Strict Standards: Non-static method XoopsLoad::load() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/include/common.php on line 49 Strict Standards: Non-static method XoopsLoad::loadCore() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/xoopsload.php on line 71 Strict Standards: Non-static method XoopsLoad::loadCoreConfig() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/xoopsload.php on line 91 Strict Standards: Non-static method XoopsLoad::load() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/preload.php on line 28 Strict Standards: Non-static method XoopsLoad::loadCore() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/xoopsload.php on line 71 Strict Standards: Non-static method XoopsLoad::load() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/preload.php on line 29 Strict Standards: Non-static method XoopsLoad::loadCore() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/xoopsload.php on line 71 Strict Standards: Non-static method XoopsPreload::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/include/common.php on line 50 Strict Standards: Declaration of XoopsCacheFile::write() should be compatible with XoopsCacheEngine::write($key, &$value, $duration) in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/cache/file.php on line 308 Strict Standards: call_user_func() expects parameter 1 to be a valid callback, non-static method ProtectorCorePreload::eventCoreIncludeCommonStart() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/preload.php on line 140 Strict Standards: Non-static method Protector::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/xoops_lib/modules/protector/include/precheck_functions.php on line 12 Strict Standards: Non-static method XoopsLoad::load() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/include/common.php on line 60 Strict Standards: Non-static method XoopsLoad::loadCore() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/xoopsload.php on line 71 Strict Standards: Non-static method XoopsLoad::load() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/include/common.php on line 68 Strict Standards: Non-static method XoopsLoad::loadCore() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/xoopsload.php on line 71 Strict Standards: Non-static method XoopsLoad::load() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/include/common.php on line 75 Strict Standards: Non-static method XoopsLoad::loadCore() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/xoopsload.php on line 71 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/include/common.php on line 76 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 Strict Standards: Non-static method XoopsLogger::getInstance() should not be called statically in /customers/0/7/3/azadi.dk/httpd.www/class/logger/xoopslogger.php on line 374 آزادی :: انجمن http://azadi.dk/ صلح - آزادى - رفاه همگانى :: ماژول انجمن های برنامه مدیریت محتوای زوپس Fri, 21 Jul 2017 18:42:39 http://backend.userland.com/rss/ CBB 3.08 مقالات آزادی najib.roashan@gmail.com najib.roashan@gmail.com fa آزادی :: انجمن http://azadi.dk/modules/newbb/images/xoopsbb_slogo.png http://azadi.dk/ 92 52 رويش در دل سنگ! [توسط Najib Roashan] http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=349&forum=6 اشعار و مسايل ادبی و فرهنگی::: رويش در دل سنگ!<br /> <div style="text-align: center;"><span style="font-family: Arial;"><span style="color: #0000CC;"><span style="font-size: xx-large;"><br />رويش در دلِ سنگ!</span></span></span></div><br /><span style="font-size: medium;"><br /><img src='http://www.azadi.dk/billeder/gs.jpg' class='center' border='0' alt='تصویر اصلی' onload="JavaScript:if(this.width>400) this.width=400" /><br /><span style="font-family: Arial;"><br />کودک بودم،<br />پدرم دعا کرد بزرگ شوم،<br />بزرگتر شدم!<br />---<br />نو جوان که شدم، خودم دعا کردم،<br />بالغ شوم تا<br />به آرزوهايم برسم<br />---<br />بالغ شدم اما، <br />آن آرزو ها از من فراتر بودند و<br />دستانم کوتاهی می کردند<br />---<br />دعا کردم پير شوم،<br />تا مگر دستانم به آن آرزوها برسند و <br />انتقام از ناتوانائی هایی جوانی بگيرم<br />---<br />پير شدم، <br />اما آرزوها، گمشده ها، خواب ها،<br />همه، همچنان از من فاصله داشتند...<br />---<br />کنون که عصای پيری برداشته ام،<br />حيرانم با اين سرعتِ ايام،<br />چگونه به آن گمشده ها برسم؟!<br />---<br />حال از پا مانده ام،<br />اما در روشنی حقايق زندگی دريافته ام که:<br />رويش در دلِ سنگ، ميسر نيست!...</span></span><br /><br />(ن. روشن اول جنوری 2015)<br /> Thu, 01 Jan 2015 21:02:38 http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=349&forum=6 تصوير برداری که خودش تصوير شد! [توسط Najib Roashan] http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=343&forum=6 اشعار و مسايل ادبی و فرهنگی::: تصوير برداری که خودش تصوير شد!<br /> <div style="text-align: center;"><span style="font-family: Arial;"> <span style="font-size: xx-large;"><span style="color: #0000CC;"><br />تصوير برداری که خودش تصوير شد!</span></span> </span><br /></div><br /><span style="font-size: medium;"><span style="font-family: Arial;">زبير حاتمی فلمبردار شبکه خصوصی ميترا، که حين عکس برداری تياتر «تپش قلب؛ سکوت پس از انفجار» در ليسه عالی استقلال حدود ده روز قبل زخمی شده بود، صحنه ای تياتر را به واقعيت مبدل ساخت و برای هميشه سکوت کرد. کمتر حادثه ای اين چنينی در جهان اتفاق می افتد، که در جريان به صحنه کشاندن يک سوژه، ستيژ خود بيک واقعيت زنده مبدل شود.<br /><br /><img src='http://www.azadi.dk/billeder/zob.jpg' class='center' border='0' alt='تصویر اصلی' onload="JavaScript:if(this.width>400) this.width=400" /><br /><br />داستان اين حادثه از آنجا غم انگيز است که فرد انتحاری، قبلاً در يک حادثه مشابه پيش از آنکه خود را انفجار بدهد، دستگير و بعد توسط رئيس جمهور کرزی مورد عفو قرار گرفته بود.<br /><br />و غم انگيزترهم اينکه، زنده ياد زبير حاتمی را که جراحات شديد برداشته بود، به شفاخانه های داخل شهر کابل بستری کردند و مدت ده شبانه روز در حالت کوما قرار داشت. آيا زبير نازنين حق نداشت با پرواز فوق العاده ای به فرانسه، کشوری که آن ليسه و مرکز فرهنگی آنرا سالهاست ميزبانی می کند، انتقال و از مرگ نجات داده ميشد؟!...<br /><br /><div style="text-align: center;">مرگ بر قاتلين زبير حاتمی و تسليت بی پايان به بازماندگان او! <br /></div><br />ن. روشن<br />21 دسامبر 2014</span></span><br /><br /> Sun, 21 Dec 2014 19:51:49 http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=343&forum=6 خاطره ای از يک جوانک نامُراد [توسط Najib Roashan] http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=316&forum=6 اشعار و مسايل ادبی و فرهنگی::: خاطره ای از يک جوانک نامُراد<br /> <div style="text-align: center;"></div><div style="text-align: center;"> <span style="font-family: Arial;"> <span style="font-size: xx-large;"><br />خاطره ای<br /> از يک جوانک نامُراد </span> </span> </div><br /><br /><span style="font-family: Arial;"> <span style="font-size: medium;">نگارش سليم کوهستانی:<br /><br />جهت مطالعات مقدماتی (Facility report) پروژه ای به چاه آب رفتم، کاری که باید در جریان هفته تکمیل میشد در سه روز تکمیل گردید. ساعت سه ونیم صبح از چاه آب به قصد شهر تالقان سفر نمودم. در مسیر راه حیفم آمد که با توقفی از زیبائی های مسیر کوکچه دیدن ننمایم. بعد از توقفی در مسیر کوکچه و خواجه غار و هزار باغ زیبا، حوالی ساعت 9 به شهرتالقان رسیدم.<br /><br />شهر تالقان نسبت به روزهای قبل، حال وهوای دیگری داشت. ازدحام در شهر به نظرمیرسید. دریورم با توقفی از یک شهروند تخاری پرسید: چه گپ است؟ شهروند تخاری گفت: به خیالم امروز دوستم با اشرف غنی به کمپاین می آید. <br /><br />دوست همفکر وهم اندیشه ای در شهر تالقان دارم که همیشه باهم در تماس هستیم و از احوال همدیگر باخبر. او در مسیر راه برایم زنگ زد و پرسید: کجاهستی؟ گفتم در مسیر راه. ایشان گفتند: من هم به جائی نمی روم، در خانه منتظرت هستم.<br /><br />رفتم به خانه آن دوست. میخواستم بعد از صرف صبحانه دمی بیاسایم تا رفع خستگی راه زایل گردد، از قضا خوابم نبرد و بران شدم تا بروم صحبت های کمپاینی را بشنوم.<br /><br />رفتم به چمن تالقان. اتفاقا همزمان هلیکوپتر دوستم بااشرف غنی رسید، تنظیم کننده مراسم را از قبل می شناختم. خواستم از ایشان تیر خود را بیاورم، ولی با چشم به چشم شدن به سویم آمد. مختصر احوال پرسی نمودیم و من تقاضا نمودم مصروف کارهای خویش گردند.<br /><br />صحبت ها بعد از انانس و سرودهای ازبکی که توسط متعلمین مکتب سازماندهی گردیده بود، آغاز گردید. در ابتدا جنرال دوستم به لهجه عامیانه بعد از توصیف و خوش آمد گوئی اشرف غنی، از دفاع حقوق ازبکها حرفهای زد و بعدا اشرف غنی در قسمت کارهای که در تالقان بايد صورت گیرد، وعده های فراوان به ازبکها داد.<br /><br />در صحبت ها چیزی نیافتم. حیفم آمد که وقتم ضایع گردد. تصمیم گرفتم به سوی خانه دوست خود برگردم. در جریان گوش دادن به صحبت ها، متوجه شدم جوان ژولیده ای در کنارم استاده است و گاه گاهی متوجه من است. فکرنمودم کیسه بُرباشد. با حرکت نمودن من، ایشان نیزبا من حرکت و بعد احوال پرسی نموده ومرا «کاکا انجینر» خطاب نمود. من متعجب گردیدم که چطور مرا میشناسد. پرسیدمش: چطورمیدانی که من انجینرم؟ گفت تمام شهرتالقان ترا میشناسد و بعضی ها مرا در شهرتالقان میشناسند.<br /><br />بعد از طی فاصله اندکی گفت: گرسنه ام از چاشت دیروز تا حالا چیزی نخورده و گرسنه ام. اتفاقا پنجصد افغانیگی در نزدم بود و پول کوچک نداشتم. بعد از اصرار زیاد پنجصد افغانیگی را برایش دادم. پول را گرفت. در نزدیکی که ما قرار داشتیم، کراچی ای بود که چپس میفروخت. به سوی کراچی رفته از من تقاضا نمود لحظه ای منتظراش بمانم. من به رفتن ام ادامه دادم، اما مرا نگذاشت. متوجه شدم که 10 افغانی را چپس با یکنم نان خشک از چپس فروش خواست. لحظه ای طول کشید تا متباقی 475 افغانی را بگیرد. برایم سوال ایجاد شد که چه میخواهد بکند؟!<br /><br />متباقی پول را گرفت و برایم مسترد نمود. من پول باقیمانده را نگرفتم و برایم سوالاتی مطرح گردید که گدایان شهرهرقدر پول برایشان بدهی آنرا مسترد نمی نمایند. برایم گفت پول را نگیری، رفته نمی توانی و بعد از اخذ پول با شما رفته ساعتی با شما نشسته درد دل می نمایم. من گفتم پول نزدت باشد باهم میرویم قبول نکرد گفت تا پول را نگیری با شما نمی روم، پول را گرفته باهم به سوی خانه رفتیم. بعد از ده دقیقه به خانه رسیدم. با دیدن این جوان، دوستم آشفته به نظر رسید. پرسیدم: این جوان را میشناسی، گفت آدم خوبی نیست، بدنام و بد اخلاق است.<br /><br />اتفاقا دوستم لحظه ای ازمن اجازه خواست و جهت کاری به شهررفت. من شادمان گردیدم که درغیاب دوست ام که نظرخوبی به این جوان نداشت، بتوانم خودمانی باهم صحبت نمائیم.<br /><br />روبرویم نشست. نا آرام به نظرمیرسید. ازمن تقاضا نمود اجازه میدهید گوشه ای قالین را قات نموده و در زمین خالص بنشینم. تعجب نمودم و پرسیدم: چرا؟ گفت بیشتراز ده سال است روی زمین خوابیده و نشسته ام و با زمین و خاک انس گرفته ام. بدون هیچ توشک و چیز دیگری عادت کرده ام. گفتم حالا بنشین بالای توشک. با اکره تقاضایم را قبول نمود ولی به روی قالین نشست، نه به روی توشک.