز نکند. براى مثال اجازه ندارد چيزهاى معيّنى را بگويد، اجازه ندارد رفتار معيّنى بکند، اجازه ندارد به کار خاصى دست بزند، اين طيف وسيعى دارد. از حق رأى نداشتن و حق فعاليت سياسى و تشکيلات و اتحاديه درست کردن نداشتن تا اجازه سفر نداشتن، تا اجازه طلاق نداشتن، تا حق تحصيل نداشتن، تا اجازه اظهار نظر ضد دينى نداشتن، تا اجازه اظهار نظر جمهوريخواهانه در کشور سلطنتى نداشتن، طيف وسيعى را در بر ميگيرد.<br /><br />در همين جهان معاصر خودمان که ميپرسيد همه جورش هست. حقوقى که يک آمريکايى دارد من و شما در ايران نداريم. او ميتواند براحتى به بالاترين نهاد مملکتش بگويد باور ندارم، قبول هم ندارم و بگويد من آزادى انديشه دارم و هر چه هم بخواهم ميگويم. در ايران بطور عادى نميشود حتى اظهار نظر کرد راجع به حجاب. ميگويند شما معتقد هستيد حجاب خوب چيزى نيست؟ بيا برو زندان! حتى تا اين حد. کارى به اين ندارم که به اينکه آن مملکت فاشيستى و عقب مانده و چقدر حکومتش ارتجاعى است. ميخواهم بگويم حتى اظهار نظرت راجع به يک مسأله ‌اى، موضع ثالثى ممکن است در يک کشورى در همين جهان امروز با اعدام جواب بگيرد در يک کشور ديگرى مجاز باشد. ولى آن طيف آزاديهاى سياسى جنبه سلبى قضيه است. رابطه بشر با توليد، رابطه بشر با... جنبه اثباتى آن است.<br /><br />سوال:<br />شما گفتيد آزادى دو جنبه سلبى و اثباتى دارد. ميتوانم يک سؤال هم همينجا مطرح کنم؟ آيا ميشود گفت جنبه سلبى بيشتر منظور شما جنبه حقوقى آزادى است و جنبه اثباتى آن بيشتر جنبه عملى و واقعى يا آنجايى که به هر حال به دنياى واقعى ميرسد؟<br /><br />جواب:<br />با يک درجه اغماض ممکن است بشود اين تفسير را کرد، ولى جنبه سلبى فقط حقوقى نيست. ببينيد، ضمانت اجرا ديگر حقوقى نيست. فرض کنيد شما ميگوييد من بايد آزاد باشم که هر نظرم را راجع به خدا، مذهب، بى مذهبى بگويم، درست است؟ ممکن است از نظر حقوقى آزاد باشيد ولى انجمن تروريستى اسلامى سر خيابان شما را با تير بزند، اگر اين کار را بکنيد. کما اينکه مثلاً سلمان رشدى حرفش را ميزند ميگذارند دنبالش با تير بزنندش يا من و شما حکم اعداممان را هم احتمالاً صادر کردند يک جا گذاشته‌اند بخاطر نظرهايى که داريم.<br /><br />در نتيجه اينکه آدم اجازه دارد نظرش را بگويد با اينکه آيا اين گفتن ضمانت اجرايى دارد و اينکه اين گفتن جان آدم را به خطر ميندازد، آيا آدم بايد خود سانسورى بکند يا نه دو بحث است. يعنى آن هم حقوقى نيست. آن هم برميگردد به اينکه چه نهادهايى در جامعه هست که از اين آزادى حراست ميکند. چقدر اين اصل است و سرکوب آزادى استثناء است. چقدر سرکوب آزادى به چشم بد نگريسته ميشود و چه جورى در جامعه از آن ممانعت ميشود. فقط حقوقى نيست.<br /><br />اگر شما هزار و يک قانون بگذاريد که اختياراتى به افراد ميدهد بدون اينکه تناسب قواى واقعى سياسى و آرايش مدنى جامعه جورى باشد که اين حقوق را حراست کند فايده ندارد - البته فايده دارد همانش از هيچ چيز بهتر است - ولى هنوز جوابگو نيست. من و شما آزاديم نظرمان را بدهيم ولى اخوان المسلمين تصميم ميگيرد ترورمان کند يا جوخه‌ هاى مرگ جناحهاى دست راستى طرفدار آمريکا ممکن است فلان کار را بکنند با فلان منتقد. اين محدود کننده آزادى است. به اين معنى حقوقى ظاهر قضيه است ولى نشان‌دهنده تناسب قواى مدنى و سياسى است.<br /><br />اما آن جنبه اثباتى. اين که آزادى واقعاً حقوقش به جاى خود محفوظ، اختيار را آدم دارد ولى چقدر از نظر مادى و از نظر اجتماعى امکان ابراز آن آزادى و به کار بستن آن آزادى و متحقق کردنش هست به يک درجه زيادى اقتصادى است، به يک درجه زيادى باز آن هم حقوقى است.<br /><br />فرض کنيد همانطور که گفتم مثال رسانه‌ها را بزنم. اگر در يک جامعه ‌اى رسانه‌ها دست بخش خصوصى اند و بر مبناى سود اداره ميشوند خُب کسى ميکروفن را جلوى يک آدمى که توى خيابان دارد ميرود نميگيرد ببيند نظرش راجع به فلان مسأله چه است. ولى اگر سيستمى که رسانه‌ها در آن هست درش به روى مردم باز است، شيوه‌هاى مختلفى هست که آدمها ميتوانند دور هم جمع شوند، روزنامه داشته باشند، کانال تلويزيونى داشته باشند، کانال راديويى داشته باشند، روى اينترنت باشند آنوقت ميبينيم که آدمها اجازه بيشترى دارند، امکان بيشترى دارند حرف بزنند.<br /><br />همين مقوله اينترنت را اگر درنظر بگيريد و اينکه الآن هر کسى تقريباً ميتواند يک غرفه درست کند رويش و حتى کانال تلويزيونى يا راديو خودش را با خرج کمى بگذارد روى اينترنت و جلويش را هم عملاً نتوانستند بگيرند و خيلى از کشورهاى استبدادى هم نتوانستند جلويش را بگيرند، دارد يک درجه‌ اى به آدمها قدرت ميدهد، به افراد قدرت ميدهد که بتوانند حرفش را بزنند.<br /><br />جنبه اثباتى آزادى اين ديگر ميشود وظيفه سوسياليسم، وظيفه انقلاب سوسياليستى که بيايد امکانات جامعه را يک نوعى بين مردم تقسيم کند و در اختيار مردم بگذارد بتساوى و آزادانه که هر کسى بتواند خودش را شکوفا کند و حرفى که روى دلش مانده را بزند و از آن آزادى بيان و آزادى ابراز وجودى که هر آدمى از آن برخوردار است، با صِرف به دنيا آمدنش، برخوردار باشد. آدمها بتوانند بروند صدايشان را به گوش همديگر برسانند، بتوانند مکنونات قلبى‌شان را بياورند بيرون. بتوانند طرحهايشان را براى جامعه با بقيه مطرح کنند. بتوانند آلترناتيوهايشان را مطرح کنند. بتوانند بگويند به چه سَمتى بايد رفت و به چه سَمتى نبايد رفت. بتوانند خلاقيتهاى هنريشان را بنمايش بگذارند براى همديگر.<br /><br />اين ديگر بحث امکانات است، بحث اينکه جامعه متعهد شود به اين که وظيفه جامعه است که اجازه بدهد شهروندانش خلاقيتهايشان شکوفا شود. اين ديگر دست سوسياليسم را ميبوسد. يعنى اگر جنبه سلبى آزادى تا يک درجه‌ اى تاريخاً روى دوش ليبراليسم و مقابله ليبراليسم با تفکر استبدادگرا و مطلق‌ گرا بود، جنبه اثباتى آزادى و تحققش يک مقدار زيادى نتيجه پيروزى سوسياليسم و کمونيسم خواهد بود.