<br /><br />متوجه گردیدم در چهره و چشمانش اندوهی موج میزند. برایم گفت کاکا انجینر، اجازه است یک سرودی بخوانم، گفتم خیلی خوب است بخوان. خود را جمع و جور نموده، چهارزانو نشست و با یک دستش می نواخت و دست دیگرش را به شکل غیچک گرفته شروع به خواندن نمود وشعرش این بود:<br /><br />دست بر رویم شوریده پریشانم من<br />شخص بیچاره وحیرانم من <br />میزند مرا سنگ و چوب پیر و جوان<br />زار و نالان ام من<br />روز و شب میگذرد، نه شکر خدا<br />فارغ از آنم من<br />سوی من به چشم بد می نگرند<br />بس پریشان ام من<br />دگران مست به سرمایه و ناز<br />صاحب کلبه ای ویرانه ام من<br />با چنین وضع به هرخانه روم<br />دل نالان ام من<br />هرکس را با خود میطلبم<br />رو گریزان اند از من<br /><br />خلاصه چند سرود با آواز سوزناک و آهنگین و موزونش را برايم خواند. از او تقاضا نمودم شعر سروده اش را بنویسم، گفت خیلی خوب. لب تابم را بازنمودم و گفتم حالا بگو. گفت قلم وکاغذی را پیدا کنم. برایش گفتم همین لب تاب هم قلم است وهم کاغذ. با تعجب بسویم نگریست و خاموش ماند و شعرسروده اش رابرایم گفت ومن نوشتم و نوشته بالا بوجود آمد. <br /><br />درجریان نوشتن بروی صفحه ای لب تاب، به حیرت افتید و بعدا برایم گفت: عجب چیزی است این تلویزیون که برویش نوشته میشود، برایش گفتم کامپیوتراست نه تلویزیون. پرسیدم: شاعراین شعر کی است؟ خندید و گفت: شعر نه، نظم است، از خود من است. برایم خیلی جالب بود، گوئی این شعر را آهنگ ساز ماهری تنظیم موسیقیائی نموده است و آواز خوانی با حنجره ای زیبایش آنرا به اجرا آورده است. <br /><br />بعد از اجرای سروده ای محلی، اين سوال برایم مطرح گردید، که این آدم معمولی نیست. لذا زيادتر کنجکاو شدم و بعد پرسیدم چیزی از زنده گی خود بگوید. <br /><br />با آن پرسشم، گوئی اندوهی جانکاهی وجودش را فراگرفته است. به سویم نگریست و آغاز به صحبت نمود:<br /><br />شش ونیم سال داشتم مادرم را ازدست دادم. به سن هفت سالگی مرا به مدرسه ای به آموزش تعلیم دینی و حفظ قرآن نزد ملاامام مسجدی در قریه دورتری بردند که درآنجا خاله زاده ها وعمه زاده هایم نیز مصروف آموزش بودند.<br /><br />من در جریان یکسال برعلاوه آموزش قاعده بغدادی، به حفظ قرآن نیزشروع نمودم. درجریان یکسال 12 پاره ای ازقرآن را حفظ نمودم که دیگران چنین استعدادی را نداشتند تا درین مدت، 12 پاره را حفظ نمایند. دیگران به مشکل سه و یا 4 پاره را حفظ نمودند. در ضمن نوجوان زیباروی و مقبولی بودم. در جریان درس مشکوک گردیدم که استادم ملا به صورت من متوجه شده به چشم بد به من می بيند و گاه گاهی سرو صورتم را نوازش میدهد.<br /><br />روزهای پنجشنبه با خاله زاده وعمه زاده هایم به فاصله ای 4 ساعته پیاده روی، به خانه شان میرفتم. به خانه خود رفته نمیتوانستم، زيرا مادر اندرم خیلی مرا بد میدید و رویه ای خیلی بد با من مینمود. یکی از پنجشنبه ها، خاله زاده وعمه زاده هایم گفتند، این جمعه را درهمین جا بوده به قشلاق های نزدیک به تفریح میرویم. بعد از صرف نان شب، حالات را دگرگونه یافتم. دو پسرعمه و یک پسرخاله ام همراه با استادم مرا در اتاقی قفل نموده و بر من تجاوز کردند. اولین تجاوز را استادم که امام مسجد و مدرس قاری های قران و مجاهد بود، انجام داد. نفر دومی که عمل را انجام داد، پسرعمه ام بود. دستانم را بسته نموده بودند. من به اثر عمل متکرر ایشان بیهوش شدم. نزدیک های بامداد به هوش آمدم. درد جانکاهی در وجودم احساس نموده و فغانم به آسمان ها صعود نموده بود. <br /><br />ده روز مرا در همان اتاق که درش را قفل نموده بودند نگهداشتند و این اعمال فجیع شانرا بارها تکرار نمودند، میخواستند مرا با این اعمال متکرر شان بکشند، ولی از قضا من نه مْردم. بعدا مرا تهدید نمودند که اگر کسی از این مسئله خبرگردد، ترا میکْشیم.<br /> <br />بعد از رهائی از زندان، اتاقی که در آن مورد تجاوز قرار گرفتم، به درس دینی و حفظ قرآن وداع نموده آواره در شهر و حومه ای شهر تالقان گردیدم. روزها را با ولگردی و شبها را در ویرانه ها پناه برده و در صورت گرسنگی دست به گدائی میزدم و چنین است تا حالا روزگارم را در حالت بینوائی وغم سپری مینمایم. <br /><br />اندوهی با ابراز سرگذشتش، چهره اش را فراگرفته بود. پرسیدم بعدها چرا به آموزش دینی ات ادامه ندادی؟<br />گفت : از ملا که مجاهد بود چنین عملی را دیدم، چطورمیتوانستم به آموزش ادامه دهم؟! دیدم که تطبیق کننده قرآن چنین عملی را بالايم انجام داد. مرا سرزنش نکن کاکا انجینر، به همه چیز بی باور شده ام، حتی به قرآن که مبلغان و پاسدارانش چنین باشند!<br /><br />پرسیدم: از حفظ شده پاره ها، چیزی بیادت مانده؟<br />گفت: قرائت بنمایم؟<br />گفتم: بفرما<br />با آواز دلنشین و زیبائی، سوره ای یس را خیلی زیبا تا آخر زمزمه نموده و خواند.<br />پرسیدم نماز میخوانی؟<br />خندید و گفت: تا حالا نخوانده امش، دلایلش را پیشتر برایت گفتم.<br />پرسیدم: اقارب نزدیک داری؟ در جواب گفت:<br />یک کاکا دارم مولوی است، جهاد نموده درچاه آب ولسوال است، اعمال وی کمتر از استادم نیست و حتی بدترازآن است. پدری دارم میگویند در زمان نجیب خلقی بوده ولی از دیدن من نفرت دارد و تا جای که از دور خبرهستم روزگارخوبی ندارد چوب فروشی و کراچی وانی مینماید.<br /><br />خصلت جالبی در وجود این جوان نامراد نهفته است. هیچگاهی به پول و ذخیره ای پول علاقه ای نشان نمیدهد و با دریافت غذائی، روز خود را میگذراند.<br /><br />ازش پرسیدم: در زنده گی ات چه آرزوی داری؟<br />زهرخندی نموده برایم گفت: آرزو؟!.... مکثی نموده ادامه داد: یگانه آرزویم این است که، روزمرگم زودتر فرا برسد، یگانه آرزوی خوشایند و لذت بخش برایم همین است، تا از درد و رنج زنده گی بزودی رهائی یابم!<br /><br />جوانک نامراد، درجریا ن صحبت اش، چند باری تشناب رفت. <br />پرسیدم معده ات خراب است؟<br />خندید و گفت: « نه، کونم خراب است و تمام چین هایش ازبین رفته، اگر زود به تشناب نروم، مواد فضله ام بی اراده به خشتکم میرود...» (با معذرت که اين جمله را نمی شد سانسور کرد - «آزادی»)<br />پرسیدم: نزد داکتر نرفته ای؟<br />در تالقان داکترلائق نیست. یکبار رفتم نزد داکتر و معاینه ام نمود و گفت: معقد ات زیاد آسیب دیده، باید به کابل بروی، نسخه ای داد، اما پول دوایش نبود!<br />پرسیدم: چرا کابل نرفتی؟<br />گفت: نرفتم و حالا میل به کابل رفتن و تداوی ندارم.<br />پرسيدم: حالا تکلیف داری؟<br />خندید وگفت: تکلیف و درد، حالا یار و مونسم گردیده، با درد عادت نموده ام، بی درد نیستم.<br /><br />با بیان این سرگذشت اندوه بار، حالتم دگرگون گردید. شب فرا رسید. با وجودیکه دوست ام به این پسرخوب نمی دید، تقاضا نمودم که این جوان شب دراین جا بماند، ولی جوانک رنجدیده گفت: نه من میروم. پرسیدم: کجا میروی؟ گفت نمی فهمم.<br /><br />به اثر اصرار من، اقامت آن شب در خانه ای دوستم با من موافقه نمود. من دیگرحرف و سخنی نداشتم که با ایشان تبادله نمایم. زمان خواب فرارسید، از من اجازه خواست و گفت میخوابم. گفتم بخواب، گفت میروم در دهلیز بروی زمین میخوابم. هر قدر اصرار نمودم قبول نکرد. در دهلیز بروی خاک خوابید و جمپرمندرس اش را از جانش کشید و برایش بالشت ساخت. در همان دقايق دیدم پيراهنی به زیر جمپر ندارد و پطلون مندرسی کوبائی که از ریسمان کمربند داشت، به تن دارد و پاچه ای پطلون اش کنده شده بزیر زانویش میرسد.<br /><br />شب خواب از چشمانم پریده بود، دوباری رفتم دیدم بروی خاک در خواب نازی فرورفته است. صبح ساعت 5 از خواب بیدارشدم، رفتم ببینمش، دیدم که نیست رفته است. با عجله بیرون رفتم، دیدم نهری که در نزدیک خانه بود چمپر خود را کشیده و همراه با پطلون مندرس اش، خود را در نهر میشوید. پرسیدم: چه میکنی مریض میشوی دراین هوای سرد؟ گفت: تشویش نکن هر صبح ها در زمستان و تابستان، خود را میشویم وعادت نموده ام.<br /><br />آمدیم به خانه، صبحانه ای خوبی از قیماق، پنیر و تخم مرغ آماده بود، متوجه شدم به کراهت به دسترخوان میبیند گفتم چای میخوریم. توته ای کوچکی از نان را برداشت. هر قدر اصرار نمودم که از پنیر و قیماق و تخم بخورد، اصرارم بی نتیجه بود. گیلاسی از شیر را گرفت با توته ای نان خورد و گفت: شیر را خیلی دوست دارم، چند سالی است به لب نزده ام. درباره مزایای شیر که انسان از آوان قدم گذاشتن به این کره ای خاکی به آن انس میگیرد و مزایای شیر چیزهای گفت.<br /><br />من که باید به کابل می آمدم، سفرم رابه روز بعدی موکول نمودم. بعد از صرف چای برایش گفتم میشه پدرت را ببینم؟ گفت به خاطرچه؟ گفتم میخواهم ببینمش.<br /> <br />بعد از صرف چای، به موتر نشسته رفتیم به شهر. آدرسی که داشت در آنجا رسیدیم. مردی در کنار کراچی نشسته. نزدیک شدیم. جوانک با کشیدن آهی گفت: همان مرد پدرم است و تقاضا نمود که خودش دورتر از آن ازموتر پائین شود و چنین کار را نمود و از من پرسید: شب در همان خانه هستی؟<br /><br />با وجود آنکه نمی خواستم شب دیگر را در خانه دوستم باشم، برایش گفتم هماجا هستم، گفت من رفتم و شب به خدا حافظی نزدت می آیم. از جوانک تقاضا نمودم دور از پدرش در همان نزدیکی ها بنشید، تا روز را باهم باشیم، ولی قبول نکرد و پائین شد و رفت.<br /><br />رفتم نزد پدرش. بعد از سلام وعلیکی به حیرت بسویم نگریست. در پیشروی کراچی و دکان محقرش سبزه کوچکی بود. تقاضا نمودم در آنجا لحظه ای باهم بنشینیم ، قبول کرد نشستیم.<br /><br />صحبت ها را آغاز نمودم. از زنده گی اش پرسیدم و از گذشته هایش و اولادهای ، دیدم در چهره ای مرد غم واندوهی هویدا است، بدبختانه بعد از گذشت شب من نام پسرش راهم نپرسیده بودم، که نام آنرا میگرفتم و به شوخی گفتم که میگویند خلقی بوده ای.<br /><br />چهره اش افروخته گردیده و خیلی غضب شد. خلقی ها را خیلی بد و رد گفت و ادامه داد: من یک پرچمدار با ایمان در راه واندیشه ام استواربوده و رهبرم رفیق ببرک کارمل است. از ببرک کارمل زیاد توصیف نموده و از گذشته های کاری اش که خرد ضابط در وزارت داخله الی سقوط حاکمیت بوده است، به نیکوئی یاد نمود و از من تقاضا نمود که ایشان را خلقی نگویم.<br /><br />از پسرش پرسیدم. با تعجب بسویم نگریست و پرسید: او را دیده ای؟ گفتم: روز گذشته حسب تصادف در شهر دیدمش و باهم صحبت نمودیم و بعد از صحبت با پسرت، خواستم خودت را از نزدیک ببینم.<br /><br />چهره اش را اندوهی فراگرفت و راجع به پسرش چیزی نگفت، ولی صحبت را از اجتماع با یک سیاسمدار و جامعه شناس ماهری نشسته و اوضاع تخار و افغانستان را به تحلیل آغازید. در رابطه به عملکردهای مجاهدین صحبت نمود. در جریان صحبتش متوجه شدم، گرفته است و در ضمن در رابطه به سیاست های حزب در دوران حاکمیت و جفای که از طرف نجیب و گرباچف به حزب تحمیل گردیده، سخنانی گفت و سیاست مصالحه را بباد انتقاد گرفته و خاطرنشان ساخت که همین مصالحه باعث بربادی حزب و وطن گردید ولعن و نفرین به گرباچف و نجیب نثار نمود.<br /><br />چوب هایش را که به فروش گذاشته شده بود، دیدم. حدود بیست و یا سی سیر اضافه نیست. از روزگارش پرسیدم، گفت: روزگارم خوب نیست و شکایتی هم ندارم، نان خشک پیدا میشود و به مشکل بعضی روزها پول کچالو را پیدا مینمایم و روزها را با نان خشک با اولادهایم میگذرانم.<br /><br />پرسیدم: در تالقان زمینه های کار زیاد است، چرا به این حالت مانده ای؟ جواب داد: کار در قطغن زمین سرمایه میخواهد که ما پرچمی ها سرمایه نداریم و از بخت بد روزگار، کدام کسب راهم بلد نیستم.<br /><br />در آخر، بسیار به احتیاط چیزهای راجع به پسرش گفتم که به نوازش و محبت پدری تو نیازمند است و باید به او توجه نماید و میشود با مصروفیت، اتکائی برایش گردد.<br /><br />با این سخنانم، در اندوهی فرو رفت و باز به تحلیل وضع و فساد اجتماعی سخنانی بزبان راند و بعد درباره پسرش گفت:<br /><br />از همه چیز راجع به پسرم میدانم و آه پُر سوزی کشید و گفت: لعنت به نجیب و گرباچف، لعنت به مجاهدین و لعنت به پاکستان و امریکا که ما را به این روز کشانده اند...!