<br /><br />سوال:<br />اين جنبه اثباتى را که روى دوش کمونيسم خواهد بود مشخصاً اگر ميشود يک مقدار بيشتر توضيح بدهيد. يعنى آيا منظورتان اين است که با تحول در مناسبات اقتصادى و از بين بردن استثمار و تبعيض و ايجاد يک برابرى اقتصادى ميشود آزادى واقعى را هم به دست آورد؟<br /><br />جواب:<br />به يک معنى آن وجهى از آزادى است که شرطش ايجاد برابرى است. بيشتر از هر چيزى شرطش ايجاد يک کنترل اشتراکى و يک مالکيت اشتراکى بر ثروت بشريت است. اگر بنا باشد امکانات دنيا دست اين و آن محبوس باشد و انحصار اين يا آن فرد و يا کمپانى باشد خُب بقيه مردم دنيا از دايره‌ اش ميافتند بيرون و هيچ استفاده‌ اى از آن نميتوانند بکنند براى اينکه خودشان را ابراز کنند يا روى سرنوشت جهانشان تأثير بگذارند. اگر شرط اينکه آدمها واقعاً حس کنند آزادند و اگر چيزى بنظرشان ميرسد ميتوانند با بشريت زمان خودشان در ميان بگذارند و تأثير بگذارند روى سرنوشت فردى و جمعى خودشان اين است که اين امکانات هم برايشان قابل استفاده و در دسترسشان باشد.<br /><br />به اين معنى هيچ مکتبى بجز کمونيست تلاش نکرده که جامعه را در اختيار جامعه قرار بدهد، که جامعه را در اختيار بشريت قرار دهد. بقيه مکاتب صحبتشان سر اين است که اين انحصار دست کى باشد. کمونيسم تنها مکتبى است که ميگويد انحصار نميخواهيم، مالکيت خصوصى نميخواهيم، جامعه محصول جمعى بشريت است و بايد در اختيار بشر بعنوان يک جمع باشد و انحصار فردى و گروهى نبايد روى آن باشد.<br /><br />سوال:<br />الآن کسان ديگرى هم از آزادى حرف ميزنند در جوامع بشرى؟<br /><br />جواب:<br />همه حرف ميزنند.<br /><br />سوال:<br />بله، همه حرف ميزنند. شما دفعه قبل يک مقدار توضيح داديد در مورد نقشى که ليبراليسم داشته تاريخاً. کلاً آزادى در دستگاه فکرى ليبرالى چه است؟<br /><br />جواب:<br />ليبراليسم ايدئولوژى و مکتبى است که دارد سعى ميکند فرد را از انقياد فئوداليسم در بياورد. فرد را فرد کند. براى اولين بار آدم رعيت کسى نباشد، آدم جز و مايملک و يا جز و ابواب جمعى هيچ قشر فئودال يا هيچ سلطنت يا کليسا نباشد. فرد فرد باشد و بتواند آزادانه از محل زندگيش بلند شود و برود يک جاى ديگر کار کند، بتواند براى هر کسى خواست کار کند، بتواند صاحب چيزى باشد، بتواند بفروشد، بتواند بخرد. به يک معنى فرد اتميزه بشود، به واحد اوليه خودش تجزيه شود در جامعه بشود فرد، که اين بتواند در نتيجه بازار سرمايه ‌دارى که آن هم به سهم خودش به کالاها و واحد کالاها مبتنى است را با آن چفت شود.<br /><br />اگر شما بنا باشد با عشايرى که همه به رئيس قبيله ‌شان گوش ميدهند سرمايه ‌دارى نميشود داشت. سرمايه ‌دارى يعنى اينکه هر کسى بيايد در بازار کار، کار خودش را بفروشد، هر کى خواست برود پولش را بيندازد به گردش، اگر هر کى صاحب يک چيزى شد سرمايه گذارى بکند، شرکت راه بيندازد، رقابت بکنند. اين انعطاف پذيرى و اين تجزيه نهادها و ساختارهاى جامعه کهنه جورى که فرد را آزاد بکند، اين شرط لازم سرمايه ‌دارى است.<br /><br />در نتيجه ليبراليسم، ايدئولوژى عروج سرمايه‌ دارى است و ايدئولوژى خلاصى انسان قرن هفده و هجده و نوزده است از سلطنت فئودالى، از کليسا و از نظام ارباب و رعيتى و سيستم زميندارى اروپاى غربى است. اين نقش ليبراليسم است. و واضح است که هيچ مکتبى نميآيد بگويد ما ميخواهيم اين کار را بکنيم. همه از ايده‌ آلها حرف ميزنند. در نتيجه ليبراليسم ايده‌ آلهاى خودش را تعريف ميکند، حقوق ذاتى بشر را تعريف ميکند، تصويرى از يک انسان آزاد ميدهد. و وقتى اينها را ميگذاريد کنار هم ميبينيد اين انسان آزاد ليبراليسم خيلى شبيه يک بورژوا از آب در ميآيد. کسى که ميتواند مايملک خودش را بفروشد، بخرد، کارگر استخدام کند، صاحب خانه ‌اش باشد، صاحب جنس خودش باشد، مالکيتش مقدس باشد، دولت نتواند در کارش دخالت کند، فئودال نتواند در کارش دخالت کند، ارتشها نتوانند به رويش شمشير بکشند و اين آدم حرمت داشته باشد.<br /><br />سوال:<br />ببخشيد، در همين رابطه آيا بيانيه حقوق بشر، که الآن خيلى هم ذينفوذ است در دنيا، در همين چهارچوب است؟<br /><br />جواب:<br />بنظر من بيانيه حقق بشر يک پايش ليبراليسم هست، حتماً. منتها بيانيه حقوق بشر حاصل يک دوره مبارزه آدمها است براى گرفتن يک حقوق پايه‌ اى. براى مثال در مکتب ليبراليسم بخودى خود چيزى راجع به تبعيض نژادى نيست که سفيد پوستان يا سياه پوستان چه رابطه‌ اى بايد داشته باشد. چون يک ليبرال ميتواند بنا به تعريف - و همينطور هم بوده - طرف ليبرال است ولى زن را انسان تعريف نميکرد و به او حق رأى هم نميداد ولى بنظر خودش از مکتب ليبرالى عدول نکرده بود. يک سياه پوست را آدم قبول نميکرد، خودش را جمهوريخواه و ليبرال ميدانست ولى سياهپوست را لينچ ميکرد و رأى هم به او نميداد.<br /><br />تا همين وسطهاى قرنى که پشت سر گذاشتيم، در دهه شصت در آمريکا حق رأى نداشتند. همان کافه ‌اى که يک سفيد پوست غذا ميخورد يک سياه پوست حق نداشت وارد بشود يا بچه‌ اش نميتوانست همان مدرسه‌ اى برود که سفيد پوستها ميرفتند. ميخواهم بگويم از نظر خود آنها هم اين با ليبراليسم تناقضى نداشت.<br /><br />بيانيه حقوق بشر يک درجه ‌اى ناشى از تلاشهاى بقيه مردم است که اين بديهات را هم در عين حال تحميل کنند - بله تحميل کردند. يعنى ليبراليسم لخت و عريان فقط در چهارچوب ليبرالى خودش بعنوان يک مکتبى که آزادى را سلبى تعريف ميکند و جلوى دخالت ديگران را در زندگى افراد ميگيرد بخودى خود به هيچکدام از اين ايده‌هاى انسانى لزوماً نميرسد.