<br /><br />بعدا من نیز خود را به ایشان معرفی نمودم و برایش گفتم بار دیگر که آمدم می بینمت و زمینه ای کاری رابرایت جستجو مینمایم. گفت خانم زیبائی دارم و به اثر فساد جامعه نمیتوانم خارج از شهرتالقان کار نمایم و خانمم را با اطفال کوچکم در این شهر پُر از فساد رها نمایم. <br /><br />او در ادامه گفت:حتما از سرکذشت پسرم نیز باخبری، ولی من طوری وانمود کردم که گويا چیزی زیادی درباره ای پسرت نمیدانم وصرف همین قدرمیفهمم که پسرت درحالت خوبی قرار ندارد.<br /><br />پرسیدم: خانه داری؟ گفت: در قشلاق نزدیک در یک اتاق خیراتی با اولادهایم زنده گی مینمایم، تمام دارائی پدری و زمین های پدری ام را برادرم که مجاهد بود بزورغصب نموده و میگوید تو کافری، کافر از پدر حق برده نمیتواند و پدرم وفات نموده است. از حالت زنده گی خسرش پرسیدم، گفت: زنده گی خسرم بدتر از من است. <br /><br />خیلی اندوهگین گردیده بودم. خواستم که از نزدش بروم، ساعت حوالی 11:40 بود، مرا نگذاشت، گفت باهم نان چاشت را میخوریم، گفتم: در این نزدیکی ها هوتل و یا کافی ای هست؟ گفت: هوتل وسماوات ره چه میکنی، باش که زنده گی ما را ببینی. رفت در نزدیکی کراچی اش نانوای قرارداشت، با یک دانه نان خشک برگشت. من به فکر فرو رفتم که با این یک قرص نان خشک چاره ای خودش نمی شود، چطور مرا نگهداشت؟!<br /><br />از زیر چوب در یک تکه ای مندرس پیچانده شده چیزی را گرفت و با خود آورد و بازش نمود. دیکچه ای فرسوده ای را کشید همراه با دو توته نان خانگی و آنرا باز نمود. در بین دیکچه کمی لوبیای پخته شده بود. آنرا بدون گرم نمودن سرش را باز نمود و گفت: یا الله نوش جان.<br /><br />نان را باهم خوردیم و لذت آن دیک محقر را تا اکنون در دهن دارم. بعد از صرف نان اجازه خواستم، خندید و گفت: همه چیز را مانند مستنطقین ازمن پرسیدی و در باره ای خود هیچ چیزی نگفتی! خندیدم چیزهای در باره خود مختصر برایش گفتم. برایم گفت:<br /><br />با خوشی های رفقایم شادمان میگردم. در همان دقايق، با خود فکر نمودم تا مقداری پول برایش کمک نمایم. اتفاقا پول افغانی نزدم نبود. نوت 50 دالری را برایش تعارف نمودم. خندید و از گرفتن اش امتناع ورزید و گفت: نیازی ندارم برایش. به شوخی گفتم: این پول را چوب بخر. گفت: نه، می فهمم معاش خودت به مشکل تکافوی زنده گی خودت را مینماید و در کابل قیمتی زیاد است ... و خدا حافظی نمودیم. <br /><br />حوالی شام، پسر داغدیده آمد و من خواستم مقداری پول برایش بدهم، اما قبول نکرد وگفت: به عوض پول یک چیز دیگر مرا کمک نما، گفتم چه کمکی؟ گفت: سه قطعه عکسم را به اندازه یک متر طول و نیم مترعرض چاپ کن و برویش این جمله را بنویس "ملنگ عبدالغفار پاچه کنده ای بد اخلاق، در به در، بیچاره، دعا کنید که زودتر بمیرم" و این عکس ها را در سه گوشه ای شهر نصب مینمایم.<br /><br />از چنین تقاضا، به حیرت افتادم و گفتم: چرا چنین کاری را مینمائی؟ در جواب گفت: جواب چرا باشد بعد از چاپ و پخش عکس در شهر...<br /><br />شام شده بود. تمام دکانهای دستگاه چاب بسته شده بودند. من حیران ماندم برایش چه جواب بدهم ، برایم گفت زیاد چرت نزن، پولش زیاد نمیشود. من پرسیده ام هرکدام آن 300 افغانی چاپ میگردد که مجموعا پول آن 900 افغانی میشود و در ادامه گفتم: حالا دکانها همه مسدود شده اند. در جوابم گفت: دستگاهی را گفته ام منتظر من و تو است، 2000 افغانی را از جیبم کشيده برایش تعارف نمودم و گفتم:<br /><br />پول را بگیر و فردا خودت این کار بکن، گفت: من با پول کاری ندارم و متوجه باش هیچ وقت پول را در جیبم نگذاشته ام و خودت باید این کار را نمائی. مجبور شده برایش گفتم: برویم.<br /><br />در مسیر راه به اين فکر بودم، که چطور قناعتش بدهم، ولی حرفهای من بی اثر بود و به تقاضایش مکرر پافشاری مینمود. به شهر رسیدیم. تصادف نیک تمام دکانها مسدود گردیده بودند. من خوشحال گردیدم که دکانها مسدود بودند. برایم گفت: خیرباشه، دفعه ای بعدی که بخیرآمدی این کار را میکنیم. <br /><br />گفتمش: 2000 افغانی را بگیر و این کار را خودت بکن، ولی بازهم همان حرف قبلی خود را تکرار کرد و گفت: من با پول کاری ندارم و متوجه باش هیچ وقت پول را در جیبم نگذاشته ام. او بار دوم ازگرفتن پول ابا ورزید. <br /><br />اولین باری بود نامش را با تقاضای نوشته بروی عکسش فهمیدم که نامش غفور است. بعد از بازگشت به کابل بعد از مدت 15 روز، باز پلان سفر را نموده تا چوب فروش و پسرش را ببینم، ولی حیف وهزاران حیف که هردو را نیافتم. همسایه های چوب فروش گفتند: چوب فروش ورشکست شده به امام صاحب قندز رفته و از پسرش بعد از پرس وپال زیاد که گلخن حمامی را آدرس داده بود، پسرش را نیز نیافتم و در دوبار سفر بعدی ام نيز، آندو را يافته نتوانستم و ارمان دوباره دیدن آن دوانسان دردمند را، تا هنوز با خود دارم. نمیدانم که در آینده، آندو را خواهم دید یا نه؟!.</span>..</span><br /> Tue, 12 Aug 2014 13:54:36 http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=316&forum=6 متلونه د فلسفې او علم ګودال [توسط Najib Roashan] http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=304&forum=6 اشعار و مسايل ادبی و فرهنگی::: متلونه د فلسفې او علم ګودال<br /> <div style="text-align: center;"> <span style="font-family: Arial;"> <span style="font-size: xx-large;"><br />متلونه د فلسفې او علم ګودال</span> </span> </div><br /><br /><span style="font-family: Arial;"><span style="font-size: medium;">متل د بیان یو ډول دی چي اکثره ئی د پند او زده کړي تاریخچه او داستان لری، خو د دغو داستانو څخه ډیر داستانونه دخلګو هیر سویدي، اما اصلي مفهوم ئې په لنډ ډول د متل په حیث په ټولنه کښي پا ته دی.<br /><br />متل ته په عربی ژبه ضرب المثل وایي ،چی ضرب دوهلو یا راوړلو او مثل د داستان یا قیصې په معنا دی ،یعنی د داستان وهل یا راوړل.<br /><br /> دنړۍ ډ یرو مشهورو لیکوالانو او ژبپوهانو دمتلونو په هکله پلټنی کړیدي او کوښښ یې کړیدی چی د متل لپاره هراړخیزه او منل سوی تعریف وړاندي کړي، خو ګران لیکوالان تر اوسه پر دې ندي صلاح شوي چی د متل لپاره یو ګډ اودټولولخوا منل سوی تعریف را منځته کړي . <br /> <br />ارچرټایلور چي یو مشهور انګلیسی محقیق وو او په دغه لاره کښي یې ډیر تحقیقات کړي او زحمتونه ئې کښلي دي وئې نشوای کړای چی د متل یا ضرب المثل لپاره یو جهان شموله تعریف را منځته کړي او په خپل مشهور کتاب (د پرو ورب هارفارډ یونیورسیټي پریس کمبریج ) کي اعتراف کوي چي د متل لپاره نشي کیدای چی یو معین تعریف ولرو.<br /><br />خو بیا هم د متل په هکله ډیر او بیل بیل تعریفونه شویدي چی په ځینو ادبي با نډارو کښي متلونه دیوه ملت د روح هنداره بلل سویده. اما د (فریدریچ سایلر) دغه تعریف ډیر مشهوره دی چي وایي:<br /><br />متل هغه برجسته، روښانه، پند درلودونکی او مستقیل کلام دی چي دخلګو په یوه ژبه کښي مروج وي.<br /><br /> پر دغه خبره باندي ټول لیکوالان او ژبپوهان صلاح سویدي چي متلونه د یوې ټولني د اخلاقو او ښکازهنګ (فرهنګ) نمایندګي کوي، همداسی دمتلونو پواسطه د خلګو او ټولني د اخلاقو دپېژند ګلوی په هکله ډیر تشریحات ور کول سویدي خو په مجموع کښي دا خبره چی( متلونه د یوه ملت د روح هنداره ده) ځکه درسته نه ده بلل سوې چی د یوه ملت متلونه په بل ملت کښي یا دیوه قوم متلونه په بل قوم کښي دپخوانیو مستعمرو یا هم مهاجرتوو پر اساس رواج موندلی دی.<br /><br />دمتلونو پیدایښت ډیر لرغونی تاریخ لري حتا دلویو ادیانو دظهور نه مخکي هم انسانانو د اخلاقو ، ادبیاتو او د خپل ښکارهنګ اهمیت په خپل ژوند کښي احساساوه او په پوه سوی وه .پدې معناچي انسانان دخپل پیدایښت په اولو مرحلو کښي ورو ورو و ځینو حرکاتو،سلوکو او رویشونو ته په ارزښت سره قآیله سول او فکر ئې وکړ چي باید قدراو احترام یې وسي ،څو د دغه‎ ارزښتمند توب له لاري انساني فکر دمفهوم جوړوني وپړاو ته داخل سو او دغه دمفهوم جوړوني مرحله یا پخپله د مفهوم را منځته کیدل د دې با عث سو چي انسان په ذهن کښي د ښه او بد مفهوم په باره کي فکراوقضاوت وکړي، چي دغه د ښه او بد جلا کول دانسان داخلاقي فکر کولو شروع ده. کله چي اولو اشتراکي ټولنو(کمون)شکل واخیست نو دټولنو په جوړښت کښي دوه عمده مفهومه (دوُد) او (پرهیز) مشاهده کیدل. <br /><br />دوُد یا عُرف یو خاص رویش دی چي خلګ په یوه معینه مسًله کښي دهغه پیروي کوي بیله دې چي په قانون کي ذکر سوی وي، یا په بله اصطلاح دوُد غیر لیکل سوی قانون دی.<br /><br />پرهیز د یو لړ خبرو، حرکاتو او سلوکو مجموعه ده چي په دوُدیز یا هم په مذهبي لحاظ په ټولنه کي ممنوع وي لکه دتناسلي آلې یادول . متلونه د علومو د طبقه بندۍ نه پیړۍ پیړۍ مخکي په ماقبل تاریخ کي موجود وه ، یعني انسانان په هغه وخت کښی هم لکه مخکی چي اشاره وسوه د ښو او بدو اعمالو د پیژندلو څخه عاجزه نه وه او د خپلو تجربو، اسطورو او دا ستا نو پر اساس یې د خپل نیاز او شرایطو سره سم اخلاقي متلونه جوړ کړیدي،څو دغه اخلاقي متلونه وروسته ورو ورو د اخلاقو د فلسفې د رامنځته کیدو یو غښتلی عامل بلل کیدای سي ،چي اول ځل د سقراط لخوا په فلسفه کښي مطرح شول. یعني د سقراط نه مخکي فیلسوفانو خپل ټول کوښښ او پلټني د مادي علومو او طبعي فعل او انفعلاتو په هکله تر سره کولې او خپله توجه یې فقط و علم آلاشیآ ته جذب کړېوه . اخلاق ، اخلاقي اصول او معنوي ښېګڼي هغه وخت دعلم او پوهي جز نه بلل کیدی،خو د سقراط افکارو د اخلاقو په پرمختګ او پراختیا کښي ځکه لوی رول و لوباوه چي سقراط په لومړي ځل اخلاق دعلومو د ټولو برخو نه حتا تر نظري فلسفې (د شناخت پیژندني فلسفه، ما بعدالطبعه فلسفه ،د منطق فلسفه ) یې هم مهیم وبلل او دفلسفې په ډګر کښي ئې اعلان وکړچي:<br /><br />جهان پیژندنه پربږدۍ او انسان پیژندني ته را و ګرځۍ (خپل ځان و پیژنۍ). او اضافه ئې کړل تر څو چي خپل ځان و نه پیژنۍ جهان نشی پیژندلای.سقراط به تل د اتن ښاریان په تیره بیا ځوانان د بتانو تر سایې لاندي درول او تشویقول به ئې چي خپل خدایان،خپل ارښتونه او خپل ځانونه تر سوال او ارزیابي لاندي ونیسي او ځني پوښتل به ئې چي شرافت،فضیلت،اخلاق او وطندوستي چي تاسي ئې یادوۍ دا څه شي دي او څه معنا لري.<br /><br />دا چي سقراط خپله خوش اخلاقه،فروتن،خاکساره ،کلک او وطندوسته فیلسوف ووځکه یې وکړای سوای چي اخلاق و فلسفې ته داخل کړي او همداسي ئې دنظري جدل او استدلال پر فن او هنر باندي ټینګار کاوه ، چي دغه کار انسان وجهان ته کم توجه او خپل ځان ته ئې نژدې کاوه . د سقراط دغه اعلان په ریشتیا سره په فلسفه کښي یو لوی انقلاب را منځته کړاو دفلسفې لاره یې واړوله ، د سقراط د دغه نظرپه هکله یو رومي فیلسوف سیسرون داسي وایي :<br /><br />(سقراط فلسفه د آسمان څخه ومځکي ته را کښته کړل). پدې معنا چي د طبعت پرځای ئې انسان د فلسفي بانډار محور او د ثقل مرکزوګرځاوه . د سقراط وروسته د ده شاګردانو افلاطون او ارسطو هم داخلاقو بحث تعقیب کړ څو چي اخلاقو فلسفي او علمي شکل واخیست.<br /><br />بلآخره اخلاق هغه علم سو چی د سلوک،کړنلارو او عاداتو ښوالی یا بدوالی د سنتي او دودیز منظرڅخه ترڅیړني لاندي نیسي .<br /><br />د متلونود پیدایښت او ویونکو په اړه هیڅ ډول معلومات پلاس کښي نسته خو دومره پوهیږو چي متلونه د یوه هوښیار،پوه او خبریال شخص دفکر زیږنده ده چي دموُ ثروالي، کره والي او په زړه پوري والي پراساس ئې داوریدونکي په ذهن کي ځای نیولی او وروسته په راتلونکو نسلونو کښي تکرار سویدي. یعني اولین ویونکی ئې ندی معلوم لکه دځینو فولکلوریکو شعرونو( لنډۍ ،نارې،بګتۍ) شاعران چي نه وي معلوم.<br /><br />درنو لوستونکو تاسو ولیدل چي دمتل په هکله یو منل سوی تعریف وجود نلري او بیلو پوهانو په بیلو ډولونو سره تعریف کړیدی که څه هم زه پوه نه یم خو متل د فلسفي ،علمي،، هنري ،موزون او منظوم والي پر اساس داسي در پیژنم: <br /><br />• متل دیوې فلسفې لنډ بیان دی په شعري مصرع یا بیت کښي .<br />• متل دیوې فلسفې لنډ یز دی په شعر کښي .<br />• متل فلسفي شعردی.<br /><br />زما په اند په متل کښي ډیر داسي واضیح ، غني او پراخ ارشادات ، مفاهیم او صنایع ځای شویدي چي په ځانګړي توګه نه په هنر، نه په علم او نه په فلسفه کښي ځای پرځای کیدای سي، خو په یوه متل کښي هنر، علم،فلسفه ،نظم ، وزن حتا خیال هم پروت دی چي د خپل معنا په خاطر تل موُ ثر او مثال وي ،همداسي د منظوم او موزون والي په خاطر ژر او په اساني سره په ذهن او یاد کښي پا تیږي .