<br /><br />تاچريسم هم ميتواند از آن بيايد بيرون، يک فعال مايشايى قانون جنگل هم ميتواند از آن بيايد بيرون. اينکه چه درجه ‌اى حقوق مدنى آدمها و حقوق مدنى آدمها، نه فقط مدنى، حقوق انسانى آدمها، حقوق بشر وارد صحنه ميشود هنور حتى در اين چهارچوب هم مديون حرکتهاى چپگرايانه، سوسياليستى يا سوسيال دمکراتيک است که يک درجه ‌اى اينها را وارد مکتب ايدئولوژى حاکم اروپاى غربى ميکند که پشت بيانيه حقوق بشر است. ايدئولوژى اروپاى غربى يک رکنش ليبراليسم است ولى يک رکن ديگرش تلاشهاى سوسيال دمکراتيک است که آن فعال مايشايى ليبراليسم و خصلت کاملاً سلبى و نفيى آن را تعديل کرده و يک جنبه اثباتى هم به بعضى مطالباتش داده است.<br /><br />سوال:<br />حالا که بحث حقوق بشر شد بگذاريد يک نکته را هم اينجا بگويم بعد بحث آزادى را عمومى ‌تر ادامه بدهيم. آنجا تأکيد ميشود که حق مالکيت يک حق مقدس است براى انسانها. خُب اين چيزى است که از ليبراليسم آمده. نکته اين است که همين حقوق بشر با به رسميت شناختن حق مالکيت عملاً ميدان ميدهد به همين وضعى که هست. آنوقت سؤال اين است که بيانيه حقوق بشر چقدر ميتواند پرچم يک مبارزه واقعى باشد براى آزادى؟<br /><br />جواب:<br />بنظر من مردم فقط وقتى با اين بيانيه روبرو ميشوند که مثلاً در مقابل حکومت مارکوس در فيليپين يا خمينى در ايران، خامنه ‌اى، خاتمى، در مقابل طالبان، در مقابل رژيم آپارتايد در آفريقاى جنوبى مطرح ميشود. به اين عنوان خُب اين بيانيه که سهل است، يک خواست پيش پا افتاده "آقا اختناق را لغو کن" ميتواند پرچم مبارزه باشد. ميخواهم بگويم جامعه ناموزون است جامعه قرن بيستم که ما در آن زندگى ميکنيم، از خشنترين اختناقها به يک حکومتهايى مثل فرانسه و سوئد و آمريکا را در بر ميگيرد.<br /><br />بيانيه حقوق بشر ديگر به درد مبارزه در فرانسه نميخورد. اينکه شما بخواهيد در فرانسه اين را پرچم يک مبارزه آزاديخواهانه بکنيد، حد اقل مثل اوضاعى که هست. يا بعضاً ميتوانيد در بعضى موارد اجحاف را با استناد به آن جلوگيرى بکنيد. ولى خُب بيانيه حقوق بشر را اگر کسى در مقابل حکومت خامنه‌ اى، رفسنجانى، خاتمى قرار بدهد مثل مانيفست کمونيست بنظر ميآيد در آن مملکت. براى اينکه هر چيزى که اين تو هست در ايران نفى شده.<br /><br />بحث تقدس مالکيت هم دقيقاً اگر مالکيت مقدس باشد و بگذارند هر کسى با اموالش و با سرمايه ‌اش هر کارى بکند بيمه بيکارى وجود خارجى نخواهد داشت، بهداشت مجانى و حتى واکسيناسيون وجود خارجى نخواهد داشت. اگر اين چيزها در جامعه سرمايه ‌دارى وجود دارد به خاطر اين است که از پايين آمده‌ اند اينها را از صاحبان مالکيت گرفته‌اند، مجبورشان کرده ‌اند به اين قدرش رضايت بدهند.