چي دغه د هنري،علمي او فلسفي ارزښتونو غنچه یا ټولګه بیله متل څخه په بل هیڅ ډول ګودال کښي نشي ځای پر ځای کیدلای، لکه دغه لاندي څو پښتو متلونه :<br /><br />• چي کرې هغه به ریبې .<br />• چي نه کار په هغه دي څه کار .<br />• چي اوسې په خوی به دهغو سې .<br />• ژرنده که دپلارده هم په وار ده .<br />• مځکه هغه سوځي چي اور پر بل وي . <br />• ترکاڼي د بیزو کار ندی .<br />• که ما ویل چي زه یم او تا ویل چي زه یم نه به ته یې نه به زه یم، که ما ویل چي ته یې او تا ویل چي ته یې هم به ته یې هم به زه یم.<br /><br />یعني متل د ادب هغه ډول دی چي یو اوږد فلسفي یا علمي بحث چي اغلبآ اخلاقي بحث وي را اخلي او په یوه هنري ښایسته چهرهً کښي ئې د نظم او وزن ښکلي او رنګارنګ ګلان ور په غاړه کوي ،څو بلاخره ئې د خیال پر مست آس باندي پداسي حال کي کښینوي چي دایجاز چلاخه ئې په لاس کښي وي اودا کار واقیعآ یوه معجزه ده.<br /><br /> یعني دیوه متل جوړول هغه څه دي چي په ځانګړي ډول نه د یوه فیلسوف په توان کښي دي نه هم دیوه هنرمند او شاعر په توان کښي او نه هم په یوازي توګه د یوه عالِم د وس خبره ده .لحاظا د متل جوړول دهغه پوه انسان کار دی چي هم فلسفه ولري هم ئې دهنر وسایل په فرمان وي،هم په علمي قوانینو باندي بلد وي او هم په شاعري انداز سره خیالور شخص وي. <br /><br />که څه هم دمتلونو ځای،وخت او جوړونکي په کوټلي ډول ندي معلوم خو دمتلونو د شتون څخه داسي ښکاري چي فلسفه او مباحثه د تاریخ نه مخکي موجوده وه دا چي راتلونکو نسلو ته نده را انتقال سوې علت ئې د خط نه شتون وو.<br />یعني د خط د پیدایښت نه مخکي فلسفه حتا علم هم موجود وو دا چي نه ساتل کیدل او د اینده نسلو سره نه شریکیدل علت ئې دخط نشتوالی وو، همدا علت وو چي هر څه هیریدل او دفهمه څخه لویدل خو یوازي متلونو د خپل عالي جوړښت پر اساس وکړای شول چي نسل پر نسل د خلګو وذهنو ته انتقال سي، څو دیوه لارښود او لنډي فلسفې په حیث تر نن ورځي پوري دانسانانو سره پاته سي.<br /><br />کله چي په مصر کښي دمیلاد نه تقریبآ درې زره کاله مخکي بزګرانو دخپلو محصولاتو څخه یوه برخه وفرعون ته دمالیاتو په توګه ورکوله نو د دې لپاره چي په یاد ئې وي او حساب ځني ګډوډ نسي بزګرانو به دهغه ټوکرۍ،سودې یا کهوارچې شکلونه او تعداد پر دیوال باندي رسمول کوم چي فرعون ته به ئې ورکړي وه .څو بالاخره د د غه عمل په ادامه او تکرار سره ورو ورو خط را منځته سو او دغه لومړی خط ځکه میخي خط وبلل سو چي بیل بیل شیان او سمبولونه به په خطي ډول پکښي انځور سوي وه . داچي خط رامنځته سو نه یوازي په نړۍ کښي په لس هاو انقلابونه را منځته سول بلکه تاریخ هم په نوي او پرمختللي پړاو ور کښیوت ، څو په نتیجه کښي ئې علم ، فلسفه او ښکارهنګ (فرهنګ) هم خوندي او وساتل سول.<br /><br /> محمد داؤد اڅک - هالند</span><br /> <br /></span> Tue, 10 Jun 2014 13:05:35 http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=304&forum=6 خطا ها و تناقضات قرآن [توسط Najib Roashan] http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=302&forum=6 اشعار و مسايل ادبی و فرهنگی::: خطا ها و تناقضات قرآن<br /> <div style="text-align: center;"><span style="font-family: Arial;"><span style="font-size: xx-large;"><br />خطا ها و تناقضات قرآن</span><br /><span style="font-size: large;">بخش نهم</span><br /><span style="font-size: medium;">نوشتۀ عزیز یاسین</span></span></div><br /><br /><span style="font-family: Arial;"><span style="font-size: medium;">زیر این عنوان خواهیم کوشید تا باروشی متمدنانه ، منطقی و مستدل ؛ خطاها ولغزشهای لغوی و علمی و تناقضات منطقی موجود در قرآن را مورد بحث وبررسی قرار دهیم. لذا از آنانیکه خود رادرزمرۀ فقها ،علماء و مفسرین اسلام قلمداد مینمایند صمیمانه دعوت به عمل میآوریم تا در مباحثات با ما شرکت ورزیده نظرات و ملاحظات مارابه همان روشی که ما آنرا مطرح مینماییم به نقد بکشند البته نه با روشهای پرطمطراق واعظانه وتکیه خانه یی وخانقاهی . ما این بحثهارا در بخشهایی جداگانه ودنباله دار إرائه خواهیم نمود.<br /><br />بازتاب افسانه های سامی به گونه یی وارونه در قرآن<br /><br />افسانۀ هاروت و ماروت<br />***<br />زمولانا و خاقانی و عطار<br />شنیدم قصه های سست و کم بار<br />یکی زا ن قصه ها هاروت وماروت <br />که در بر میکشد " لاهوت و ناسوت "<br />در این افسانۀ نا بخردانه <br />محمد د اشته پا در میانه<br />محمد بهر تطهیر سلیما ن<br />کشیده پای شیطان را به میدان<br />کَشَد تا پرده بر کُفر سلیمان<br />مسمی سازد او را هم مسلمان<br />زده وصله به کارش نام " هاروت "<br />شریک وهمرهش نامیده " ماروت "<br />به یکجا شد مَلَک هاروت و ماروت<br />به جایی هردو مردودند ومطرود<br />به دام عشقِ " زهره " چون فتادند<br />بسا ط زهد را یکسو نها د ند<br />برای " زهره " داد ند " اسم اعظم "<br />پَرید او آسمان و شد مُکَرَّم<br />و آن دو برزمین افتیده بد نا م<br />به " چاه بابل " آویزان و سرسا م<br />هرآن کو باور آرد این فسانه<br />ز دانش کم بُوَد او را نشانه<br />عجب نبود که او مولای روم است<br />ویا شَروان و نیشاپورش بوم است<br />********<br />عزیز یاسین<br /><br />باز هم سخن برسر بنی اسرائیل هست و افسانه های عامیانه و فولکلوریک آنان و محمد فرزند عبدالله قریشی پرستار زایش دین جدید اسلام از بطن مادری سالخورده و عجوز به نام یهودیت و دست بردهای فرهنگی و ادبی اش از گنجینۀ فرهنگ و ادب کهنسال و سراپا غرقه درخرافات قوم یهود و به بیراهه تاختنها وتلاشهای پرسش برانگیزش در پیوند دادن آنچه به نام « دین اسلام » ابداع نموده بود با إبراهیم ابرمرد افسانه های یهودیان و پدرکلان ِ خیالی ایشان و سائر شخصیهای اسطوره یی و افسانه یی این قوم بلند پرداز و پرمدعا . <br /><br />چنانکه از عنوان وسرودۀ بالا برمی آید در این بخش از بررسی های خویش به افسانۀ پر آوازۀ هاروت و ماروت میپردازیم . و برای آنکه بتوانیم این بحث را بهتر دنبال نماییم نخست « هاروت و ماروت» را در قرآن رد یابی و شناسایی مینماییم و سپس مؤثق ترین روایتی را که از شخص محمد در این زمینه به دسترس قرار دارد مینگریم و پس از آن رد پای این دو ” مَلَک آسمانی " را در متون باستانی و ادبیات شفاهی و فولکلوریک یهودیان پیگیری نموده آنگاه به دیدگاهها و نگرشهای مفسرین و" نخبه گان " اسلام در این باره برمیگردیم و سرانجام این افسانه را در با میزان سنجی به نام عقل و خرد بررسی و کاستیها و نابخردیهای بنهفته در آنرا در حد توان خویش آشکار میسازیم.<br /><br />هاروت وماروت در قرآن:<br /> <br />محمد بن عبدالله قریشی رهبر مسلمانان جهان در یک اقدام عجولانه به منظورتبرئۀ سلیمان از آنچه در تورات پیرامون گمراه شدن و کفر ورزی وی آمده است ،« هارت وماروت » را به گونه یی مبهم و پرسش برانگیز وارد قرآن ساخته و مفسرین قرآن را در توجیه وتأویل آن به دردسرهای فراوانی انداخته است که هنوزهم نتوانسته اند در زمینه اش به توافق نائل آمده نواقص آنرا مرمَّت و رهبرخویش را تبرئه نمایند ، آری سخن برسر آیه های 102 و 103 سورۀ البَقَرة است که درآن گفته میشود :<br /><br />وَاتَّبَعُواْ مَا تَتْلُواْ الشَّيَاطِينُ عَلَى مُلْكِ سُلَيْمَانَ وَمَا كَفَرَ سُلَيْمَانُ وَلَكِنَّ الشَّيْاطِينَ كَفَرُواْ يُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَا أُنزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوتَ وَمَارُوتَ وَمَا يُعَلِّمَانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّى يَقُولاَ إِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلاَ تَكْفُرْ فَيَتَعَلَّمُونَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُونَ بِهِ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهِ وَمَا هُم بِضَآرِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلاَّ بِإِذْنِ اللّهِ وَيَتَعَلَّمُونَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلاَ يَنفَعُهُمْ وَلَقَدْ عَلِمُواْ لَمَنِ اشْتَرَاهُ مَا لَهُ فِي الآخِرَةِ مِنْ خَلاَقٍ وَلَبِئْسَ مَا شَرَوْاْ بِهِ أَنفُسَهُمْ لَوْ كَانُواْ يَعْلَمُونَ ﴿102﴾ وَلَوْ أَنَّهُمْ آمَنُواْ واتَّقَوْا لَمَثُوبَةٌ مِّنْ عِندِ اللَّه خَيْرٌ لَّوْ كَانُواْ يَعْلَمُونَ ﴿103﴾<br /><br />ترجمه :<br /><br />و (یهود) از آنچه شیاطین در عصر سلیمان بر مردم می‌خواندند پیروی کردند. سلیمان کافر نشد؛ ولی شیاطین کفر ورزیدند و به مردم سحر آموختند. و (نیز یهود) از آنچه بر دو فرشته «هاروت» و «ماروت»در بابل فرو فرستاده شده بود پیروی کردند. آن دو به هیچ کس چیزی یاد نمی‌دادند، مگر اینکه از پیش به او می‌گفتند: ما وسیلۀ آزمایشیم پس زنهار کافر نشوی! ولی آنها از آن دو فرشته، مطالبی را می‌آموختند که بتوانند به وسیلۀ آن، میان مرد و همسرش جدایی بیفگنند؛ ولی هیچ گاه نمی‌توانند بدون اجازۀ خداوند، به انسانی زیان برسانند. آنها قسمتهایی را فرامی ‌گرفتند که به آنان زیان می‌رسانید و نفعی نمی‌داد. و مسلماً می‌دانستند هر کسی خریدار این گونه متاع باشد، در آخرت بهره‌ یی نخواهد داشت. و چه زشت و ناپسند بود آنچه خود را به آن فروختند، اگر می‌دانستند . ( 102 ) <br /><br />اگر آنها گرويده بودند و پرهيزگارى كرده بودند قطعا پاداشى كه ازجانب خدا مى‏يافتند بهتر بود، اگر مى‏دانستند (103) <br /> <br />چنانکه دیده میشود محمد با عنوان کردن مسائل فوق میخواهد ثابت نماید که سلیمان برخلاف آنچه که در تورات آمده است ویهودیها ادعا میکنند ، پیامبری بوده است معصوم و برئ از گناه و معصیت و شیطانها را مسؤول رواج سحر و جادوگری در دوران حکمروایی او میداند واز دومَلَک که همان هاروت وماروت باشند نام میبرد و در رابطه به اینکه مردم از آنان نیز چیزهایی را می آموختند که با استفاده از آن می توانستند ، به اجازۀ خداوند ، میان زن و شوهرش جدایی بیفگنند ، جمله های مبهم و ناروشنی را ردیف کرده است که نمیتواند پاسخی برای این پرسشها باشد که چرا خدا این ملکها را به زمین فرستاد واین ملکها چه کارهایی را انجام دادند و به چه سرنوشتی مبتلی شدند ؟!.. <br /><br /> و همین امر ایجاب نموده است تا بعدا با به کارگیری آنچه که از زبان افسانه سرایان یهود شنیده است در زمینه روشنی بیندازد و با این کار خویش برای گزارش گران حدیث ( محدثین ) ومفسرین قرآن ازیکسو درد سربزرگ و پایان نا پذیری را ایجاد نموده و از سوی دیگرزمینۀ آنرا فراهم نموده است تا آنان در این راستا به گونه یی عنان گسیخته و چهار نعل تاخته خرافات را با خرافات به نقد و سنجش بگیرند و این افسانۀ خرافاتی را هرچه بیشتربه ابتذال و افتضاح بکشند. در اینجا همانگونه که قبلا یاد آورشدیم میرویم سراغ معتبرترین مرجعی که در برگیرندۀ توضیحات محمد دراین مورد میباشد وآن کتاب مُسنَدِ إمام ابوعبدالله احمد بن محمد بن حنبل الشیباني الذهلي (متوفی 241 هجري قمري) <br /><br />بنیان گذار مذهب حنبلي است که درآن آمده است :<br /><br />یحیی بن أبي بکراز زُهَیر بن محمد واواز موسی بن جُبَیرواو نیز از نافع و او از عبدالله فرزند عمر(خلیفۀ دوم) روایت میکنند که از پیامبر خدا شنیده است که : <br /><br />« هنگامیکه الله آدم علیه السلام را به زمین فرود آورد فرشته ها گفتند : ای پروردگار ! آیا کسی را به زمین مسکن گزین میسازی که درآنجا فساد و خونریزی کند وما تورا پرستش وستایش مینماییم و به پاکی یاد مینماییم ، پرودگار به ایشان گفت من آنچه را میدانم که شما نمیدانید. فرشته ها گفتند : پرودگارا ما نسبت به بنی آدم فرمانبردار تریم.<br />خداوند متعال به فرشته گان گفت : ازمیانتان دو فرشته را بیاورید تا آنانرا به زمین فروفستاده بنگریم که چه خواهند کرد .<br /><br />گفتند : پروردگارا اینک هاروت وماروت را آورده ایم ، آن دو به زمین فرستاده شدند ... در زمین زهره به صورت زیباترین زن دنیا به آنها نمایش داده شد، از او خواستند تا با ایشان همبستر شود ، اوگفت : تا انکه کلمۀ شرک را برزبان نرانده اید این خواسته را نمی پذیرم . آن دو فرشته گفتند : نه ، ما هرگز به الله شرک نمی ورزیم ... آن زن از نزدشان رفت .<br /><br />باردیگر همراه با کودکی به نزد آنان آمد و آنان بازهم همان خواهش را مطرح کردند ، زهره گفت : تا این کودک را نکشته اید خواستۀ شما رانمی پذیرم . آن دو گفتند : نه ، ما هرگز این کار را نخواهیم کرد... زهره اینبارهم ازنزدشان دورشد و رفت.<br />باردیگر همراه با جام شراب به نزدشان آمد و آنان بازهم همان خواهش را ابراز نمودند، زهره گفت : تا انکه این شراب را ننوشیده اید خواهش شما را نخواهم پذیرفت . این بار آند و فرشته شراب را نوشیدند و مست شدند و با اوهمبستر شدند ودر همان حالت مستی کودک را نیز به قتل رساندند.<br /><br />هنگامیکه به هوش آمدند زهره به ایشان گفت : به خدا قسم که شما در هنگام مستی از هیچیک از کارهایی که قبلا از آن امتناع می ورزیدید سرباز نزدید وهمه را انجام دادید پس میان عذاب دینا و عذاب آخرت یکی را انتخاب کنید ، و آن دو عذاب دنیوی را برگزیدند.» ( مسند أحمد بن حنبل ، جلد دوم ، ص: 213-214 ، در فورمات داکومنت به آدرس زیرین به دسترس است ) مسند الإمام أحمد بن حنبل المجلد الثاني.<br /><br />قبل از آنکه این داستان را مورد نقد و ارزیابی قرار دهیم عجالتا باید گفت که با در نظر داشت قرائن ، محمد میخواسته است وقوع این حادثه را در زمان سلیمان فرزند داوود ودر شهر بابل نشان دهد مگر از متن روایت فوق بر می آید که این حادثه گویا در زمان ومکان دیگری غیر از آن روی داده باشد. نکتۀ دیگر اینکه در این روایت از مسخ شدن آن زن زیبا به ستاره یی درآسمان ونیز از نوعیت جزایی که برای آن دو فرشته داده شده است چیزی گفته نشده است حال اینکه عبدالله بن عمر این خرافه را واقعیتی ملموس پنداشته و هرگاه ستارۀ زهره را میدید آنرا نفرین نموده میگفت :<br /><br />همین بود که هاروت وماروت را به دام انداخت ( ر. ک. تفسیر ابن کثیر ) و چنانکه خواهیم دید برخی مفسران حدیث و قرآن با سفسطه بافی های نابخردانه ومن درآوردی خویش و برخی دیگر با مراجعه به افسانه های فلکلوریک یهودیان کاستی های این روایت را تکمیل نموده اند.<br /><br />واما مهمترین چیزی که دررابطه به این داستان باید آنراهمواره به خاطر داشته باشیم اینست که راه یافتن این افسانۀ خرافاتی در قرآن به خودی خود گواهی دهندۀ این واقعیت است که محمد آنرا به حیث یک حقیقتِ مُسَلَّم پذیرفته وبه آن باور مند بوده است. مگرچنانکه قبلا یاد آور شدیم و در ادامۀ این بحث نیز خواهیم دید، پیروانش بیهوده تلاش ورزیده اند تا وی را تبرئه و این رسوایی را تخفیف دهند.<br /><br />برای پیدا کردن ریشه ها ومنابع اصلی این افسانه راهی دیار ادبیات و فرهنگ باستانی یهودیان شده نخست تورات را ورق میزنیم تا بنگریم که آیا این افسانه درآن کتاب نیز آمده است یانه ؛ از آنجایی که در متن تورات ازاین افسانه ذکری به میان نیامده است ، میرویم به سراغ متون باستانی و ادبیات شفاهی و فولکلوریک یهودیان و با گشت وگذار دراین عرصه در می یابیم که اینجانیزاز « هاروت و ماروت » با همین نامهای مشخص خبری نیست ، مگر در برخی ازتلمود ها ویا تفسیرهای تورات و به ویژه در« فصل 47 مدراش یَلکوت » افسانه یی را می یابیم که با افسانۀ روایت شده از زبان محمد همگونی هایی دارد، که ترجمۀ آنرا ذیلا عرضه میداریم :<br /><br /><br />أفسانۀ دو فرشتۀ فرستاده شده بر زمین در مِدراش یَلکوت:<br /><br />شاگردان ربانی یوسف از استاد خویش در مورد « عزائیل » پرسیدند، و او در پاسخ گفت : آنگاه که نسل طوفان ( یعنی آنانی که در زمان طوفان نوح می زیستند ) به پرستش با طل روی آوردند ، خداوند تبارک وتعالی بر آشفته شد . آنگاه دو تن از ملائک به نامهای « شَمحَزای » و « عزائیل » به پا خاسته گفتند : ای پروردگار جهان آیا آنگاه که جهان را می آفریدی برایت نگفتیم که این انسان چه باشد که اورا می آفرینی ! خداوند برایشان گفت : مگر در دنیا چه واقع خواهد شد؟! آن دو گفتند : پروردگارا ما بر دنیا مسلط میشویم . <br /><br />خداوند برایشان گفت : هرگاه شما بردنیا مسلط شوید آنگاه شهوت زشت برشما غلبه خواهد کرد و شما بیشتر از بنی آدم ستیزه جویی خواهید کرد. آنان گفتند : یک بار به ما اجازه بده تا در میان خلائق سکونت نماییم آنگاه خواهی دید که ما نام تورا چگونه پاکیزه خواهم داشت . خداوند برایشان گفت : بروید و با آنان زیست کنید. <br /><br />همینکه در میان خلائق مسکن گزین شدند « شَمحَزای » دختری را دید که نامش إسطهر ( استیر ) بود، به او گفت: از من اطاعت کن ! دختر گفت : من تا آن زمان از تو اطاعت نمیکنم که تو آن اسم مخصوص خداوند را که با ذکر آن به آسمان پرواز نمایم برایم نیاموخته یی . شَمحَزای آن اسم را به او آموزش داد و او با ذکر آن ، بدون آنکه شرف و عزتش ملوث شود، به آسمان پرواز کرد . و خداوند متعال فرمود : چون او خود را از تجاوز رهانید، بروید و اورا در میان هفت ستاره قرار دهید تا از جهت او برای ابد پاکیزه باشید. پس در میان عِقد ثریا جا داده شد.<br /><br />مگر آن دو مَلَک در آمیزش با دختران زیبای بنی آدم نتوانستند بر شهوات خود فائق آیند وازدواج کردند و دو پسر به دنیا آوردند به نامهای ( هواء ) و ( هیاء ) و عزائیل از زیورات گونا گون و انواع وسائل آرایش زنانه به خاطر فریب انسانها و تشویق آنان به ارتکاب تجاوز و گناه استفاده نمود.<br /><br /> از آنچه در این مدراش آمده است برمی آید که زمان وقوع این رویداد دوران سلیمان نه بلکه دوران نوح است و نامهای دو فرشته یی که از آسمان به زمین فرود آمده اند « هاروت و ماروت » نه بلکه « شَمحَزای وعزائیل » بوده است و نام دختری که آنها را فریب داد « زهره » نی بلکه « إسطهر» بوده است و چون او خود را از تجاوز رهانیده است،خداند او را گرامی داشته و در عِقد ثریا جا داده است.<br /><br /> همچنان دراین مدراش ازسائرگناهان این فرشته ها که محمد درقران و حدیث به آن اشاره نموده است است و ازآویخته شدنشان به چاه بابل به گونه یی سر چپه و یا سر راسته خبری نیست و بلکه گفته میشود که آنان در میان انسانها به زنده گی ادامه داده با دوشیزه گان آدمی زاد ازدواج نمودند و فرزندانی به میان آوردند واینکه آنان در نهایت به چه سرنوشتی مبتلا شدند معلوم نیست ومسکوت گذاشته شده است.<br /><br />نکتۀ قابل توجه دیگردر این میان اینست که این افسانه میتواند شاهد دیگری براین مدعا باشد که محمد در نقل وروایت افسانه های یهودی بیشتر به آنچه که به صورت شفاهی از یهودیهای مدینه می شنیده است متکی بوده تا به متن نوشتاری تورات و یا تلمود های مدراشی آن ، زیراچنانکه گفته آمدآنچه درپیوند به این افسانه در قرآن و احادیث منسوب به محمد آمده است با آنچه که در تلمود (مدراش یَلکوت ) موجود است همخوانی نداشته و این خود میتواند گواهی باشد برآنکه محمد در افسانه سرایی های خویش بیشتر به آنچه که به گونه یی شفاهی بر سرزبانهای یهودیان میچرخیده است متکی بوده است . <br /><br />و پیش از آنکه به توجیهات و تفسیرها و تبرئه کاریها و پرده پوشیهای محدثین و مفسرین قرآن در رابطه به هاروت و ماروت و زهره بپردازیم بهتر است نخست موضوع را در گسترۀ تاریخ و به ویژه تاریخ ادیان به بررسی گرفته بنگریم که هاروت و ماروت چه کسانی بوده اند ونامهای آنان از چه طریقی برزبان محمد و متن قرآن ره گشوده است .<br /><br />هاروت و ماروت چه كساني بوده اند:<br /><br />ریشۀ نامهای هاروت و ماروت در أساطیر کاسیان ( نیاکان لُران ) که درنیمۀ دوم هزارۀ دوم پیش از میلاد بر بابل حکومت میکرده اند ، قرار دارد . به این دلیل که آنان خدای جنگ و باد را « ماروتاش » و خدای رعد و باران را « هوتها » می نامیده اند ، لذا حدس بر این است که « هوتها » و یا « هودا » با گذشت زمان به خاطر هموزن وهمگون شدن با « ماروتاش » ویا « ماروت » به صورت « هاروت » در آمده است. <br /><br />صادق هدایت در صفحات 103 و 104 کتاب نیرنگستان خویش با تکیه بر نوشته های یکی از مصنفین ارمنی در صفحات 86 – 88 کتاب « ینابیعُ الإسلام » تالیف « تیزدال و. س. » مینویسد: « هاروت وماروت اسامی دو بت قد یمی است که در قدیم الأیام أهل ارمنستان آنرا پرستش مینمودند زیرا در تصنیفات مؤرخین ذکر این دو معبود یافت میشود که به تلفظ ارمنی هوروت وموروت نامیده اند.<br /><br />در اوستا نیز الفاظی به چشم میخورد که با واژه های هاروت و ماروت بی شباهت بوده نمیتوانند، چنانکه آرتورجفری در صفحۀ 408 کتاب « واژه های دخیل در قرآن » ذیل واژه های هاروت وماروت مینویسد : لا گارد آنهارا با هئورتات { کمال } و امرتات { جاودانه گی } در اوستا که بعداً در فارسی جدید به صورت خرداد و مرداد در آمده اند یکی دانسته است.<br /><br />ریشۀ تاریخی و اساطیری واژه های هاروت وماروت هرچه باشد ، قدر مسلم این است که این دو نام با واژه گان زبانهای عربی وعبری پیوندی نداشته وتا آن هنگام در نزد أعراب و یهودیان ساکن در جزیرة العرب کاربردی نداشته است و محمد برای بار اول آنرا وارد زبان عربی نموده است . و از آنجایی که این دو واژه ریشه در زبان فارسی و فرهنگ اوستایی دارد و سلمان فارسی یگانه کسی بوده است که در شناساندن داشته های فرهنگی پارسیان برای محمد نقش برجسته یی را اداء نموده است ، پس میتوان حدس زد که این دو نام را نیز او برای محمد معرفی نموده باشد.<br /><br />این افسانه با افسانه های « برصیصا » پزشک خداجوی یهودی و دختر پادشاه ، و « شیخ صنعان » زاهد کعبه نشین و دختر ترسای رومی که عطار نیشاپوری نیزآنرادر« منطق الطیر» با آب وتاب فراوان به نظم کشیده است و همچنان با رمان « تائیس » که اناتول فرانس با الهام واقتفاء از این افسانه ها آنرا به سال 1890 م نوشته ودرآن از عشق نافرجام « پا فنوس » راهب وساکن صومعه با رقاصه یی به راه آمده و توبه کار اسکندریه یی به نام « تائیس » سخن میراند ، همگونی های فراوانی دارد که چون موضوع مورد بررسی مارا دراینجا تشکیل نمیدهد از پرداختن به آن خود داری میورزیم. <br /><br />راویان افسانه های کتابهای دینی که یا نا آگاهانه وساده لوحانه در دنیایی غیر واقعی و خیالی به سر میبرند و یا هم آگاهانه از نیرنگ وترفند وعوام فریبی و کلاه برداری استفاده مینمایند ؛ این افسانه های مملو از خرافات را چنان با آب و تاب و پرطنطنه و دقیق و حساب شده حکایت وتلقین میکنند که خواننده و شنوندۀ خدا باور و مؤمن و ساده دل دچارنوعی توهم گردیده و باور نماید که گویا این افسانه ها کاملا واقعی بوده و شخصیت های آن که معمولا نیروهای نا پیدایی از قبیل جن و دیو و پری و حوریان و غلمان و ملائک میباشند ، واقعا و جود بیرونی داشته و عملا همچو صحنه هایی را ایجاد کرده باشند ، حال اینکه در این میان ذره یی از واقعیت وجود نداشته و صحنه سازیهای آنان یکسره واهی ، خیالاتی و غیر واقعی بوده و هست .<br /><br /> و کسانی هم که این افسانه هارا به مثابۀ حقائق عینی وتاریخی می پذیریند در هاله یی از تصورات و پندارهای غیر واقعی و روانپریشانه به سر میبرند و همان پندارهای واهی را واقعی و حقیقی میدانند وچه بسا نخبه گانی هم که با تکیه بر همین پندار و زیر ساخت فکری ، شخصیتها و رویدادهای آن دنیای خیالی را به نقد میکشند و با استدلالها و استنتاجهای ذهنی ، کوتاه نگرانه و من درآوردی ، خویشتن را درمقام معلم اخلاق و واعظ و پیشوای مردم جازده آنانرا به گمراهی میکشند وباعث میشوند تا مردمان عادی وعوام الناس که از فرط نابرابریها موجود درجامعه و ستمگری های صاحبان زر و زور به ستوه آمده و دست به دعا بلند نموده و از بارگاه " خداوند " خویش تغییر وضعیت موجود را التجا و تمنا مینمایند ، درناکجا آبادهای " عدالت و انصاف و محبت و اخوت " مجازی سرگردان مانده وازپرداختن به هرگونه اقدام عملی در جهت پایان دادن به بیداد گری وستم بازمانند . <br /><br />چنانکه گقته آمد ، محمد رهبر مسلمانان جهان منظورتبرئۀ سلیمان از آنچه در تورات پیرامون گمراه شدن و کفر ورزی وی آمده است ،« هارت وماروت » را به گونه یی مبهم وارد قرآن ساخته محدثین مفسرین قرآن را واداشته است تا در توجیه وتأویل واثبات عقلانی بودن سخنان وی به حدس و گمانها وسفسطه بافی هایی متوسل شوند که نه تنها عاقلانه بودن سخنان او را نتوانند به اثبات رسانند بلکه برعکس جهل ونادانی خویشتن را نیز آشکارا به نمایش بگذارند.