<br /><br />در نتيجه خود تقدس مالکيت با حقوق بشر تناقض دارد. شما نميتوانيد تقدس مالکيت داشته باشيد و مدعى دفاع از حقوق بشر باشيد. براى اينکه حقوق بشر را بايد رفت از خود صاحبان وسائل توليد گرفت و آنها به زبان خوش نميدهند و بايد رفت از آنها گرفت. بايد مالکيتشان را نقض کرد براى اينکه سهمى را به مردم اختصاص داد. در نتيجه آن جوابگو نيست، براى اروپاى غربى و براى آمريکا بيانيه حقوق بشر هيچ سند به درد بخورى براى مبارزه نيست.<br /><br />براى اينکه يک ليبرالى يا يک نويسنده ‌اى يا يک انساندوستى در افغانستان اين پرچم را بلند کند و بگويد "بابا اين را مبنا قرار بدهيد" خُب واضح است لابد همه مردم آنجا ميآيند و دستش را هم ميبوسند و ميگويند چه پيغمبرى، چه ناجى بزرگى آمده، ببينيد چه دارد ميگويد! ميگويد بشر را نبايد همينطورى اين ور و آن ور پرت کنيد و بکشيد، چه بکنيد و چه نکنيد، بشر حقوقى دارد. ميخواهم بگويم ناموزونى اوضاع است که به اين بيانيه موضوعيت داده است. وگرنه دوران ما از اين بيانيه فراتر رفته است.<br /><br />سوال:<br />شما داشتيد درباره آزادى و ليبراليسم صحبت ميکرديد. همينطور در صحبتتان هم يک اشاره‌ اى کرديد که چطور تا الآن در اروپاى غربى مفهوم آزادى يا بيانيه حقوق بشر که شايد عاليترين حد آن آزادى را توضيح داده باشد به يک درجه‌ اى هم تحت تأثير مبارزات سوسيال دمکراتيک است. من ميخواهم شما روى اين قسمت "مبارزات سوسيال دمکراتيک" بيشتر توضيح بدهيد که اين چطور تأثير گذاشته و خود اين در مطالبه آزادى چه محدوديتهايى دارد؟<br /><br />جواب:<br />ببينيد، بنظر من پايه اساسى انديشه‌ هاى سوسيال دمکراتيک مسأله توزيع ثروت است. در عين اينکه جامعه در چهار چوب کليش کاپيتاليستى است و ليبراليسم ايدئولوژى رسمى است و هر مالکيت مقدس است و طبقه سرمايه‌ دار بايد حاضر بشود که بخشى از ثروت و محصول انباشت ثروتش را توزيع کند براى ثبات جامعه يا براى به وجود آوردن يک جامعه با چهره انسانى، که فقر براى مثال در آن نباشد يا تحصيلات در آن وجود داشته باشد، طب بتواند در آن وجود داشته باشد و شهروند جامعه على‌ العموم از سطح رفاهى بالاترى برخوردار باشد، جامعه قابل تحمل باشد.<br /><br />خُب واضح است که اين تا اندازه‌ اى نشاندهنده بخشهاى از خود طبقه حاکمه است که يک جامعه متمدن ‌ترى را آرزو ميکنند. فقط نفس انباشت و انباشت برايش تمام مسأله نيست فکر ميکند بايد بخشى از اين انباشت هدفش اين باشد که جامعه را به يک حد قابل قبولى که بشود با وجدان راحت لااقل از محصولات سرمايه ‌گذاريشان برخوردار باشند، جامعه را مرفه‌ تر کنند. اگر جامعه‌ اى که بچه شش ساله ‌اش در معدن زغال سنگ دارد ميپوسد، بورژواى آخر قرن نوزده و قرن بيست که دارد راست راه ميرود احساس شرف و احساس احترام به خودش نميکند تلاش ميکند که بعضاً اين بحث هست. بخصوص که رقابت همينطور، يک معدنى يا يک واحدى که کار کودک را توى خودش مجبور ميشود زير فشار لغو بکند، خودش ميشود عنصر فشار روى ساير واحدهاى توليدى رقبا که آنها هم بايد لغو بکنند. به يک معنى يک مکانيسمى است که در آن اين حقوق برجسته ميشود. ولى پشت همه اين رضايت دادن طبقه حاکم به اين اصلاحات فشار طبقه کارگر را ميبينيم. فشار طبقه کارگر را ميبينيم که کل اين پديده را نميخواهد.