<br /><br /> و درست درهمین موارد است که وضعیت این مفسرین و محدثین رقتبار وترحم برانگیز میشود زیرا ازیکسوباید بپذیرند که قرآن " کلام پاک خدا " است و از سوی دیگر باید تلاش به خرج دهند تا نابخردیهای بنهفته در آن رابا تفسیرها وتأویلهای من درآوردی خویش به گونه یی ماستمالی و پرده پوشی نمایند. چنانکه ایشان در تفسیر و تآویل و تقدیر این آیت ویا بهتر بگوییم این گفته های هزیان گونۀ محمد به پیروی از همان شیوه های ملال آور روائی که ردیف کردن نامها ی افراد و اشخاص وپدرها و پدربزرگها و اجداد وخویشاوندان و نقل قولهای تکراری ازآنها یکی از آن شیوه ها به شمار می آید ، سخن را با برشمردن انبوهی از لاطائلات به درازا کشانیده و در زمینه های چگونه گی سحر و جادو و حقیقت داشتن و نداشتن آن و فرق میان جادو و معجزه و چگونه گی برخورد با جادوگران و اینکه هاروت وماروت و زهره چه کسانی بوده اند و چه کارهایی کرده اند به چه سرنوشتهایی مبتلا شده اند ، گزافه گویی هایی کرده اند که بر شمردن همه را خارج از حیطۀ این مبحث دانسته به یاد آوری برخی از آن بسنده مینماییم.<br /><br />امام جعفر صادق ( 83 – 148 هجري قمري) إمام ششم شیعیان دوازده امامی زمان تشریف آوری این دو موجود آسمانی رابه روی کرۀ خاکی مان به دوران پس از نوح رجعت داده وهدف این سفر دور ودراز را آموزش طریقه های خنثی سازی سحر و جادو ونیرنگ برای مردم و انمود وافزوده است :<br /><br /> « ... ولى برخى از سيه دلان به جاى آنكه راه خنثی ساختن سحر را بياموزند، بيشتر راه نيرنگبازى را مى آموختند؛ زيرا آن دو فرشته ، نخست اصل نيرنگ كارى و سپس درمان و علاج آن را بازگو مى كردند كه مورد سوء استفاده قرار مى گرفت .... » نامبرده با تأکید روی عصمت و پاک بودن فرشته ها از گناه و عصیان ، بخشهای پرسش برانگیز و خرد نا پسند این افسانه را یکسره دروغ وافترا پنداشته است و ازهمینجاست که سائر امامان و مفسران شیعه مانند محمد بن حسن طوسی معروف به شیخ طوسي و امین الإسلام ابوعلی بن حسن طبرسی مشهوربه شیخ طبرسی و محمد حسین طباطبایی مؤلف تفسیر المیزان نیز به پیروی از وی همان بخشها را ساخته و پرداختۀ عبدالله پسر عمربن الخطاب خلیفۀ دوم ودشمن آشتی ناپذیرشیعیان و کعب الحِبر داستان سرای مشهور یهودی که به دین اسلام گرویده بود دانسته و آنرا در زمرۀ " اسرائیلیات " قلمداد و از پرداختن به چند و چون آن طفره رفته اند . <br /><br />مگر قابل یاد آوریست که و محمد حسین طباطبایی مؤلف تفسیر المیزان جرأت به خرج داده واین آیه را از آیات عجیب قرآن دانسته و نوشته است که احتمالاتی که دراین آیة است درهیچ آیه یی نیست. برای معلومات مزید در بارۀ موضع گیری شیعیان در رابطه به این آیة به جلد نخست ، صفحۀ 136 ، تفسیر البرهان فی تفسیر القرآن ، تآلیف سید هاشم حسینی بحرانی و جلد نخسست ، باب 27 صفحات 202 – 207 کتاب «عیون أخبار الرضا » تألیف أبوجعفر صدوق ، متوفی 381 هجري قمري – ترجمۀ آقا نجفی و تفسیر الصافي تألیف فیض کاشانی ، جلد نخست ، صفحۀ 172 و بِحارالأنوار تألیف محمد باقر مجلسی ، جلد 56 ، صفحۀ 320 و همچنان سائر تفاسیر و کتب حدیث آهل تشیع مانند تفسیرهای المیزان ، نمونه ومجمع البیان مراجعه فرمایید.<br /><br />و اما مفسرین سنی مذهب از آنجایی که با عبدالله و پدرش عمربن االخَطَّاب دشمنی نداشته وبرعکس برای ایشان ارج و احترام خاصی قائل اند ، روایت او را نیز« دروغ » نه بلکه « حدیث مرفوع » پنداشته وتا جایی به دیدۀ اعتبار نگریسته اند مگر چنانکه قبلا یاد آور شدیم ، تلاش ورزیده اند تا کاستی های آنرا ترمیم ونابخردی های آنرا خرد پسند سازند ، ولی نه تنها عاقلانه بودن سخنان او را نتوانسته اند به اثبات رسانند بلکه برعکس جهل ونادانی خویشتن را نیز آشکارا به نمایش گذاشته اند. <br /><br />چنانکه محمد بن جریر طبری متوفی سال 310 هجري قمري مطابق 301 هجری شمسی در تفسیر معروف خویش « جامع البیان فی تأویل آی القرآن » که معتبرترین تفسیر قرآن پنداشته میشود به نقل از الرَّبیع بن أنس و عبدالله بن عباس می نویسد : کلمۀ ( ما ) در عبارت ( وما أُنزِلَ علی المَلَکَینِ ...) معني جَحد ویا به عبارتی دیگر معني ( لم ) را إفاده نموده انجام یافتن فعل را نفی مینماید ، لذا منظور از ( وما أُنزِلَ علی المَلَکَینِ ...) این بوده است که خداوند برای دو فرشته (جبرائیل و میکائیل ) سحر و جا دو نفرستاده است بلکه ، این شیاطین بوده اند که کفر ورزیده و به مردم سحر و جادو آموزش میداده اند ، پس منظور از دو فرشته همانا جبرائیل و میکائیل میباشد زیرا جادوگران یهود به این عقیده بودند که خداوند از طریق همین دو فرشته برای سُلَیمان بن داوود سحر و جادو میفرستاد و هاروت و ماروت دو تن از باشنده گان بابل بوده اند که از شیاطین افسونگری وجادو آموخته و آنرابه مردم آموزش میداده اند. <br /><br />و در إدامه والبته درتناقضی آشکار با روایت فوق الذکر به نقل ازحسن بن یحیی و عبدالرزاق و معمَّر و قتادة والزُّهري و عبدالله می افزاید : بلکه تأویل ( ما ) در عبارت ( وما أُنزِلَ علی المَلَکَینِ ...) « الذی » است که در این صورت هاروت وماروت دو فرشته به حساب می آیند و سخن قتادة را می آورد که گویا دو نوع سحر بوده است یکی آنکه شیاطین آموزش میدادند و دیگر آنکه هاروت و ماروت ... ودر نتیجه می نویسد : <br /><br />براساس این تأویل معنی آیت چنین است : یهودیان از آن چیزی پیروی کردند که شیاطین در ملک سلیمان برایشان از آنچه که برای هاروت وماروت در بابل فرستاده شده بود تلاوت میکردند . و از توضیحات بعدی اومبنی براینکه گویا خداوند هاروت و ماروت را به خاطر امتحان بنده گان خویش به زمین فرستاده بود برمی آید که این تأویل مورد پسند و پذیرش او نیز بوده است. هرچند که او این افسانه را چند بار و به روایتهای مختلف و اغلب متضاد و در برخی ازموارد با آب و تابی به مراتب بیشتر از سلف خویش أحمد بن حنبل ، در تفسیر خویش گنجانیده است.<br /><br />جالبتر و تبسم بر انگیز تر از همه اینکه این مفسر " سترگ " و این " عالم جلیل الشأن " اسلام با استناد به شخصیتهای بارزی چون الَّربیع بن سُلیمان و هشام بن عُروَة و پدرش عُروَة خواهرزادۀ عائشه ونواسۀ ابوبکر وفرزند یکی ازبشارت یافته گان دهگانه به نام زبیربن العوام گفته هایی از عائشه خانم سوگلی محمد را در تفسیر خویش آورده است که با هیچ معیاری نمیتوان آنرا پذیرفت و آن ینکه ؛ <br /><br />پس از وفات محمد زنی از باشنده گان دَومَةُ الجَندَل که گویا از وفات او آگاهی ندارد به خانۀ عائشه آمده جویای محمد میشود تا در نزد وی به گناهی که با آموختن سحر و جادو مرتکب شده است اعتراف نماید. و چون محمد را نمی یابد به گریه افتاده وقضیه را با عائشه درمیان گذاشته میگوید : از بابت مفقود شدن شوهرخویش به پیره زنی شکایت کردم . اوبرایم گفت : هرگاه أوامر مرا إجرا نمایی او را برایت برمیگردانم .<br /><br /> شب هنگام اوبا دوسگ سیاه آمد ، هردومان برسگها سوارشدیم و اندکی بعد به بابل رسیدیم و دومردی را دیدیم که ازپاهایشان آویزان بودند. به من گفتند : چرا به اینجا آمده یی ؟ گفتم : به خاطر آموختن سحر. گفتند: ما آزمون و فتنه هستیم ، کافر نشو و برگرد برو ! من برنگشته روی خواسته ام پافشاری کردم . گفتند : پس برو در آن تنور ادراربکن ! وقتی بالای تنور رفتم ترسیدم وادرار نکرده به نزد آنان برگشتم . پرسیدند : ادرار کردی ؟ گفتم : آری ! گفتند: پس چه دیدی ؟ گفتم : هیچ چیز! گفتند : پس ادرار نکردی ! برگرد به میهنت و کافر نشو! ..<br /><br /> ( در اثر پافشاری این خانم آنان بازهم اورا مکلف به ادرارکردن نموده اند واینبار هم رفته و ترسیده و برگشته است و اما در سومین با رکه جرآت به خرج داده و در تنور شاشیده است دیده است که مرد جنگ آوری بانقاب آهنین ازش بیرون شده و به آسمان صعود نموده است و اینبار وقتی به نزد آن دومرد برگشته و رویداد یاد شده را بازگونموده است ایشان سخنش را تصدیق و برایش گفته اند : راست گفتی ، او همان ایمانت بود که از تو دور شد ، حالا برو! وقتی ایمانش را رفته می یابد از آموختن جادو پشمیان شده به نزد محمد میشتابد تا برایش چاره یی سازد ، مگرافسوس که اونیز دیگر زنده نیست تا چاره یی سنجد !.. )<br /><br />أبو عبد الله محمد بن أحمد أنصاري قرطبي مفسر و فقیه مالکی متوفی سال 671 هجري قمري د ر تفسیر بیست جلدی « الجامع لأحکام القرآن » خویش ضمن ضعیف خواندن روایات دیگر و تأکید برمعصومیت فرشته گان ، حرف واو را در عبارت ( وما أُنزِلَ عَلَی المَلَکَین ...) حرف عطف و ( ما ) را معطوف به ( ما ) ی به کاربرده شده درجملۀ ( وما کَفَر سلیمان ... ) که معنی نفی را إفاده میکند پنداشته و نزول سحر را به دو فرشته که به باور یهودیان جبرائیل و میکائیل بوده اند ، نفی مینماید و به زعم خودش به این نتیجه میرسد که خدا اصلاً میخواسته است بگوید : « ... نه سلیمان کفرورزید ونه برای دو فرشته ( جبرائیل و میکائیل ) چیزی نازل شد ، بلکه این شیطانها بودند که کفر ورزیدند و به مردم جادوگری آموختند که همانا هاروت و ماروت بودند، لذا به باور وی هاروت وماروت دو فرشته نه بلکه دو شیطان بوده اند.<br /><br />قرطبی این افسانه را که به روایت عليّ وإبن مسعود وإبن عبَّاس وإبن عمر وکعب االحبر و السُّدَيّ و الکَلبيّ آمده است وزمان وقوع آنرا دوران ادریس پیامبر دانسته اند به گونه یی فشرده بیان نموده وچنانکه دربالا نیز اشاره نمودیم با تأکید خاطرنشان مینماید که این روایت یکسره ضعیف و نا درست و از عبدالله بن عمر به دور است ، زیرا عصمت ملائک را زیر سؤال میبرد. اوهمچنان مسخ شدن زن زیبا را به ستارۀ زهرة دلیل دیگری بر نادرستی این افسانه شمرده تاکید میکند که ستاره گان قبل از خلقت آدم موجود بوده اند...<br /><br />به گفتۀ قرطبی إبن عباس و إبن اَبزَی و الضَّحَّاک إبن مزاحم متوفی 102 هجری قمری و الحسن بن یسارالبصری متوفی 110 هجری قمری واژۀ « ملکین » را به کسر لام میخوانده اند که معني «دوپادشاه» را افاده مینماید و آن دو پادشاه ازنظر إبن اَبزَی داوود وسلیمان بوده اند که در این صورت نیز کلمۀ ( ما ) معني نفی را میرساند ، مگر قاضی ابوبکربن العربي متوفی 543 هجری قمری این گفتۀ إبن ابزی را ضعیف میخواند . واما حسن بصری را عقیده برآن بوده است که آنان دوتن از کافران تنومندی بوده اند که در بابل پادشاهی رانده اند ، که در این صورت کلمۀ ( ما ) أدات نفی نه بلکه مفعول به حساب می آید. <br /><br />أبولفداء عماد الدین اسماعیل بن کثیر متوفی 774 هجری قمری با تکرار مکررات و نقل نص بالنص تفسیر های طبری و قُرطُبی و خط بطلان کشیدن برآراء و حدس وگمانهای دیگران و الله أعلم گفتنهای فراوان، چنین مینگارد : در افسانۀ هاروت وماروت از گروهی از تابعین مانند مجاهد و سُدَيّ و حسن بصري وقَتَادة وأبي العالیة و الزُّهَريّ و ربیع بن أنس و مقاتل بن حَیَّان و دیگران روایت شده است و گروهی از مفسرین پیشین و متأخر آنرا حکایت کرده اند که همه یکسره بر میگردد به أخبار بنی إسرائیل زیرا در این میان حدیث مرفوع صحیح متصل الإسناد به شخصی راستگوو شایستۀ باورکردن و پاک سرشت ( الصَّادق المَصدُوق المَعصُوم ) که از هوای نفس خود سخن نگفته باشد موجودنیست . وظاهر سیاق قرآن این قصه را اجمالاً بیان میکند و ما به آنچه در قرآن آمده است و آنچه خدا خواسته است باورمندیم و خدا به حقیقتِ حال آگاه است. <br /><br /> از یاد آوریها و نقل قولهای مفسرینی نظیر فخرالدین رازی و شیخ طوسی وابوالفتوح راضی بر می آ ید که محمد بن بحرمشهور به ابو مسلم اصفهانی مفسر ومتکلم معتزلی متوفی 322 هجری قمری را عقیده برآن بوده است که ، آن دو فرشته بودند ولی هرگز علم سحر برآنان ناز ل نشده وایشان به مردم سحر نیاموخته اند ، زیرا (ماأُنزِل) عطف بر (ملك سلیمان) است و درحقیقت آیه چنین می باشد: (واتّبعوا ما تتلو الشّیاطین علی ملك سلیمان وعلی ما أنزل علی الملكین) یعنی شیاطین درقلمرو فرمانروایی سلیمان وهمچنین درزمینۀ آنچه بر فرشته گان نازل شده بود تلاوتی شیطانی و دخل وتصرفی ناروا داشتند و یهود درهر دوزمینه از شیاطین پیروی كردند وحق را نادیده گرفته وباطل را برگزیدند.<br /> <br /> آیت الله محمد جواد مغنیة فقیه و مفسر شیعه مذهب لبناني متوفی 1400 هجري قمري ومؤلف تفسیر« الکا شف » که در نزدیک سازی و آشتی میان تشیع و تسنن تلاشهای فراوان ونافرجامی انجام داده است در مورد اینکه هاروت و ماروت چه کسانی بوده اند حیران بوده است !.. تا اینکه که با خواندن نظر علامه عبیدي مفتی موصل " نور معرفت " به ذهنش تابیده و دانسته است که آنها دو مرد کار آزموده یی بوده اند که، پادشاه بابل که ، چشم طمع به بیت المقدس دوخته بود ، ایشان را به اورشلیم فرستاد تا به تجسس پرداخته ودرمیان مردم سحر و جادو و فساد را رواج دهند. و علامه جمال الدین قاسمي متوفی 1332 هجري قمري مؤلف محاسن التأویل ( تفسیر قاسمي ) نیز این نظر را تأیید میکند. و اینکه این " علامه ها " روی چه سندی این سخن را گفته اند ، به گفتۀ خودشان ، الله أعلم !.. <br /><br />جای مفسرین خیال پرداز و سمبولیک و به گفتۀ خودشان " عرفانی " و در حقیقت همانهایی که سیب را درشفتالو پیوند میزنند و آسمان را به ریسمان میبندند نیز در این میان خالی نیست ، چنانکه محمد بن مرتضی مشهوربه ملامحمد محسن فیض كاشانی متوفی 1091 هجری قمری درجلد نخست ، صفحۀ 173 تفسیرالصافی می نویسد: (ممكن است منظور از دو فرشته قلب و روح باشند، زیرا آنها از عالم روحانی فرود آمده اند و در دام تمایلات دنیوی مبتلا هستند, شراب غفلت نوشیده اند و بت هوا پرستیده اند و اندیشه نصیحت گر خود را كشته اند و به نوعروس زیبای دنیا دل بسته اند، امّا دنیا چونان ستاره زهره ازآنان گریخته است...<br /><br />این افسانۀ خرافاتی درپهنۀ فرهنگ وادبیات مردمان اسلام زده و از آن جمله فرهنگ و ادبیات فارسی نیز بازتابی گسترده داشته و شخصیتهای به اصطلاح بزرگی به اشاعه وباز تولید آن درجوامع اسلام زده اقدام نموده اند چنانکه " شاعر بزرگ زبان پارسی " جناب مولانا جلال الدین بلخی که در اشاعۀ خرافات وعرضۀ خرد ستیزی در لفافه هایی آراسته با موعظه های به ظاهر خردورزانه دست بالایی دارد با حرکت از موضع واقعی پنداشتن این افسانۀ خیالی و خرافاتی چنین " میفرماید ! " :<br /><br />همچو هاروت و چو ماروت شهیر <br /> از بطر خوردند زهرآلود تیر<br />اعتمادی بودشان بر قُدس خویش <br /> چیست بر شیر اعتمادِ گاومیش؟<br />گرچه او با شاخ صد چاره کند<br />شاخ شاخش شیر نر پاره کند؛<br />گر شود پُرشاخ همچون خارپُشت<br />شیر خواهد گاو را ناچار کُشت<br /><br />( بَطَر = خود خواهی و غرور ) <br /><br />و دررابطه به انتقاد " ملائک " از " خدا " در زمینۀ خطای وی مبنی بر آفرینش آدم وگناهان بشر در روی زمین و پاسخ " خدا " به ایشان، می افزاید : <br /><br />گفت حقشان گر شما روشن¬گرید <br />در سیه‌کاران مُغَفَّل منگرید<br />شکر گویید ای سپاه و چاکران <br /> رَسته‌اید از شهوت و از چاکِ ‌ران<br />گر از آن معنی نهم من بر شما <br /> مر شما را بیش نپذیرد سَما<br /> <br />شیخ فرید الدین عطار نیشاپوری نیز که دراین زمینه کمتر از مولا نای بلخی نیست ، در چکامۀ زیبای " عارفانه یی " این افسانه را با آب و تاب بیان داشته است که نشاندهندۀ اعتقاد راسخ وی به واقعی بودن این افسانۀ خرافاتی و خرد ناپسند وتلاش کوتاه نگرانۀ وی در نهادینه ساختن جهل و خرافات دراذهان و عقول افراد جامعه بوده و ایجاب مینماید تا باشدید ترین الفاظ مورد تقیح و نکوهش قرار گیرد ، چنانکه گوید : <br /><br />شنيدي قصۀ هاروت و ماروت<br />که بودند خادم درگاه لاهوت<br />از اول بر فلک بودند فرشته<br />شدند آخر چو ديو از غم سرشته<br /><br />و در رابطه به زهره ( ناهید ) و تبدیل شدنش به ستارۀ زیبای آسمان می افزاید :<br /><br />چو زهره اسم اعظم را بياموخت<br />در آتش يکسر مويش نمي سوخت<br />بخواند آن اسم را بر آسمان شد<br />مهش دربان و مهرش پاسبان شد<br /><br />خاقانی شَروانی که میتوان او را نیز در زمرۀ بزرگترین خرد ستیزان ادبیات فارسی به حساب آورد ، گفته است :<br /><br />زهره با ماه و شفق گويي ز بابل جادويست <br /> نعل و آتش در هواي قيرگون انگيخته<br />و در جای دیگری میگوید:<br />مطرب به سِحر كاري هاروت در سماع<br />خجلت به روي زهره زهرا برافكند<br /><br />موارد ابلهانه و خردناپسند در این افسانه آنقدر فراوان است که پرداختن به همۀ آن ، سخن را به درازا و حوصلۀ خواننده را به تنگنا میکشاند ، لذابا چشم پوشی از پرداختن به جزئیات و فرعیات ، عمده ترین و نابخردانه ترین آنها را و آنهم به گونه یی فشرده و گذرا یاد آوری مینماییم.<br /><br />با در نظرداشت آنچه در بالا برشمردیم نخستین پرسشی که دراین رابطه مطرح میشود درپیوند با نام قهرمانان اصلی این افسانه است ، آنان در مِدراش یلکوت « شَمحَزای » و « عزائیل » و « استیر » معرفی شده اند حال اینکه در روایات اسلامی که از زبان محمد پیامبر اسلام نقل شده است « هاروت » و « ماروت » و « زهره » !.. هر گاه بایک تساحل جانب دارانه از آنچه در افسانۀ یهودی آمده است چشم پوشی وسخن محمد را برتر بشماریم، بازهم در رابطه به تفسیرها و تآویلهای حضرات مفسرین قرآن پرسشهایی مطر ح میشود که پاسخ دهی به آن دشوارتر از پرسش فوق الذکر به نظر می آید و آن اینکه این آقایان « هاروت » و « ماروت » چه کسانی بوده اند ؟ دو فرشتۀ آسمانی مطیع و فرمانبردار خدا ؟ دو فرشتۀ آسمانی گناهکارونا فرمان ؟ دو شیطان نیمه آسمانی ؟ دو پادشاه صالح و نیکوکار و پامبران الهی ؟ دوپادشاه تنومند و بی ایمان و گنهکار ؟ دوشهروند عادی شهر بابل ؟ دو آدم شیطان صفت و شاگرد شیطان ؟ دوجاسوس و رواج دهندۀ سحر و جادو در میان یهودیان اورشلیم ؟ ویاهم « قلب » و « روح » فرودآمده از عالم روحانی ؟!<br /><br />و خانم « زهره » چه شخصی بوده است ؟ زنی زیبا و پاکدامن که خود را از تجاوز رهانید و با تبدیل شدن به ستاره یی زیبا تقدیرشد ؟ زنی بد کاره و اغواگر که با مسخ شدن به ستاره یی توبیخ شد ؟ و یا ستاره یی زیبا که در چهرۀ زیباترین زن دنیا فروفرستاده شد تا هاروت وماروت را بیازماید ؟<br /><br /> همچنان از راویان گرامی این افسانه باید پرسید که شخصی که گویا هاروت و ماروت اورا به قتل رسانیده اندچه کسی بوده است ؟ کودکی که گویا خانم زهره اورابا خود به نزد آنان آورده واز ایشان خواسته است تا وی را بکشند ؟ یا رهگذری که گویا آنان را در هنگام معاشرت با زهره دیده بوده است و آنان به منظور جلوگیری از افشاء شدن گناهشان اورا کشته اند ؟ ویا اینکه شوهر زهره بوده است نه کودک ویا رهگذری !..<br /><br />کاستی دیگری که در بخش اسلامی این افسانه دیده میشود روشن نبودن زمان تشریف آوری هاروت و ماروت از " عالم بالا " به " عالم پایین " است !.. چنانکه دیدیم در مدراش یکلوت که بخش یهودی این افسانه را تشکیل میدهد زمان وقوع حادثه مشخص است وآنهم دوران نوح میباشد ، حالا اینکه موثوقیت تاریخی آن ازچه قرار است ، سؤال دیگریست که پرداختن به آن در اینجا ضروری به نظر نمی آید. واما در روایت محمدی و قرآنی زمان گنگ و ناپیداست ، واین خود باعث شده است تا مفسرین پادرمیانی کرده یکی آنرابه دوران " أَبُ البَشَر" یعنی آدم و د یگری به دوران نوح و برخی دیگر به دوران إدریس و گروهی هم به دوران سلیمان متعلق بدانند.<br /><br />ودر پایان قابل یاد آوری میدانم که ، ازآنجایی که این افسانه یک افسانۀ فلکلوریک و اسطوره یی بوده و مانند هر اسطوره یی دیگر، پندارها وآرمانهای کودکانۀ جوامع ابتدایی را بازتاب میدهد ، کاستیها و سفاهتها و نابخردی هایی چون عدم موجودیت گواهی نامه های باوربرانگیز تاریخی و فروفرستاده شدن موجوداتی نا پیدا به نام فرشته ها و ملائک از آسمان به زمین و آنهم به منظوربرآورده ساختن آماجهایی کاملا کوچک وپیش پا افتاده و تبدیل شدن یک انسان به ستاره یی در آسمان و نظائر آنرا میتوان به دیدۀ إغماض نگریسته و نادیده انگاشت./<br /><br /><br />پایان بخش نهم<br /><br /><a href="mailto:Azizyasin78@yahoo.com" title="Azizyasin78@yahoo.com">Azizyasin78@yahoo.com</a><br /><a href="http://www.asrejadid.org" title="www.asrejadid.org" rel="external">www.asrejadid.org</a></span><br /><br /></span> Tue, 03 Jun 2014 13:24:33 http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=302&forum=6 پيام تبريکيه ای بهاری [توسط Najib Roashan] http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=274&forum=6 اشعار و مسايل ادبی و فرهنگی::: پيام تبريکيه ای بهاری<br /> <div style="text-align: center;"><span style="font-family: Arial;"><span style="font-size: x-large;"><br />پيام تبريکيه ای بهاری<br /></span><br /><span style="font-size: xx-large;"><span style="color: #0000CC;">سال نو مبارک</span>!</span></span></div><br /><br /> <span style="font-size: medium;"><span style="font-family: Arial;">به مناسبت فرا رسیدن فصل پرشگوفه و نوید بخش بهار؛ بهترین و صمیمانه ترین شاد باشهای خود را به پیشگاه فرهمند شما عزیزان و همه انسانهای آزاده و آزادیخواه در سراسر گیتی نثار نموده آرزو مندم گل لبخند بر لبانتان برای همیشه شگوفان و شاداب باشد!<br /><br />به بهانۀ این جشن فرخنده میخواهم یاد آور شوم که، با یک نگاه اجمالی و نه چندان ژرف و با در نظر داشت نظم و هماهنگی ملیاردها سالۀ موجود در نظام شمسی مان و سائر نظامها و کهکشانهای بیشماری که جهان هستی را تشکیل داده است؛ نظم و ترتیب وهماهنگی یی که در قلمرو توانمندی خدایان و ارباب الأنواع و فرشته گان و ملائک و امثالهم که همه و همه ساخته و پرداختۀ انسانهای فریبکار و استفاده جو و ترفند بازی بوده است که با ابداع و ایجاد آن سائر انسانهای ساده دل و خوش باور را فریبکارانه مورد سؤ استفاده قرار داده اند، به هیچ وجهی نمیگنجد و با در نظر داشت آثار و شواهد باستانشناسانه و بشر شناسانه یی که تا کنون به دست آمده است، میتوان باور داشت که جشن نوروز به إحتمال نزدیک به یقین، نخستین جشنی بوده است که انسانهای اولیه آنرا با شادمانی و سرور و مستانه و پایکوبانه برگزار میکرده اند.<br /><br />لذا پیوند دادن این جشن فرخنده و جاودانی با ادیان و خدایان و ارباب الأنواع و پیامبران و إمامان و إمام زاده گان و پادشاهان و فرماندهان و جهان گشایان و قهرمانان و سائر شارلتانها و فریبکارانی از این قبیل و باورهای خرافاتی و دینمدارانه و ماورائی و ایدیالیستی آنان، نشاندهندۀ کوته نگری و دنباله روی ذلت بار ما انسانهایی خواهد بود که از دانش نوین و فراورده های گوناگون دیجیتال و کمپیوتری آن بهره برداری نموده و در نخستین سالهایی قرن بیست و یکم قرنی که با تسخیر قله های شامخ علم و دانش همراه است و همین دیروز( 2014 /03 / 17) فزیک دانان و اختر شناسان با کشف امواج گرانشی به نظریۀ عام نسبیت انشتین و نظریۀ تورم کیهانی مُهر تایید کوبیده و پا به قلمرو افشای راز پیدایش کائنات نهادند، به سر میبریم.<br /><br />یک بار دیگر این جشن باستانی و طبیعی را به همه انسانهای آزاد اندیش، روشنگر، آزادی خواه و برابری طلب در سراسر جهان تبریک گفته پیروزیهای هر چه بیشتر شان را آرزو مینمایم.<br /><br />عزیز یاسین<br />مارچ 2014</span><br /></span> Wed, 19 Mar 2014 17:27:13 http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=274&forum=6 ای مسلمانان به فریادم رسید ! [توسط Najib Roashan] http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=231&forum=6 اشعار و مسايل ادبی و فرهنگی::: ای مسلمانان به فریادم رسید !<br /> <br /><br /><div style="text-align: center;"><span style="font-family: Arial;"> <span style="color: #0000CC;"> <span style="font-size: x-large;"> ای مسلمانان به فریادم رسید !</span> </span><br /><br /><span style="font-size: large;">دشت و صحرا ، لاله و خون و شهادت تا به کی ؟<br /> انتحار و مافیا و قتل و غارت تا به کی ؟<br /><br />روز روشن ، شام تارم گشته است<br />زخم ها بر پیکر ماه و نجابت تا به کی ؟<br /><br />لعنت دین خدا ، از برای دزد و هر غارتگری<br /> دزدی و فِسق و فجور و این خیانت تا به کی ؟<br /><br />زندگی بر کام طفل و کودک و پیر و جوان<br />زهر مار و دود و تاریک و قیامت تا به کی ؟<br /><br />آیه قرآن ، حدیث و مکّه و ایمان چه شد ؟<br /> اختلاف و کینه و بغض و عداوت تا به کی ؟<br /><br />مادری دارم که کوهی از غم و درد دل است<br />آتش و خشم و خشونت ، این جنایت تا به کی ؟<br /><br />دلبری دارم پر از عشق و صفا و مهربان<br />در قفس زندان و زنجیر و اسارت تا به کی ؟<br /><br />ای مسلمانان به فریادم رسید !<br /> این چنین وحشی گریها و جهالت تا به کی ؟