<br /><br />در نتيجه سوسيال دمکراسى هميشه بصورت يک ظرف بورژوايى، يک ظرف طبقات سرمايه ‌دار براى کاناليزه کردن فشار کارگر به يک اصلاح طلبى در چهارچوب جامعه موجود تبديل ميشود. سوسيال دمکراسى عملاً همه جا اين است، چه جناحهايى از طبقه حاکم که ظرفى را درست ميکنند در چهارچوب قانونيت وضع موجود و در چهارچوب تقدس مالکيت و تقدس سرمايه ‌دارى، براى اينکه فشار اصلاح طلبانه و تغيير خواهانه کارگر کاناليزه بشود به حرکتهاى قانونى و به تعديلهاى گام به گام در جامعه. يک حرکت اصلاح طلبانه است در جامعه. پشتش فشار طبقه کارگر محرومان جامعه است. اينطرفش اعتقاد بخشى از طبقات حاکم که بعضاً اين تعديل بايد براى ثبات جامعه صورت بگيرد يا براى قابل زندگى بودن کاپيتاليسم صورت بگيرد. ايدئولوگهاى خودشان را هم داشتند.<br /><br />سوال:<br />يعنى ميخواهيد بگوييد سوسيال دمکراسى يک نوع سرمايه ‌دارى بهتر است؟<br /><br />جواب:<br />سرمايه ‌دارى با چهره انسانى، سرمايه‌ دارى بهتر. منتها تاريخاً اينطورى شکل نگرفته. تاريخاً اولين حرکتهايش را هميشه توى طبقه کارگر ميبينيد. يعنى اينکه چه ايدئولوگهايى جلوى صحنه ميآيند، سوسيال دمکراسى را فرموله ميکنند و جنبش کارگرى را به خودشان متصل ميکنند و هژمونى رويش نگهميدارند بحث ديگرى است.<br /><br />شما ممکن است از يک در برويد توى سوسيال دمکراسى ببينيد اين که گوش تا گوش گارگر نشسته اينجا، اتحاديه‌ هاى کارگرى وسيعاً به آن ربط دارند، خيلى از سران سوسيال دمکراسى کارگرهايى هستند که از موضع حق طلبانه بار آمدند و سعى کردند جنبش طبقه خودشان را نجات بدهند از اين وضعيت. ولى در اين واقعيت تغييرى نميدهد که کل چهارچوب عمومى ايدئولوژيکى سياسى سوسيال دمکراسى و "لِيبِريسم" - همين جرياناتى که در انگلستان براى سالها سر کار بودند يا در سوئد سر کار بودند و در فرانسه سر کار بودند - جناح چپ طبقه حاکمه است که سعى ميکند يک کاپيتاليسم تعديل شده با چهره انسانى ايجاد بکند که از نظر آنها قابل دوام باشد.<br /><br />سوال:<br />الآن رسيديم به تعبير آزادى در سوسيال دمکراسى هم صحبت کرديم، منتها راجع به چپهاى ديگر چى؟ کمونيسم روسى؟ يا کسانى که کمونيست معرفى شده‌ اند براى سالها، اينها چه تمايزى با تعبير ليبرالى يا سوسيال دمکراتيک از آزادى دارند؟<br /><br />جواب:<br />اين بحث خيلى مفصلى است نميدانم چقدر، لااقل امروز چقدر ميخواهيد به آن بپردازيم. ولى چيزى که به اسم کمونيسم به وجود آمد در طول قرن بيستم بخصوص در دو قطب شوروى و چين حاصل يک روند تاريخى مشخصى بود. بعنوان يک انديشه از آسمان نازل نشد. محصول يک اتفاقهاى تاريخى قبل از خودش بود. بخصوص تجربه شوروى از اين نظر مهم است که آنچه بعداً به اتحاد جماهير شوروى يا بلوک شرق تبديل شد شروعش يک انقلاب کارگرى است، کمابيش روى خطوطى که ما الآن بيان ميکنيم.