<br /></span><br /><span style="font-size: large;"> <span style="color: #0000CC;">« غلام نبی اشراقی » ، ۱ نوامبر ۲۰۱۳ « میلادی »</span> </span></span><br /></div> Sun, 17 Nov 2013 16:06:36 http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=231&forum=6 در سكوت يك شب سرد توفانى! [توسط Najib Roashan] http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=208&forum=6 اشعار و مسايل ادبی و فرهنگی::: در سكوت يك شب سرد توفانى!<br /> <img src='http://www.azadi.dk/billeder/qum1.JPG' class='center' border='0' alt='تصویر اصلی' onload="JavaScript:if(this.width>300) this.width=300" /><br /><div style="text-align: center;"><span style="font-family: Arial;"><span style="color: #0000CC;"><span style="font-size: xx-large;">در سكوتِ يك شبِ سردِ توفانى!</span><br /><br /><span style="font-size: large;">امشب، دلتنگ تر از ديشبم،<br />گلويم گير كرده،<br />توانى براى گفتن ندارم.<br />فانوس اتاقم امشب،<br />با دلتنگى مى سوزد.<br />و لحظه ها به كندى مى گذرند.<br />چه لعنتى دراز شبى؟!<br /><br />هوا برون، سرد و طوفانيست،<br />صداى پارس دادن سگ همسايه بگوش مى رسد،<br />مسافرى باز گشته است،<br />دروازه با صداى خشكى باز مى شود،<br />فرياد شعف و خنده ها،<br />سكوت محله را شكسته است.<br />چه آزار دهنده شبى؟!<br /><br />دريچه اى كلكين اتاقم را مى بندم،<br />از همسايه و سگ اش،<br />ديگر صدايى بگوش نمى رسد.<br />فانوس كنارم، بناى لرزيدن دارد،<br />اما چشمان من،<br />هنوز اشتياق خوابيدن ندارند.<br />چه سفيد گونه شبى؟!<br /><br />به سقف تاريك خيره مانده ام،<br />در خاطره ها پيچيده ام:<br />در خرمن موهايش نفس مى كشم،<br />و با لغزيدن از بدن مرمرينش،<br />انگشت سكوت، بر لبهايش مى گذارم،<br />عطر وجودش، در اتاق پيچيده است.<br />چه پُر خاطره شبى؟!<br /><br />پهلو عوض مى كنم،<br />نفسهايم به شماره افتاده اند،<br />دستم به آهستگى بسويش مى لغزد،<br />مى خواهم وجودش را بر تن كنم،<br />اما "او" رفته است،<br />كنارم خاليست: سرد و خاموش.<br />چه مسخره شبى؟!</span><br /></span><br />(ن. روشن ٢٤ جون ٢٠١٣)</span><br /></div><div style="text-align: center;"></div> Sun, 14 Jul 2013 16:12:50 http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=208&forum=6 «ما» مهاجريم! [توسط Najib Roashan] http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=195&forum=6 اشعار و مسايل ادبی و فرهنگی::: «ما» مهاجريم!<br /> <div style="text-align: center;"> <span style="font-family: Arial;"> <span style="font-size: xx-large;"> <span style="color: #0000CC;"><br />«ما» مهاجريم!<br /></span></span> <span style="font-size: large;"><span style="color: #0000CC;"><br />ما بيجا شده گان از دياران دور،<br />از آنسوی مرز های زمين، <br />با پُشتاره های از غم و اندوه،<br />و به جُرم بی وطنی، بی هويتی، <br />ولی نه ز هوس، بل «ز بد حادثه!» <br />به اينجا ها، «به پناه آمده ايم!»<br /><br />هويت«ما» را با رنگ سياه نوشتند:<br />موی سياه، رنگ چشمان سياه، جلد سياه...<br />«ما» را به جُرم گريز از جنگ،<br />همان جنگی را، که از همين سرزمين ها،<br />در آنسوها بر افروختند،<br />ثبت کرده اند.<br /><br />«ما» را به جُرم گرسنگی،<br /> در شمار آنانيکه برای کسب لقمه نانی، <br />فرسنگ ها راه می سپُرند، <br />درج کرده اند. <br />چه اهانتی، چه دروغ بزرگ و دور از واقعيتی!<br /><br />برای اينکه، «ما» مهاجريم،<br />بی وطنيم، بی هويت و <br />اسير در پنجه های اهريمن ديروز(!)<br />فقط يک بازيچه ايم.<br /><br />به «ما» گفتند آزاديد، خود مختاريد،<br />اما چه آزادی و چه خود مُختاری؟!<br />که بال و پَرِ پرواز نداريم،<br />و يگانه آزادی «ما»، در گفتار ماست.<br />ای وای، اگر اين را هم نمی داشتيم!<br /></span></span><br /><span style="font-size: medium;">(ن. روشن)<br />شمال اروپا - 22 ماه می 2013</span><br /><br /></span><br /></div> Wed, 22 May 2013 20:04:12 http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=195&forum=6 فرهنگ پريشان و پريشانی فرهنگی افغانها در داخل و خارج از کشور! [توسط Najib Roashan] http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=187&forum=6 اشعار و مسايل ادبی و فرهنگی::: فرهنگ پريشان و پريشانی فرهنگی افغانها در داخل و خارج از کشور!<br /> <br /><div style="text-align: center;"> <span style="font-family: Arial;"><span style="color: #0000CC;"> <span style="font-size: xx-large;">فرهنگ پريشان<br /> و پريشانی فرهنگی افغانها در داخل و خارج از کشور!</span> </span><br /></span></div><br /><span style="font-size: medium;"><span style="font-family: Arial;">تحليل از جلال بايانی - سويدن:<br /><br />در اين روزها در دنيای فرهنگ افغانستان و افغانها چه می گذرد؟ کسی هست که بتواند به روشنی بگويد: ما افغانها ها به لحاظ فرهنگی، حالا در چه حال و هوايی تنفس می کنيم؟ کسی می داند چند پارگی فرهنگی افغانستان به اثر هجوم بيگانه ها را در کشور و غربت نشـنی های ما، که حالا بايد گفت و نوشت که «غرب زده» و «شرق زده» هم شده ايم، چه ابعادی يافته و يا هندسه ای آن چيست؟ کسی هست بگويد اين چند پارگی و تهاجم زدگی چطور بايد مديريت شود و چگونه جلو افراط گرايی بيشتر اين رسـوایی گرفته شود؟<br /><br />وقتی می گوئيم «فرهنگ»، منظور مان چيست؟ آداب و رسوم پسنديده ای افغانی؟ نگرش ها و باورها؟ رفتارها و زندگی روزمرهء اجتماعی؟ سبک زندگی خودی و يا تقليد های مضحک از غرب زدگی ها؟ علوم انسانی، ميراث های تاريخی، ملی و افغانی؟ و ديگر چه؟ هنرها؟ مذهب و آئين های معنوی و عرفانی؟ تکامل فکر و ذهن افراد جامعه يا توقف آن؟ پاسخ قطعی به این سوال تقریباْ وجود ندارد!<br /><br />«فرهنگ» در حقيقت همه ابعاد و شئون حيات غير فيزيکی ما را شامل می شود. اگر رفتارها و شيوهء زندگی را هم به نمود های آن بيفزائيم، شايد به نحوی پيوند ذهن و رفتار و يا نحوه کارکرد ذهنيات در رفتار و اراده را نيز در بر بگيرد.<br /><br />آيا «فرهنگ» از يکسو رشد و تعالی دارد و از سوی ديگر ممکن است دستخوش زوال و تباهی، ابتذال و انحرف گردد؟ آيا «فرهنگ» می تواند موضوع رُشد و شکوفايی يا سقوط و تباهی اجتماع باشد؟ اگر چنين است، آيا بايد مثل هر موضوع ديگری مديريت داشته باشد و يا خبرگان جامعه با چشم باز به آن بنگرند؟ اگر بلی، چگونه؟ آيا می بايد در مقابل هجوم ها يا مبادلات فرهنگی، به مهندسی يا مديريت «فرهنگ» بينديشيم؟ آيا «فرهنگ» مديريت پذير است؟ آيا مهندسی «فرهنگ» ممکن است؟ آيا اگر ممکن است، صحيح هم است؟ اگر مهندسی «فرهنگ» ممکن و صحيح است، چه کسی بايد آنرا بر عهده گيرد؟<br /><br />در پياده سازی فرهنگ مهندسی شده، جايگاه آزادی کجاست؟ می شود «فرهنگ» را بی توجه به فرد و صرفاً در قالب مصلحت ساختار تعريف کرد؟ جايگاه فرد خلاق و فرهنگ ساز کجاست؟ جايگاه شاعر، نويسنده، هنرمند و سياست مدار کجاست؟ می شود هم به آزادی فکر و روح، تقليد کور کورانه و رفتار سالم و بيمار بشر باور داشت، و هم آنرا در يک نقشه بسته فرهنگی به اسارت کشيد، که تعداد انگشت شمار با انحراف از اصل خود، با تصور آنکه در غرب زيستن تنها و تنها از انحرافات آنها را تقليد نمود و بکار گرفت؛ افراط در آزادی خانواده، آرايش و پيرايش کاذب « متمدن »! شدن و نقش بازی هنری بدون سوژه و درک علمی از فرا آورده های سالم غربی ها، دوری و عدم درک از دست آورده های علمی و پژوهشی غرب. نقش عاملان فعال و مبتکر فرهنگی و نقش عامه مردم در نقشه مهندسی کجاست؟ متفکران علوم انسانی را چگونه بايد مهندسی کرد؟ <br /><br />ما افغانها که دعوی تمدن با سابقه و فرهنگ ديرينه را داريم، خود را پابند عنعنه های پسنديده ای خود ميدانيم، به افتخارات گذشته خود مباهات ميکنيم، ارزش های معنوی زندگی پنج هزار ساله ای خود را هر روز ورق ميزنيم و افتخار ميکنيم، ولی حالا چگونه در اندک سردی و گرمی روز گار، ديدن باغهای پُر زرق و برق غربی ها و يا شرقی ها، هر آنچه داشتيم آنرا پشت پاه نموده، خرافات شمرده و کهنه گفته و به ابتذال غرب رو آورده ايم؟ <br /><br />آيا اصلاً دعوی پيشرو بودن داريم يا ارزشها را از دست داده ايم؟ يا نکند مصداق «فرهنگ منحط خيلی قشنگ» هستيم و ديگر با اقامت در غرب، متمدن شده ايم! آيا با پذيرش مضحکات فرهنگ غرب، به خود باليدن جايز است؟ باور های عمومی، تعاملات اجتماعی و تحرک فکری مان چه می گويد و چه حکايتی دارد که راه درست پيش گرفته ايم؟ آثار و محصولات فرهنگی خود ما چه موضوعاتی جايز و ناجايز را خاطر نشان می کنند؟ چرا بزرگان فرهنگی ما در چه وضع و جايگاهی هستند و بی تفاوت تنها نظاره گر هستند؟ کسی چه می داند؟! کی ها، چه ها در عقب اين روابط و ضوابط قرار دارند؟ <br /><br />آيا در کوتاه مدت، تمام ارزشهای تاريخی، عنعنات پسنديده و ميراث های فرهنگی مان با حال و قال مدرنيته مان چه نسبتی دارد، که نابود و محو گردد؟ آيا توانسته ايم مسايل امروز مان را، با روش های امروزی پاسخگو باشيم؟ آيا مدل های تاريخ ما توانسته پاسخگوی نيازهای نسل جديد مان باشد؟ آيا آنقدر تعارض و ناسازگاری هست که هيچ کس نمی داند چطور بايد اين کلافه ای سر در گم را گره گشايی کند؟! آيا پذيرش فرهنگ بيگانه و آنهم مبتذل آنها را به جوانان خود تفهيم کنيم؟ در داخل کشور ارکان دولت، نهاد های مدنی و اجتماعی بايد پاسخگو باشند.<br /><br />خيال نکنم. سوال سخت تر از اينهاست. اين وزارتخانه فقط می تواند مديريت فرهنگی را به عهده گيرد و در راستای اصول مهندسی فرهنگ، ارشاد نمايد. اما خود مهندسی فرهنگ اگر بايسته و شايسته باشد، متفکرين می خواهد. متفکران ما کجا هستند؟ نمی دانم. کسی خريدار سخن و نقد و نظر آنها هست؟ نمي دانم.<br />آيا ماهائيکه در غرب اقامت داريم، می دانيم کجا هستيم، کی هستيم، چه بوديم؟ نمي دانيم! می دانيم کجا می خواهيم برويم؟ نمی دانيم. می دانيم برای کدام "انسان" و کيها نقشه می کشيم: برای بقای خود، يا نابودی جوانان خود؟ نمی دانيم. می دانيم بر کدام جامعه مديريت مي کنيم يا مديريت خانواده را فدای مضحکات، عياشی، باده نوشی و برتری جويی نموديم؟ نمی دانيم. باورهای اصلی ما کدام ها اند و بود؟ می دانيم، ارزش های فرهنگی ما کدام ها اند و بود؟ می دانيم، اين باورها و اصول امروز، به چه ميزان کارآمد هستند و انحراف از ارزش ها و سقوط در انحراف، عاقبت اش چيست؟ <br /><br />نمي دانيم چقدر اهل مشورت هستيم و چقدر حقيقت بين؟ نيستيم! چقدر دانش و تخصص فرهنگی داريم؟ اکثر که از اصل خود آگاهی نداريم، بنأ از تمام افتخارات خود فاصله داشتيم و داريم. فرهنگ غنی خود را می شناسيم، از بقيه فرهنگ ها بيگانه چقدر خبر داريم؟ نداريم . اگر هم داريم به ابتذال فرهنگ آنها آغشته و افتاده و درگيريم . <br /><br />فرهنگ ما بعد از سال 1992 و بخصوص بعد از اشغال وطن توسط «ناتو» در رأس امريکا، پريشان و نزديک به نابودی است. چرا غربيها در تلاش نابودی ارزشها، فرهنگ و عنعنات پسنديده ای ما ميباشند؟ چون ارزشهای فرهنگی يک ملت، زايش دهنده آزاد منشی، حُريت پسنديده و ترقی وطن و خود اراديت ميگردد. ملت ها دايمأ از راهی دراز و طولانی به بلندی تاريخ می رسند و از هر بندش ها و آتش ها عبور ميکنند. هر فرد وطن با خود توشه ای از عشق به وطن و مردم برداشته در خود جاه ميدهند و در يک حرف عشق به وطن، به ارزش و عادت تبديل ميگردد.<br /><br />بنأ غربی ها بخصوص اشغالگران، در قدم نخست در صدد نابودی «فرهنگ» يک ملت اشغال شده اند و در اين راه از تمام جنايات کار گرفته و می گيرند. شوربختانه تعدادی هم به قدر کافی نالايق و "ندانم کار" هست که در شناسايی گوهرهای آن و تطبيق آن با روزگار ما کاری از پيش نبرده، بخصوص تعداد اندک که از همه زوايای تعليم، تربيه و دانش بهره ندارند، دست بسته خود و فاميل خود را تسليم خرافات غرب نموده و شيرازه حال و آينده خود و خانواده خود را برای هميشه محو نابود ميکنند. ما همه پريشانيم که آينده افغانستان و انسان گيرافتاده آن، به کجا خواهد پيوست!<br /></span></span> Fri, 19 Apr 2013 18:50:19 http://azadi.dk/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=187&forum=6