<br /><br />سال ١٩١٧ يک انقلاب کارگرى در روسيه صورت ميگيرد و از يک موضع کاملاً انترناسيوناليستى است. کارگرهايى که ميخواهند به جنگ "نه" بگويند و رفاه را در جامعه برقرار کنند. همان انديشه‌هايى که در دنياى بهتر ما ميبينيم به يک درجه زيادى مبناى حرکت بلشويسم است. ولى بعد از ٥٠ سال، ٦٠ سال، ٧٠ سال که به آن نگاه ميکنيد، دوره‌ اى که ديگر دارد سقوط ميکند، هيچ نشانى از آن حرکت اوليه ندارد.<br /><br />بنابر اين بحث سر تجربه شوروى و چين و اين نوع کمونيسمها بر سر اين است که بر سر آن اتفاق تاريخى و قيام حرکت کارگرى چه آمد. درمورد چين حتى اينطور هم نيست. چين از اولش يک حرکت ملى است، يک حرکت ضد استعمارى است، يک حرکت ضد امپرياليستى ملى در جامعه است که بخاطر اعتبار و وزنه ‌اى که اسم کمونيسم در آن دوران دارد و بخصوص بخاطر اعتبارى که اسم کمونيسم در بين محرومان جهان پيدا کرده و هر کسى ميخواهد از شر استعمار راحت بشود، اسم خودش را سوسياليست ميگذارد. چين هم به يک حرکت سوسياليستى دست زد.<br /><br />اگر قرار بود امروز آن اتفاق بيفتد آن حزبى که حزب کمونيست چين شد اسم خودش را حزب کمونيست چين نميگذاشت، ميگذاشت حزب دمکرات چين و به خودش هم نميگفت چين سرخ يا چين کمونيست، ميگفت چين دمکراتيک يا چين دمکرات يا چين پارلمانى. امروز آن اعتبار را که مقوله دمکراسى و دمکراسى غربى دارد.<br /><br />ولى در زمانى که اواسط قرن بيست در چين انقلاب مردمى ميشود، انقلاب توده‌ اى ميشود براى اينکه از آن موقعيت در بيايد و يک انقلاب ملى، از جنس همه انقلابات ملى و استقلال طلبانه و کشور سازانه ‌اى که در خيلى از کشورهاى عقب مانده جهان در آن دوره صورت ميگيرد، به خودش ميگويد "چين کمونيست" و مائوتسه ‌دونگ که فى ‌الواقع يک رهبر ملى است، دنبال عظمت کشورش و بهبود وضع بازار داخلى چين است، ميشود يکى از قطبهاى "کمونيسم" بين‌المللى.<br /><br />در نتيجه اين بحث پيچيده است اينکه مثلاً استالين، مائو، تروتسکى اينها چه جايگاهى دارند در انديشه کمونيستى کارگرى يک بحث است، اينکه اين قطبها چه ربطى با کمونيسم داشتند بحث ديگرى است. از نظر باورهاى اين قطبها (چين را بگذاريم کنار چون بنظر من يک تجربه عقب مانده است در مجموع)، از نظر مقوله‌ اى مثل تجربه شوروى يا کمونيسم اروپاى يا "چپ نو" از نظر باورها، اينها نسبت به ليبراليسم و سوسيال دمکراسى غربى نقطه ضعفها و نقطه قدرتهايى دارند و از بعضى جهات عقب اند حتى از نظر آزاديخواهى و آرمانخواهى انسانى از اينها و از بعضى جهات جلو هستند که اين را بايد در يک بحث مفصلترى بنظر من شکافت./<br /><br />پايان Wed, 09 May 2012 16:19:45 http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=27&forum=3